Direct naar content
5 min. leestijd

Er komt belangrijke wetgeving voor onder andere het fonds voor gemene rekening. Het gaat om het inwinnen, bijhouden en (tijdig) centraal registreren van bepaalde toereikende, accurate en actuele informatie over de uiteindelijk belanghebbende(n). In het Engels: ‘ultimate beneficial owner(s)’, afgekort tot UBO(‘s). Hiervoor is onlangs een (concept)wetsvoorstel gepubliceerd. Dat is nog niet ingediend bij de Tweede Kamer.

Twee UBO-registers

In 2019 heeft de regering een ander wetsvoorstel over de invoering van een UBO-register al wel ingediend bij de Tweede Kamer. Dat gaat over een register voor onder andere de BV, de CV, de stichting en de vereniging. Hieronder leest u meer over enkele belangrijke aspecten uit het (concept)wetsvoorstel voor het UBO-register voor onder andere het fonds voor gemene rekening. Beide registers lijken op elkaar, maar er zijn verschillen.

Waar gaat het nieuwe (concept)wetsvoorstel over?

Het nieuwe (concept)wetsvoorstel gaat over de invoering van een UBO-register voor trusts en soortgelijke juridische constructies. Zij worden op dit moment nog niet als zodanig geregistreerd en gedefinieerd in Nederland. Dat gaat binnenkort veranderen voor mogelijk 15.000 trusts en soortgelijke juridische constructies. Europese regels vormen hiervoor de basis.

Voor de nieuwe regels wordt een soortgelijke constructie gelijkgesteld aan een trust. Het UBO-register voor trusts en soortgelijke juridische constructies maakt geen onderdeel uit van het Handelsregister van de Kamer van Koophandel (KvK). De KvK krijgt beide registers wel in beheer.

Het gaat erom dat de trustee (de beheerder) of de persoon die in een soortgelijke juridische constructie een vergelijkbare positie vervult als een trustee in een trust (hierna ook: trustee), in Nederland woont of is gevestigd. Of, als de trustee buiten de EU woont of is gevestigd, deze namens de trust of soortgelijke juridische constructie in Nederland een zakelijke relatie aangaat of vastgoed verwerft. EU-lidstaten mogen het begrip ‘soortgelijke juridische constructie’ zelf invullen. Het is dan ook mogelijk dat in het Nederlandse register ook soortgelijke juridische constructies uit andere EU-lidstaten moeten worden geregistreerd.

Fonds voor gemene rekening

Nederland heeft ervoor gekozen dat onder de nieuwe regels in ieder geval het fonds voor gemene rekening (hierna: FGR) een soortgelijke juridische constructie is. Zowel het open FGR als het besloten FGR zullen daaronder vallen. Overigens zijn de materiële kenmerken van de juridische constructie daarvoor beslissend, niet de naam daarvan. Het gaat om bij overeenkomst of samenstel van overeenkomsten tot stand gebrachte fondsen zonder rechtspersoonlijkheid, niet zijnde ondernemingen, waarin de deelnemers vermogen bijeenbrengen dat voor gezamenlijke rekening wordt belegd of anderszins wordt aangewend voor de uiteindelijk belanghebbenden van dat fonds.

Een FGR is kortweg ‘open’ als een deelnemer niet de toestemming van alle(!) deelnemers nodig heeft om zijn of haar participatiebewijzen in het FGR over te dragen. En deelnemers hun participatiebewijzen ook aan anderen kunnen overdragen dan alleen aan het fonds zelf of aan bepaalde directe familieleden. Een open FGR moet vennootschapsbelasting betalen over het behaalde rendement na aftrek van kosten. Een besloten FGR is niet belastingplichtig voor de vennootschapsbelasting omdat dat fonds fiscaal niet bestaat (fiscaal transparant). De participaties in een besloten FGR behoren bij de deelnemers in principe tot box 3 van de inkomstenbelasting.

Wie is/zijn UBO?

Een uiteindelijk belanghebbende is altijd een natuurlijk persoon. Een trust of soortgelijke juridische constructie kan één of meerdere uiteindelijk belanghebbenden hebben. Volgens het (concept)wetsvoorstel zijn in ieder geval(!) de volgende personen UBO:

  1. de oprichter(s) van de trust;
  2. de trustee(s);
  3. de (eventuele) protector(s);
  4. de begunstigden of, voor zover de afzonderlijke personen die de begunstigden zijn van de juridische constructie of entiteiten nog niet zijn geïdentificeerd, de groep van personen in wier belang de juridische constructie of entiteit hoofdzakelijk werd opgericht of werkzaam is; en
  5. elke andere natuurlijke persoon die door directe of indirecte eigendom of via andere middelen uiteindelijke zeggenschap uitoefent over de trust.

