ABN AMRO MeesPierson | Financial Focus

Bedreigt de eigen bijdrage uw vermogen?

Het thema zorgkosten kent veel invalshoeken. We kunnen er vanuit het oogpunt van financiële planning naar kijken. Dat zijn vragen als: wat zijn de kosten, hoe verhouden zich die met uw inkomen, wat betekent dat voor uw vermogen en wat zijn uw andere wensen. Hier leest u daar meer over. We kunnen het thema zorgkosten ook bekijken vanuit het oogpunt van estate planning. Oftewel: de thema’s schenken en erven. Het draait dan om de vraag of u de eigen bijdrage voor zorgkosten kunt beperken.

Eigen bijdrage voor zorgkosten

In 2013 wijzigde de berekening van de eigen bijdrage voor de AWBZ. We werden geacht 8% extra inkomen uit ons vermogen te realiseren. Samen met de 4% van box 3 bracht ons dat op 12% (fictief) inkomen uit vermogen. Veel mensen vonden dat onrechtvaardig en vaak ontstond de gedachte: “als ik dat vermogen niet heb, word ik ook niet geacht dat extra inkomen te hebben”. Schenken is een mogelijkheid om van vermogen af te komen.

De AWBZ is inmiddels geschiedenis. De eigen bijdrage geldt nu voor de Wet maatschappelijke  ondersteuning (Wmo) en de Wet langdurige zorg (Wlz). De Wmo is voor de fase ‘zorg thuis’ en de Wlz voor de fase waarin 24 uur zorg of toezicht nodig is.

De hele puzzel

Het is niet verstandig ons alleen te richten op het puzzelstukje van de eigen bijdrage voor de zorg. Laten we bijvoorbeeld de eigen bijdrage voor de Wlz nemen. Die geldt als u bijvoorbeeld wordt opgenomen in een verzorgingshuis en deze bijdrage is maximaal € 27.600 per jaar. Mogelijk betaalt u minder als u uw vermogen weggeeft. Maar dan slaan we drie vragen over:

  1. Staat u nog niet op de drempel van het verzorgingshuis? Dan zou het wellicht meer uw zorg moeten zijn hoe u die fase bereikt op de manier die u wilt. En dan is het waarschijnlijk niet slim om uw vermogen nu weg te geven.
  2. Overweegt u een alternatief voor het verzorgingshuis? Die zijn er immers. Daarvoor moet u meestal wel over voldoende geld beschikken.
  3. Welk probleem lost u op? Als u de zorg thuis wilt organiseren, bedraagt de eigen bijdrage afgerond ongeveer € 10.000 per jaar. Gemiddeld duurt deze fase ongeveer 3 jaar. Tegenover deze lasten staat dat uw inkomen doorloopt. De vraag is dus of u per saldo armer wordt van de zorgkosten.

Bovendien kan het zijn dat u op basis van uw inkomen in box 1 (pensioen) al de maximale bijdrage moet betalen. Dat is het geval bij een bruto inkomen vanaf ongeveer € 60.000 per jaar.

Kortom, wij plaatsen veel kanttekeningen als u ons zou vragen of het verstandig is om maatregelen te nemen om de eigen bijdrage te beperken. Overigens is er ook een ethische invalshoek. Als iedereen duikt voor de rekening van de zorgkosten, wie betaalt hem dan? Maar trekt u vooral uw eigen conclusies en laten we ook kijken naar de ‘ontgaansmaatregelen’. Deze maatregelen zijn gebaseerd op twee principes: zorg dat u geen vermogen heeft of dat het vermogen niet meetelt voor de eigen bijdrage.

Maatregel 1: schenken vanwege de eigen bijdrage

Het is toegestaan geld weg te geven. Om de eigen bijdrage te verminderen, is dit zeer effectief: heeft u geen vermogen meer, dan kunt u er ook geen inkomen uit (geacht worden te) krijgen. Let u er wel op dat de eigen bijdrage wordt berekend naar uw inkomen van 2 jaar geleden. Gaat u vandaag schenken, dan heeft dat dus pas over 2 jaar effect.
Deze maatregel is ingrijpend. Geeft u uw vermogen weg, dan maakt u zich afhankelijk van de overheid, uw familie en van anderen. Mogelijkheden om aanvullende zorg te organiseren heeft u niet meer.
Een “schenking op papier” kan deels aan de bezwaren tegemoet komen. U schenkt dan wel, maar houdt het geld in de portemonnee. U krijgt alleen een schuld, bijvoorbeeld aan uw kind. Wilt u die schuld ook hebben voor de erfbelasting? Dan moet u jaarlijks daadwerkelijk 6% rente aan uw kind betalen. Dat kan bij grotere bedragen een flinke last worden.
Het voornaamste bezwaar van deze oplossing is dus: u bent nu gul, maar u loopt het risico straks tekort te komen.

Maatregel 2: regeling in uw testament

Partners met kinderen regelen vaak dat het vermogen bij het overlijden van de eerste partner ter beschikking komt van de langstlevende. Vanwege de eigen bijdrage wordt wel bepaald dat de kinderen hun erfdelen kunnen opeisen als de langstlevende in een verzorgingshuis terechtkomt. Net als bij schenken kan dat werken: minder vermogen = minder inkomen. Maar net als bij schenken is het bezwaar: het is een ingrijpende maatregel. De langstlevende heeft minder mogelijkheden om zelf aanvullende zorg te organiseren.
Het voornaamste bezwaar van deze maatregel is: u verplicht zich tot het uitkeren van vermogen in de toekomst, zonder in te kunnen grijpen als het u dan niet goed uitkomt. Volgens de huidige wetgeving hoeft u zich overigens helemaal niet te verplichten. Hier leest u er meer over.

Maatregel 3: uw vermogen in een BV

Heeft u vermogen in een BV en keert u geen dividend uit? Dan telt dat vermogen in principe niet mee voor de eigen bijdrage. Dat is het gevolg van de keuze van de wetgever om aan te sluiten bij het inkomen uit de aangifte inkomstenbelasting. Het kan leiden tot de situatie dat een multimiljonair met zijn vermogen in een BV minder eigen bijdrage betaalt dan een modale spaarder in box 3. Een vreemde situatie, maar zo is het nu. Een gedachte is dan ook om uw vermogen in box 3 in een BV te stoppen.

Het Kabinet heeft aangekondigd (onder meer) deze kwestie te gaan bekijken. Tot nu toe heeft het kabinet geen nieuw beleid geformuleerd.

Deel deze pagina

Artikel geschreven door:

Profiel foto van Tjarko Denekamp
Tjarko Denekamp Schenken, erven, zorg

Studeerde Fiscaal Recht aan de Rijksuniversiteit Groningen en is hierna als Estate Planner aan de slag gegaan bij ABN AMRO MeesPierson. Momenteel is hij werkzaam als Specialist Estate Planning.

Van gedachte wisselen met een specialist?

  • Wanneer het u uitkomt
  • Vrijblijvend
  • Persoonlijk
Bedreigt de eigen bijdrage uw vermogen?
4.8/5 score (4 stemmen)
ABN AMRO MeesPierson | Financial Focus
Logo of ABN AMRO MeesPierson | Financial Focus