ABN AMRO MeesPierson | Financial Focus

Verruimde schenkingsvrijstelling voor de eigen woning in 2018 (deel 1)

De verruimde schenkingsvrijstelling voor de eigen woning in 2018 biedt u de mogelijkheid om een groot bedrag vrij van schenkbelasting te kunnen schenken. Maar let erop dat het een ingewikkelde regeling is. Er komt veel meer bij kijken dan een bedrag naar het juiste rekeningnummer over te boeken. Ik zet de hoofdlijnen voor u op een rij.

1. Wat is het vrijgestelde bedrag van de schenkingsvrijstelling voor de eigen woning in 2018?

Voor een schenking die wordt besteed aan de eigen woning geldt een verruimde schenkingsvrijstelling. In 2018 is die maximaal € 100.800. Deze vrijstelling is onderdeel van de eenmalig verruimde schenkingsvrijstelling. Het uitgangspunt is dat een ontvanger maar één keer een beroep kan doen op een verruimde vrijstelling van dezelfde ontvanger. Verder is de maximale vrijstelling in een jaar ook € 100.800. De jaarlijkse vrijstelling van € 5.363 voor kinderen en € 2.147 voor anderen is onderdeel van dit bedrag en niet extra.

Voor kinderen geldt overgangsrecht. Een kind dat vóór 2010 een beroep heeft gedaan op de verruimde vrijstelling (de vrijstelling die in 2018 € 25.731 bedraagt) en daarna niet meer, heeft een vrijstelling voor de eigen woning van maximaal € 27.871 in 2018 of in een later jaar. Een kind dat in 2015 of 2016 een beroep heeft gedaan op een verruimde vrijstelling, heeft in 2018 een vrijstelling voor de eigen woning van maximaal € 47.198.

De vraag of dit overgangsrecht logisch en eerlijk is, laat ik nu rusten. Dit zijn de vrijstellingen zoals ze er in 2018 zijn.

2. Voor wie geldt de verruimde vrijstelling?

De verruimde schenkingsvrijstelling voor de eigen woning geldt voor ontvangers in de leeftijd van 18 tot en met 39 jaar. Voor deze regeling is iemand op zijn of haar 40e verjaardag overigens nog 39 jaar. De vrijstelling geldt niet alleen in de verhouding ouders-kinderen, maar voor iedereen: kleinkinderen, neven en nichten, kennissen en dergelijke. Het belastingvoordeel van de vrijstelling is buiten de verhouding ouders-kinderen het grootst. Een neef bijvoorbeeld, heeft een jaarlijkse vrijstelling voor de schenkbelasting van € 2.147. De schenkbelasting over het meerdere start bij een tarief van 30%. Bij een schenking voor de eigen woning bedraagt de vrijstelling maximaal € 100.800 zodat er dus een groot voordeel kan ontstaan.

De schenkingsvrijstelling geldt per schenker. Iemand kan bijvoorbeeld zowel van zijn/haar moeder, oma en tante een vrijgestelde schenking voor de eigen woning ontvangen van € 100.800 (€ 302.400 in totaal in dit voorbeeld).

Is een ontvanger 40 jaar of ouder, maar heeft de ontvanger een jongere partner? Dan is er mogelijk toch ruimte. Voor de schenkbelasting kan iemand die 40 jaar of ouder is toch jonger zijn dan 40 jaar. Partners worden voor de schenkbelasting namelijk als één persoon gezien. Zo kan een kind van 42 jaar met een partner van 38 jaar dus toch nog een verhoogde schenkingsvrijstelling hebben. Huwelijkspartners zijn in ieder geval partner van elkaar voor de schenkbelasting. Voor ongehuwd samenwonenden moet aan een aantal voorwaarden worden voldaan.

3. Besteden voor de eigen woning

Een voorwaarde van de vrijstelling is dat de schenking wordt besteed aan de eigen woning. Dat is het hoofdverblijf en bijvoorbeeld niet een vakantiewoning. Dit zijn bestedingen aan de eigen woning:

  • De aankoop van een eigen woning of een woning in aanbouw;
  •  Verbetering of onderhoud;
  •  Afkoop van rechten van erfpacht, opstal of beklemming;
  •  Aflossing van een eigenwoningschuld of een restschuld.

