Chat with us, powered by LiveChat

ABN AMRO MeesPierson | Financial Focus

Aandachtspunten voor een samengesteld gezin

Als een ouder met kind(eren) een nieuwe relatie heeft, en deze nieuwe partner ook kinderen heeft, zijn de kinderen ineens onderdeel van een ‘samengesteld’ gezin. Deze nieuwe familiebanden, kunnen schenken en erven een stuk complexer maken. Hieronder zet ik een aantal zaken op een rij.

Wat is de bedoeling?

In de traditionele situatie van een echtpaar met gezamenlijke kinderen, is de bedoeling vaak duidelijk. Het vermogen moet bij het overlijden van een echtgenoot in de regel ter beschikking blijven van de langstlevende. En uiteindelijk komt het vermogen bij de kinderen terecht.
Bij een samengesteld gezin liggen de zaken soms minder voor de hand. Moet de partner het totale vermogen ter beschikking krijgen? Moet het vermogen uiteindelijk bij alle kinderen terechtkomen, of alleen bij de eigen kinderen? Dit zijn soms lastige vragen. De uitkomst kan zijn dat de partners niet dezelfde regelingen treffen. Een dergelijk proces is niet onoverkomelijk, maar meestal wel ingewikkelder dan in een traditionele situatie.

Voorbeelden van een samengesteld gezin

Wat is precies een samengesteld gezin? En in welke mate heeft dit invloed op de estate planning? Ik noem drie situaties om u een beeld te geven:

  1. Joop is 62 jaar. Zijn huwelijk, waaruit twee kinderen zijn geboren, is een aantal jaar geleden door echtscheiding ontbonden. Hij heeft een nieuwe relatie met Ingrid. Zij is twee jaar ouder dan het oudste kind van Joop.
  2. Michelle is gehuwd geweest en heeft één kind uit dat huwelijk. Kort na de geboorte van dit kind is haar echtgenoot overleden. Zij is enkele jaren daarna opnieuw getrouwd met Paul. Samen hebben zij twee kinderen gekregen.
  3. Johan is 75 jaar, is gehuwd geweest en heeft twee kinderen. Hij heeft een relatie gekregen met Paula, 73 jaar, ook gehuwd geweest en zij heeft ook twee kinderen.

Mogelijke overwegingen bij erven en schenken

Joop en Ingrid

Joop kan zijn vermogen ‘traditioneel’ nalaten aan zijn nieuwe echtgenote. Zijn kinderen krijgen dan pas daadwerkelijk iets in handen na het overlijden van Ingrid. Maar de kans bestaat dan Ingrid de kinderen van Joop overleeft. En, om de erfbelasting te beperken kan worden nagedacht over de mogelijkheid om vermogen via het huwelijksvermogensrecht van Joop naar Ingrid te laten gaan. Maar Joop moet zich dan wel goed realiseren dat het afhankelijk is van het testament van Ingrid of dat vermogen uiteindelijk bij zijn kinderen terechtkomt. In de praktijk is het altijd de vraag hoe de relatie tussen Ingrid en de kinderen van Joop zich na het overlijden van Joop ontwikkelt. Het staat Ingrid namelijk altijd vrij om een nieuw testament te maken en een andere bestemming te geven aan “Joop’s” vermogen.

Michelle en Paul

Het is natuurlijk goed mogelijk dat Michelle en Paul alle kinderen zien als hun gezamenlijke kinderen. De uiteindelijke bestemming van het vermogen is dan de drie kinderen. Hoewel hier sprake is van een samengesteld gezin, levert dit dan geen extra aandachtspunten op in vergelijking met de traditionele situatie.

Johan en Paula

Ik stel me voor dat Johan en Paula financieel zelfstandig zijn, en dat zij hun vermogen aan hun eigen kinderen willen nalaten. Maar mogelijk moet een gezamenlijke woning wel aan de langstlevende ter beschikking blijven. In zo’n situatie is een vruchtgebruikregeling een mogelijkheid
De woning komt dan ‘op naam’ van de eigen kinderen en de langstlevende krijgt het recht om er gedurende zijn leven ‘gratis’ in te wonen.

Is de relatie tussen de langstlevende en de stiefkinderen echter gespannen, dan is het de vraag of dit een wenselijke situatie is. Een complicatie kan ook ontstaan als kinderen al aanspraken hebben op het vermogen van Johan of Paula. Dit kan aan de orde zijn als Johan’s of Paula’s huwelijk door overlijden is ontbonden en de kinderen bijvoorbeeld een oprentende, niet-opeisbare vordering hebben gekregen. Dit beperkt de ruimte om vermogen na te laten aan een nieuwe partner. Dit is een kwestie die ook de situatie van Michelle en Paul kan compliceren. Kortom, dit leek een relatief overzichtelijke situatie te zijn, maar er kunnen makkelijk complicaties ontstaan.

De erfbelasting

Een samengesteld gezin levert voor de erfbelasting in de regel geen complicaties op. Stiefkinderen zijn voor de erfbelasting gelijk aan eigen kinderen. Dat blijft zo als het huwelijk van de stiefouders wordt ontbonden door overlijden.

Maatwerk is natuurlijk mogelijk

U kunt uw wensen concreet krijgen door uzelf verschillende scenario’s voor te stellen. Bijvoorbeeld: “wat gebeurt er als ik voor mijn partner overlijdt, en mijn partner daarna overlijdt?” Wat gebeurt er in deze situaties met het vermogen? In een traditionele situatie beantwoorden partners de vragen vaak hetzelfde en treffen zij dezelfde regelingen. Bij een samengesteld gezin komen de partners mogelijk op verschillende regelingen uit. Dat hoeft niet erg te zijn, als we het maar (op tijd) onderkennen.

Deel deze pagina

Artikel geschreven door:

Profiel foto van Tjarko Denekamp
Tjarko Denekamp Schenken, erven, zorg

Studeerde Fiscaal Recht aan de Rijksuniversiteit Groningen en is hierna als Estate Planner aan de slag gegaan bij ABN AMRO MeesPierson. Momenteel is hij werkzaam als Specialist Estate Planning.

Vrijblijvend van gedachten wisselen met een specialist?

ABN AMRO MeesPierson | Financial Focus
Logo of ABN AMRO MeesPierson | Financial Focus