Chat with us, powered by LiveChat

ABN AMRO MeesPierson | Financial Focus

Kamerverkiezingen gaan over pensioen

Natuurlijk gaan de aanstaande verkiezingen voor een nieuwe Tweede Kamer, medio maart, over verschillende onderwerpen. Hoe willen we dat Nederland er de komende jaren zal uitzien? Wie goed naar de verkiezingsprogramma’s kijkt, ziet dat sommige politieke partijen meer en andere partijen wat minder aandacht besteden aan het thema pensioen.

Pensioen is vaak belangrijkste vermogensbestanddeel

Het totale pensioenvermogen dat we via de werkgever hebben opgebouwd, bedraagt ongeveer €1.400.000.000.000  (spreek uit als 1,4 biljoen euro). Pensioen is voor de meeste mensen hun belangrijkste vermogensbestanddeel. Een pensioenuitkering van € 1.000 per maand vertegenwoordigt voor een 65-jarige een waarde van ongeveer € 240.000. Men zou dan ook verwachten dat politieke partijen daar veel aandacht aan besteden. Helaas is dat niet altijd het geval. In dit blog bespreek ik de standpunten over het onderwerp pensioen van een aantal politieke partijen.

AOW

Onderstaand schema vat de visie van enkele politieke partijen (in alfabetische volgorde) over de AOW samen.

Verwachting 1: Flexibele AOW

De kans is groot dat in de komende kabinetsperiode mensen zelf mogen gaan kiezen wanneer ze voor het eerst AOW gaan ontvangen.  Dat heeft voor- en nadelen.

De voordelen:

  • Afstemmen op individuele wensen binnen bepaalde grenzen mogelijk.
  • Als u een keuze krijgt, bestaat de kans dat u meer betrokken wordt bij het onderwerp pensioen. Meer betrokkenheid kan leiden tot betere keuzes. Betere keuzes leiden tot een hogere welvaart.

De nadelen:

  • Hogere uitvoeringskosten.
  • Keuzestress. Consumenten moeten gaan kiezen. Onderzoeken uit het verleden laten zien dat de meesten kiezen voor de standaardoptie.
  • Herverdeling van arm naar rijk. Diegenen met een hoge levensverwachting (vaak de meer vermogenden) zullen hun pensioen uitstellen. Immers, uitstel leidt tot een hogere uitkering die lang wordt uitgekeerd.
  • Antiselectie: diegenen met een minder goede gezondheid laten hun AOW eerder ingaan. Diegenen met een goede gezondheid zullen er juist voor kiezen om hun AOW later in te laten gaan.

De AOW-leeftijd terugbrengen naar de 65-jarige leeftijd kost volgens het Centraal Planbureau (CPB) miljarden en is volgens het huidige kabinet onbetaalbaar. Uit te tabel valt af te leiden dat de meeste partijen er voorstander van zijn dat de huidige systematiek gehandhaafd wordt. Wellicht vindt men het compromis door de AOW-uitkering te verhogen en vervolgens toe te staan dat de AOW eerder en later mag ingaan.

Het is een uitdagend dossier. Zeker als we weten dat de AOW wordt opgebracht door de werkenden en de verhouding aantal werkenden : gepensioneerden in 2010 4:1 was. Deze verhouding zal in 2040 naar verwachting 2:1 zijn.

Pensioenopbouw werkgever

In onderstaand overzicht blijkt hoe de verschillende politieke partijen aankijken tegenover het pensioen dat wordt opgebouwd bij de werkgever.

PP-Pensioen-teaser

Verwachting 2: Minder pensioenopbouw voor hogere inkomens, meer transparantie en beperkte keuzemogelijkheden

Lang en kort leven risico blijven we met elkaar delen. Eventueel ook beleggingsrisico’s. Die conclusie kunnen we trekken als we de verkiezingsprogramma’s van de grootste partijen bekijken. Niet opmerkelijk overigens, omdat de meeste onderzoeken aantonen dat dit het hoogste pensioen oplevert.

Ik verwacht dat het inkomen waarover pensioen mag worden opgebouwd met fiscaal wordt verlaagd tot ongeveer € 54.000.  Het is wetstechnisch simpel in te voeren. Het levert de schatkist geld op. De kiezer houdt netto meer geld over. En met dit geld kan de werknemer zelf keuzes maken. Meer flexibiliteit dus. En dat is wat enkele partijen ook voorstellen. Maar niet allemaal. Zie hier dan het ook weer simpele compromis. Wel pleit ik ervoor dat het nabestaandenpensioen niet wordt afgetopt. Dit om huilende nabestaanden te voorkomen.

Of de werknemer zijn eigen pensioenuitvoerder mag kiezen, hangt af van de samenstelling van de nieuwe regering en het regeerakkoord. Vrije keus kent voordelen: meer concurrentie, wat kan leiden tot hogere pensioenen en tot meer betrokkenheid bij werknemers, immers er valt iets te kiezen. Aan de andere kant zullen pensioenuitvoerders er rekening mee moeten houden dat deelnemers kunnen switchen van de ene uitvoerder naar de andere. Dit zorgt voor een ander beleggingsbeleid. Met als gevolg lagere beleggingsopbrengsten en een lager pensioen.

De roep van de kiezer om meer transparantie wordt door de politieke partijen gehoord. De introductie van een individuele pensioen(bankspaar?)rekening sluit ik daarom niet uit.

De meeste grote partijen zijn er geen voorstander van dat de ondernemer verplicht wordt pensioen op te bouwen.

Tot slot

Samengevat verwacht ik dat de consument binnen grenzen mag bepalen wanneer zij of hij voor het eerst  AOW ontvangt. Dit mogelijk in combinatie met een verhoging van de AOW.

Werknemers met een salaris vanaf € 54.000 zullen minder pensioen mogen opbouwen. Hopelijk wordt het nabestaandenpensioen niet gekort. Het zou mij niet verbazen dat de werknemer mag kiezen voor een individuele spaarrekening met collectieve risicodeling, waarbij hij een bepaald deel mag gaan opnemen voor de aflossing van zijn hypotheek. Na de verkiezingen wordt het duidelijk.

Deel deze pagina

Artikel geschreven door:

Profiel foto van Masha Bril
Masha Bril Pensioenen, levensverzekeringen, banksparen, duurzaamheid

Masha Bril studeerde Bedrijfseconomie aan de Erasmus Universiteit Rotterdam en voltooide de Masteropleiding Financial Planning aan dezelfde universiteit. Daarnaast studeerde hij fiscaal pensioenrecht en pensioenrecht aan de Vrije Universiteit. Hij werkt sinds 1999 binnen de Private Banking tak van de bank. Binnen het Kenniscentrum Vermogensadvies houdt hij zich onder andere bezig met pensioenen en lijfrenten. Daarnaast is hij een docent aan o.a. de Erasmus Universiteit. Hij studeert momenteel fiscaal recht aan Nyenrode Business Universiteit.

Vrijblijvend van gedachten wisselen met een specialist?

ABN AMRO MeesPierson | Financial Focus
Logo of ABN AMRO MeesPierson | Financial Focus