Waar het een soortgelijke juridische constructie betreft, zijn de natuurlijke personen met gelijkwaardige of soortgelijke posities als de hierboven opgesomde personen, UBO van die soortgelijke juridische constructie.

Om welke informatie gaat het?

Concreet gaat het om de volgende informatie die registratieplichtige trustees moeten inwinnen, bijhouden (en derhalve ook voorhanden moeten hebben) en registreren:

  1. de naam van en het type trust of soortgelijke juridische constructie;
  2. de datum waarop de trust of soortgelijke juridische constructie tot stand is gekomen en afschriften van documenten waaruit dit blijkt;
  3. de plaats waar de trust of soortgelijke juridische constructie tot stand is gekomen en afschriften van documenten waaruit dit blijkt;
  4. het doel waarvoor de trust of soortgelijke juridische constructie tot stand is gebracht en afschriften van documenten waaruit dit blijkt;
  5. de naam, de geboortemaand, het geboortejaar, de woonstaat en de nationaliteit van iedere UBO en afschriften van documenten op grond waarvan deze gegevens zijn geverifieerd;
  6. de aard en omvang van het door iedere UBO gehouden economische belang en afschriften van documenten waaruit dit blijkt;
  7. het burgerservicenummer van iedere UBO en afschriften van documenten op grond waarvan dit is geverifieerd;
  8. het fiscaal identificatienummer van iedere UBO en afschriften van documenten op grond waarvan dit is geverifieerd;
  9. de geboortedag, de geboorteplaats, het geboorteland en het woonadres van iedere UBO en afschriften van documenten op grond waarvan deze gegevens zijn geverifieerd.

Er is binnen deze informatie een openbaar gedeelte dat toegankelijk is voor iedereen met een legitiem belang of als sprake is van een participatie met zeggenschap in een andere entiteit. En een besloten gedeelte voor bepaalde daartoe bevoegde autoriteiten (met geheimhoudingsplicht). De informatie onder de punten 1 tot en met 6 is openbaar, maar zonder de verificatiedocumenten. De informatie blijft 10 jaar nadat de gronden voor de registratie van bedoelde informatie hebben opgehouden te bestaan, toegankelijk via het register. Goed om te weten dat nieuwgierige speurders niet kunnen zoeken op een natuurlijk persoon.

Bij ‘aard en omvang van het door de uiteindelijk belanghebbende gehouden economisch belang’ gaat het om informatie waaruit blijkt waarom de betreffende persoon een UBO is. Men kan bijvoorbeeld de begunstigde van de trust of soortgelijke juridische constructie zijn of anderszins direct of indirect zeggenschap hebben over de trust of soortgelijke juridische constructie. Voor de omvang van het economisch belang zal de regering nog verschillende klassen van economische belangen vaststellen. Dan blijkt uit het register binnen welke klassen het economisch belang van de betreffende uiteindelijk belanghebbende valt.

Er komen enkele mogelijkheden voor de UBO’s van trusts en soortgelijke juridische constructies om (een deel van) de informatie over hen die voor eenieder toegankelijk is, af te schermen. Dat geldt overigens niet voor de aard en omvang van het door een UBO gehouden economisch belang; die informatie is namelijk niet direct herleidbaar tot een natuurlijke persoon. Het gaat bij de afscherming om situaties waarin sprake is van een onevenredig risico of een risico op fraude, ontvoering, chantage, afpersing, pesterijen, geweld of intimidatie, en de personen die bescherming nodig hebben op een bepaalde lijst staan van de overheid. En het gaat om minderjarigheid en bepaalde situaties bij handelingsonbekwaamheid.

Binnenkort zal de regering de reacties op dit (concept)wetsvoorstel waar mogelijk verwerken in de definitieve versie. Daarna gaat het wetsvoorstel naar de Tweede Kamer voor de parlementaire behandeling daarvan. We wachten het af.

Heeft u een vraag over dit artikel?

De specialisten van ABN AMRO MeesPierson komen graag met u in contact.