Direct naar content

Afgelopen zomer kwam in het nieuws dat een Roemeense bitcoinpionier overleed tijdens een zwemtocht. Niemand kent zijn codes om toegang te krijgen tot zijn cryptovaluta. Hiermee gaat naar verluid een waarde van één miljard Amerikaanse dollars in rook op. We zien steeds vaker klanten met digitaal vermogen in de vorm van cryptovaluta. Hoe kunt u voorkomen dat bij uw overlijden uw nabestaanden hier niet meer bij kunnen? In dit artikel leest u meer.

Digitaal leven

Een flink deel van het leven van Nederlanders speelt zich online af. Denk aan de communicatie met uw bank, social media en alles wat u bijvoorbeeld in de cloud bewaart. Lees meer over deze onderwerpen in verhouding tot overlijden in het artikel ‘Uw digitale nalatenschap: wat kunt u regelen?’.

Cryptovaluta verloren door overlijden?

Cryptovaluta maken onderdeel uit van uw vermogen. Zo moet u het bijvoorbeeld in uw aangifte inkomstenbelasting vermelden. Dit vermogen komt uiteindelijk terecht bij uw erfgenamen. Via het wettelijk erfrecht dan wel uw testament vererft crypto vermogen dan naar uw erfgenamen of anders treden ze in uw schoenen als contractspartij.

Wel erfgenaam, geen toegang?

De vraag is echter: krijgen uw erfgenamen toegang tot uw zogenaamde wallet? In deze wallet worden uw cryptovaluta niet bewaard. Je kunt eerder zeggen dat de wallet uw sleutelbos verzorgt om toegang te krijgen tot uw cryptovaluta. De wallet kan verschillende vormen aannemen.

  • Een online wallet (ook wel ’hot wallet’).
  • Een offline wallet (ook wel ‘cold wallet’). Dat kan dan weer op een desktop variant en in een mobiele variant. Een hardware wallet is ook een offline wallet. Dit wordt algemeen als de meest veilige methode beschouwd.

Online, offline wallet en hardware wallet

In de online variant ligt het beheer van je wallet bij de dienstverlener. Een dergelijke wallet loopt meer kans om gehackt te worden net als de dienst zelf. Bij een offline wallet ligt het beheer bij de rechthebbende. De wallet staat dan op je computer, telefoon of een soort van ‘USB-stick plus’. Dat laatste wordt ook een hardware wallet genoemd.

Seed phrase

Om toegang te krijgen tot de cryptovaluta hebben de erfgenamen uiteindelijk een soort code (‘seed phrase’) nodig. U kunt dit ook als een soort herstelsleutel beschouwen. Deze seed phrase is nogal lang (12 of 24 woorden), moet goed bewaard worden en wordt slechts éénmalig verstrekt. Uiteraard zijn de meeste mensen terughoudend met het delen. Bij overlijden kan dat tot vervelende gevolgen leiden. Als iemand overlijdt en de erfgenamen hebben niet de beschikking over de seed phrase, dan zijn ze juridisch wel gerechtigd tot de cryptovaluta, maar kunnen er feitelijk niet over beschikken. U kunt als erfgenaam geen bedrijf verzoeken u de seed phrase te verschaffen. Dat heeft te maken met de aard van cryptovaluta. Er is immers geen uitgevende instantie zoals een centrale bank.

Vastlegging ingeval van overlijden

De executeur of de erfgenamen moeten dus kunnen beschikken over de seed phrase om toegang te krijgen tot de wallet. De volgende mogelijkheden liggen onder andere voor u open.

  • Nu al de seed phrase in het bezit stellen van de erfgenamen of de executeur. Dit is waarschijnlijk voor veel mensen een onaantrekkelijke optie.
  • De seed phrase vermelden in uw testament. Het is dan de vraag of iedereen die de inhoud van het testament mag inzien ook inzage in de seed phrase moet krijgen.
  • Een andere idee is om de woorden van de seed phrase te verspreiden. Zo kunt u twaalf woorden bij de ene notaris en twaalf woorden bij de andere notaris deponeren.

Bij een online wallet kunt u ook de toegang tot die dienst doen toekomen aan uw erfgenamen. Bij bijvoorbeeld de hardware wallet kunt u het bestaan van de wallet vermelden in een testament of depotakte met vermelding van de pincode. De seed phrase is dan zelf niet aanwezig bij de notaris. De hardware wallet bewaart u dan in uw eigen huis of een andere veilige plek.

Multisig account

Voorgaande gaat allemaal uit van de gedachte dat één persoon volledige rechten heeft. Het nadeel is dat die ene persoon daardoor veel macht krijgt. Bij diefstal van de sleutel, kan deze worden misbruikt. De naam maakt al duidelijk dat een multisig wallet de mogelijkheid biedt transacties door meerdere ‘sleutels’ te laten ondertekenen. Daarmee kunt u de veiligheid verhogen maar ook regelen dat bijvoorbeeld twee van de drie sleutels gebruikt moeten worden. Als dan een persoon overlijdt, kunnen de andere twee wel beschikken over de cryptovaluta.

Depot: envelop bij de notaris?

Feitelijk overhandigt u uw seed phrase of de toegangscode tot de dienst in een gesloten envelop aan de notaris. Die maakt daarvan een depotakte op. Het bestaan van deze akte staat dan vermeld in het centraal testament register. De inhoud van de akte is daar echter niet bekend. Uw executeur of erfgenamen kunnen naar een willekeurige notaris stappen die voor hen kan opzoeken wie de depotakte heeft opgemaakt en waar u de seed phrase heeft gedeponeerd.

Wat legt u vast in geval van wilsonbekwaamheid?

Als u wenst dat ingeval van uw wilsonbekwaamheid ook iemand toegang kan krijgen tot uw wallet, dan kunt u denken aan het levenstestament. Lees meer in ‘6 vragen over het levenstestament‘.

Verdampen of vastleggen?

U ziet hopelijk dat niets doen geen optie is. Laten verdampen van vermogen is zeer onaantrekkelijk. Ga in gesprek met uw notaris, accountant of fiscalist voor een passende oplossing.

Heeft u een vraag over dit artikel?

De specialisten van ABN AMRO MeesPierson komen graag met u in contact.