Chat with us, powered by LiveChat

ABN AMRO MeesPierson | Financial Focus

Duitse industrie bewijst onbenul Trump

De Amerikaanse president Trump zegt Amerika voorop te zetten in zijn beleid. Dit moet onder andere leiden tot meer banen in de verwerkende industrie. Meerdere factoren hebben echter geleid tot het forse banenverlies in deze sector in de Verenigde Staten (VS).

Duitsland heeft het slimmer aangepakt. Het maakt duidelijk dat het thema ‘Robots en automatisering’ van ABN AMRO MeesPierson een interessant beleggingsthema blijft.

  • Het ‘America first’ beleid van Trump moet leiden tot meer banen.
  • Het verlies van banen komt deels door robotisering, …
  • … maar ook door pure winstgedrevenheid van Amerikaanse bedrijven.
  • Duitsland heeft met kwaliteit en omscholing een slimmere weg gekozen.
  • Dit alles laat wel zien dat robotisering een zeer actueel beleggingsthema blijft.

Het ‘America first’ beleid is misleidend

Amerika’s nieuwe president Trump wil met zijn ‘America first’ beleid, de Amerikanen voorop zetten. Dit moet onder andere leiden tot meer banen in de verwerkende industrie. Hij zegt daarbij geen protectionistische maatregelingen te schuwen om dit af te dwingen. Volgens Trump ligt de schuld van het verlies van banen bij lage lonenlanden als Mexico en China, maar ook bij Duitsland dat profiteert van een zwakke euro. In Trumps ogen zijn handelsverdragen daardoor nadelig voor Amerika.

Hij vergeet echter te melden dat de verwerkende industrie in de VS op volle toeren draait. De productie van de Amerikaanse verwerkende industrie is op zijn hoogste niveau ooit en heeft zich in de afgelopen dertig jaar verdubbeld. Helaas laat de werkgelegenheid in de verwerkende industrie een tegenovergesteld beeld zien. Die is nu op zijn dieptepunt aanbeland en bijna gehalveerd ten opzichte van het hoogtepunt in 1979.

Technologische ontwikkelingen hebben tot fors minder banen geleid

De daling van het aantal banen in de verwerkende industrie heeft echter niets met protectionisme te maken, maar met de automatiseringsslag binnen de sector. Door technologische innovatie zijn steeds minder mensen nodig om bijvoorbeeld hetzelfde aantal auto’s of dezelfde hoeveelheid staal te produceren. Volgens onderzoek door experts van Brookings Institution kostte het in 1980 25 banen (fte) om €1 mln in de VS te produceren, terwijl dat vandaag de dag met 6,5 fte kan. Efficiënter werken en het gebruik van robots heeft hieraan bijgedragen.

Daarom is het erg vreemd dat Trump de schuld mede legt bij China. Als er één land is waar nog een enorme automatiseringsslag zal gaan plaatsvinden dan is dat China. Ook in China zal dat ten koste gaan van veel banen in de verwerkende industrie. Toch is dit een normaal proces. Net als in de VS sinds de jaren tachtig zal in China een verschuiving plaats gaan vinden naar de dienstensector. Deze verschuiving is goed en gebruikelijk als de welvaart toeneemt en levert ook heel veel banen op.

Maar ook de focus op winstmaximalisatie heeft de VS parten gespeeld

Naast automatisering speelt in de VS ook mee dat het grote banenverlies in de verwerkende industrie is veroorzaakt doordat bedrijven heel erg hebben gekozen om hun winst te maximaliseren. Aan overige stakeholders, zoals werknemers, wordt veel minder belang gehecht. Veel arbeidsplekken in de VS zijn daarmee verloren gegaan, doordat de productie werd verscheept naar lagelonenlanden om zo op de kosten te besparen.

Tevens doet de VS er weinig aan om de afgeschreven arbeidskrachten om te scholen. Cijfers van de OESO laten zien dat omscholingsbudgetten als percentage van het Bruto Binnenlands Product in Amerika (0,11%) ver achter blijven bij die van landen als Frankrijk (0,99%), Duitsland 0,66%) en Korea (0,45%). Hierdoor mist de VS een kans. Want hoewel robotisering de arbeidsmarkt verandert, leidt deze verandering op termijn ook weer tot het ontstaan van nieuwe banen.

Onderzoek van Brookings Institution toont aan dat landen die weinig investeren in robots een veel grotere daling van het aantal banen in de verwerkende industrie laten zien. Voorbeelden zijn Australië en het Verenigd koninkrijk.

Daarnaast laten landen die juist heel veel in robots investeren, zoals Duitsland en Zweden, het tegenovergestelde beeld zien. Zij verloren minder banen in de verwerkende industrie dan de VS. Data van de centrale bank van St. Louis, gepubliceerd in The Washington Post, laat zien dat in de periode 1996 tot en met 2012 de VS bijna 33% van de banen in de verwerkende industrie verloor, terwijl dat in Duitsland ‘maar’ 19% was.

Duitsland kiest voor specialisatie, kwaliteit en samenwerken, en dat werpt zijn vruchten af

De kracht van Duitsland is geweest, dat het naar meerdere stakeholders heeft gekeken en daardoor is de verwerkende industrie een banenmotor gebleven. Net zoals in Nederland is er samenwerking tussen bedrijven, overheid, en vakbonden. Behoud van banen is belangrijk in Duitsland. Er wordt gekozen voor minder werken tegen lager loon in moeilijke tijden, terwijl je in de VS meteen met je spullen in een doos op straat staat.

Tevens heeft dat beleid er mede toe geleid dat medewerkers werden omgeschoold in plaats van de productie te verplaatsen naar lagelonenlanden. Een proces dat op de korte termijn misschien tot minder winst leidt, maar dat maatschappelijk al enige tijd zijn vruchten afwerpt.

Duitsland heeft zich gespecialiseerd en biedt hoge kwaliteit. Niet alleen met auto’s, maar bijvoorbeeld ook met onderdelen van machines en robots. De kwaliteit is zo goed dat het wereldwijd afnemers heeft.

Beleg in het thema Robots en automatisering

De maatschappelijke discussie over banenverlies laat zien dat de automatiseringstrend nog zeer actueel is. ABN AMRO MeesPierson blijft enthousiast over dit thema.

Om dit in uw portefeuille te spelen, kunt u kiezen voor een breder gespreid aandelenfonds of u kunt individuele titels kiezen. Bij individuele titels heeft u de keuze uit bedrijven die robots maken voor de verwerkende industrie of juist internet gerelateerde bedrijven die zich bezighouden met artificial intelligence (zelflerende robots/ computers).

Voor meer informatie hierover kunt u contact opnemen met een beleggingsadviseur van ABN AMRO MeesPierson.

 

Deel deze pagina

Artikel geschreven door:

Profiel foto van Ralph Wessels
Ralph Wessels Beleggingsstrateeg

Ralph is Hoofd Beleggingsstrategie bij ABN AMRO MeesPierson. Hij is sinds 2011 werkzaam bij de bank waar hij is begonnen als aandelenanalist.. Hiervoor werkte hij als beleggingsstrateeg bij Robeco. Ralph is een afgestudeerd bedrijfseconoom aan de Erasmus Universiteit Rotterdam met specialisatie in financiële markten & beleggen.

Vrijblijvend van gedachten wisselen met een specialist?

ABN AMRO MeesPierson | Financial Focus
Logo of ABN AMRO MeesPierson | Financial Focus