ABN AMRO MeesPierson | Financial Focus

Erfgenamen per 1 september 2016 beter beschermd

In augustus publiceren we een aantal eerder geplaatste artikelen opnieuw. Omdat we vinden dat ze meer dan de moeite waard zijn om te lezen en het jammer zou zijn als u het artikel eerder hebt gemist. Dit artikel werd oorspronkelijk gepubliceerd op 9 juni 2016.

 

Op 1 september vindt er een verandering plaats in ons erfrecht. Vanaf dat moment worden erfgenamen beter beschermd tegen schulden van de overledene.

Wat is de praktijk na een overlijden?

Stel dat uw langstlevende ouder overlijdt. Dan moeten er in een emotionele periode veel zaken tegelijk geregeld worden. Familie en bekenden informeren, de uitvaart regelen en dergelijke. Misschien moet ook het huis op korte termijn leeggemaakt worden. De kinderen verdelen dan de inboedel onder elkaar en het restant wordt aan de kringloop meegegeven. Wat als na verloop van tijd blijkt dat uw ouder een negatief vermogen heeft nagelaten? Kunt u daar nog wat aan doen? Niet dus. Door de verdeling van de inboedel hebben u en uw broers/zussen de erfenis van uw ouder geaccepteerd. Daardoor bent u allen met uw eigen vermogen aansprakelijk voor de schulden van uw ouder geworden.

Hoe had het moeten gaan?

De kinderen in ons voorbeeld hebben zich niet gerealiseerd dat er ook een juridisch hoofdstuk vastzit aan het zijn van erfgenaam. Een erfgenaam moet stilstaan bij de keuzemogelijkheden die er zijn:

  1. Accepteren met alle plussen en minnen (zuiver aanvaarden);
  2. Verwerpen, waarna de erfgenaam wordt geacht nooit erfgenaam te zijn geweest;
  3. Voorwaardelijk accepteren in de zin dat de erfgenaam niet met zijn eigen vermogen aansprakelijk is voor een eventuele negatieve erfenis (beneficiair aanvaarden).

Een probleem in de praktijk is dat een erfgenaam een erfenis onbewust kan aanvaarden door een gedraging. Een schilderij mee naar huis nemen kan fataal zijn.

Dit juridische hoofdstuk had dus onderdeel moeten zijn van die eerste hectische periode na het overlijden. Niet vreemd dat het geregeld misgaat, nietwaar?

De wetswijziging lost twee problemen op

Probleem 1: Wanneer is er precies sprake van zuivere aanvaarding?

Straks aanvaardt een erfgenaam door een gedraging pas zuiver als hij spullen van de erfenis verkoopt of op andere wijze onttrekt aan de schuldeisers. Dat levert een duidelijke grens op. Een schilderij meenemen is niet langer fataal, als de erfgenamen maar wel bijhouden dat dat is gebeurd. Voor het familiefotoalbum is dat laatste niet eens nodig. Het album heeft geen waarde en dus benadeelt het geen schuldeisers. Tenzij u erft van een bekende Nederlander wellicht?

Probleem 2: Hoe zit het met een ‘donderslag-bij-heldere-hemel-schuld’?

Verder wordt een erfgenaam die zuiver aanvaardt, beschermd als er onverwacht nog een schuld opkomt. Het moet dan bijvoorbeeld gaan om een schuld die niet uit de administratie bleek, niet eenvoudig was te achterhalen en waarvan de erfgenaam geen kennis had of had moeten hebben. Zeg maar een donderslag-bij-heldere-hemel-schuld. De erfgenaam kan voorkomen dat hij deze schuld uit zijn privévermogen moet betalen door dit binnen 3 maanden na ontdekking aan te kaarten bij de kantonrechter.

Kortom, de erfgenaam die zorgvuldig handelt en onderzoek doet naar de financiële situatie, wordt straks beter beschermd.

Kunt u vanaf 1 september onbezorgd erven?

Dat is niet het geval. Deze wet biedt slechts een herkansing voor (terecht) nietsvermoedende erfgenamen. Het uitgangspunt is nog steeds dat een erfgenaam die zuiver aanvaardt, opdraait voor de schulden van de overledene. In situaties dat de nalatenschap negatief is of kan zijn, blijft verwerpen of beneficiair aanvaarden van belang.

Deel deze pagina

Artikel geschreven door:

Profiel foto van Tjarko Denekamp
Tjarko Denekamp Schenken, erven, zorg

Studeerde Fiscaal Recht aan de Rijksuniversiteit Groningen en is hierna als Estate Planner aan de slag gegaan bij ABN AMRO MeesPierson. Momenteel is hij werkzaam als Specialist Estate Planning.

Vrijblijvend van gedachten wisselen met een specialist?

ABN AMRO MeesPierson | Financial Focus
Logo of ABN AMRO MeesPierson | Financial Focus