Direct naar content

Na de Provinciale Statenverkiezingen heeft het kabinet-Rutte III zijn meerderheid in de Eerste Kamer verloren. De huidige coalitie houdt naar verwachting 31 van de 75 zetels in de Eerste Kamer over: VVD (12), CDA (9), D66 (6) en ChristenUnie (4). Wat betekent dat voor Nederland en in het bijzonder op fiscaal gebied? Hieronder staan enkele mogelijkheden.

Aanpassingen van het kabinetsbeleid

Volgens premier Rutte (VVD) blijft het land goed bestuurbaar. Maar het kabinet komt voortaan wel 7 zetels tekort voor een meerderheid in de Eerste Kamer voor zijn wetsvoorstellen. Dat betekent dat het, op zoek naar een meerderheid, vaker koffie moet gaan drinken en meer moet gaan bellen met de oppositie. Enkele partijen kunnen naar verwachting het kabinet met hun zetels helpen aan deze meerderheid: Forum voor Democratie (+13), GroenLinks (+9) en PvdA (+7). De samenwerking met één of meer oppositiepartijen maakt (vaak) enkele aanpassingen van het voorgenomen kabinetsbeleid noodzakelijk.

Ook regeringspartijen hebben zo hun wensenlijstje. Zo kwam D66 onlangs met de wens om meer belasting te heffen bij miljonairs. De ChristenUnie wil juist vastgoedbeleggers zwaarder belasten. Hoe staan andere regeringspartijen en de oppositie daarin? Wat kunnen we verwachten?

Miljonairstaks

Uit een recent onderzoek blijkt dat de rijkste 10% van de Nederlanders 64% van het vermogen bezit. Is dat een reden om meer belasting te heffen bij vermogenden, ook als het gerealiseerde rendement lager is dan de belastingdruk over dat vermogen? Dat is een politiek vraagstuk.

D66 wil in ieder geval de muur slopen tussen mensen mét zekerheid en mensen zonder zekerheid. Betekent dat het einde van belastingvrij schenken en nalaten van vermogen? Waarschijnlijk niet. Miljonairs moeten bij D66 meer belasting betalen, maar hoeveel meer is niet duidelijk. En gaat het dan alleen om een hogere belastingheffing in box 3 of ook om een hogere schenk- en erfbelasting?

Om met dat laatste te beginnen, Forum voor Democratie is juist voorstander van afschaffing van de schenk- en erfbelasting. GroenLinks wil grote erfenissen zwaarder belasten. Coalitiepartij VVD wil de belasting op erfenissen juist verlagen. Dat bleek uit de verschillende verkiezingsprogramma’s uit 2017. De miljonairstaks stond toen ook al in het verkiezingsprogramma van GroenLinks, SP en PvdA.

In ieder geval VVD, CDA, D66, ChristenUnie, GroenLinks, PvdA, SGP en 50PLUS willen een belastingheffing in box 3 over het werkelijk behaalde rendement. In het regeerakkoord van het kabinet uit 2017 staat ook dat zo’n stelsel zal worden uitgewerkt. Daarvoor zijn de eerste stappen al gezet. Waarschijnlijk weten we op Prinsjesdag (dinsdag 17 september a.s.) of de regering daarnaast een hogere belastingheffing voorstelt voor vermogens in box 3 boven circa € 1 miljoen. De PvdA wilde in 2017 het tarief van de inkomstenbelasting in box 3 voor grote vermogens verhogen van 30% naar 40%.

Vastgoedtaks

Onlangs beantwoordde staatssecretaris Snel (D66) van Financiën enkele Kamervragen van de PvdA. Onder ander over de mogelijkheden om de overdrachtsbelasting voor derde en verdere woningen te verhogen naar 10% (nu: 2%) en die van starters terug te brengen naar 0%. Staatssecretaris Snel ziet veel (praktische) problemen in deze oplossingsgedachte. Dat maakt de overdrachtsbelasting namelijk heel complex. Er ontstaan dan ook risico’s op ontwijking van het hoge tarief en de mogelijkheid bestaat dat verhuurders de hogere overdrachtsbelasting doorbelasten aan huurders.

Met dit antwoord lijkt deze kwestie nog niet te zijn afgerond. ChristenUnie en CDA hebben namelijk in de Tweede Kamer een motie (verzoek aan de regering) ingediend om in aanloop naar het eerstvolgende belastingplan een verkenning uit te voeren naar een gedifferentieerde overdrachtsbelasting. Daarbij is de gedachte dat starters worden vrijgesteld van overdrachtsbelasting en beleggers vanaf de derde woning met een hoger tarief te maken krijgen. De hele Tweede Kamer ging akkoord met deze motie. Waarschijnlijk weten we op Prinsjesdag ook of er een voorstel komt met meer tarieven in de overdrachtsbelasting dan de huidige 2% voor woningen en 6% voor niet-woningen.

Eerste Kamer

Terug naar de Eerste Kamer. Stel dat bovengenoemde gedachten in een wetsvoorstel terechtkomen dat de regering indient bij het parlement. Dan is het interessant of er een meerderheid in de Eerste Kamer zal zijn die deze voorstellen uiteindelijk steunt.

Heeft u een vraag over dit artikel?

De specialisten van ABN AMRO MeesPierson komen graag met u in contact.

Meer over dit onderwerp