Verder kan het gaan om een schenking van een woning die voor de ontvanger een eigen woning is.

De ontvanger mag de schenking voor een combinatie van de genoemde doelen gebruiken. Voor een schenking in 2018 geldt de eis dat de ontvanger de schenking besteedt in de jaren 2018, 2019 en/of 2020. De ontvanger moet dat met schriftelijke stukken kunnen bewijzen.

De hiervoor genoemde leeftijdseis van 18 tot en met 39 jaar geldt voor de ontvangst van de schenking. De besteding van de schenking mag, als aan de andere spelregels wordt voldaan, na de 40-jarige leeftijd plaatsvinden.

4. Onvoorwaardelijk schenken en daadwerkelijk betalen

De schenking moet onvoorwaardelijk plaatsvinden. Het is bijvoorbeeld niet toegestaan om met een herroepingsclausule de mogelijkheid open te houden om de schenking terug te draaien. Wel mag de schenker schriftelijk de voorwaarde stellen dat de ontvanger het bedrag dat niet is besteed aan de eigen woning teruggeeft aan de schenker.

Verder geldt de eis dat de schenker het schenkingsbedrag daadwerkelijk aan de ontvanger betaalt. De schenking mag dus niet worden schuldig gebleven.

5. Het spreiden van de schenking

Het woord ‘eenmalig’ in de eenmalig verruimde schenkingsvrijstelling moet met een korreltje zout worden genomen. Door het overgangsrecht kan iemand al meerdere malen de eenmalige vrijstelling hebben benut. Bovendien mag de eenmalige vrijstelling voor de eigen woning over maximaal 3 achtereenvolgende kalenderjaren worden gespreid. Enkele aandachtspunten hierbij:

  • Voor een gespreide schenking die start in 2018 geldt dat het maximaal vrijgestelde bedrag € 100.800 is (en niet het bedrag in 2019 of 2020);
  •  De ontvanger moet in elk jaar aan de leeftijdseis voldoen;
  •  De ontvanger moet in het eerste jaar al een beroep doen op de verruimde vrijstelling voor de eigen woning;
  •  Als de schenking in 2018 is gestart, kan de ontvanger in 2019 of 2020 ook profiteren van de gewone jaarlijkse vrijstelling;
  •  De schenkingen moeten, bij een schenking die in 2018 is gestart, uiterlijk op 31 december 2020 zijn besteed. Dat geldt dus ook voor de schenkingen in 2019 en 2020.

Vervolg

De verruimde schenkingsvrijstelling voor de eigen woning is een mooie regeling. Het belastingvoordeel kan groot zijn. Wellicht nog belangrijker is dat de ontvanger zijn financiële mogelijkheden enorm verruimd ziet. Dat kan nodig zijn om een extra stap op de woningmarkt te zetten of soms überhaupt een woning te kunnen kopen. Of wellicht zorgt de schenking voor lagere woonlasten zodat geld overblijft voor andere dingen.

Maar de schenkingsvrijstelling is erg ingewikkeld. Hiervoor heb ik een aantal aspecten genoemd. In een volgend blog ga ik op nog meer aspecten in. Maar ik raad u ten zeerste aan om advies in te winnen als u met de vrijstelling aan de slag wilt gaan. Ik hou het hier namelijk bij de hoofdlijnen.

Deel deze pagina

Artikel geschreven door:

Profiel foto van Tjarko Denekamp
Tjarko Denekamp Schenken, erven, zorg

Studeerde Fiscaal Recht aan de Rijksuniversiteit Groningen en is hierna als Estate Planner aan de slag gegaan bij ABN AMRO MeesPierson. Momenteel is hij werkzaam als Specialist Estate Planning.

Van gedachten wisselen met een specialist?

  • Wanneer het u uitkomt
  • Vrijblijvend
  • Persoonlijk
ABN AMRO MeesPierson | Financial Focus
Logo of ABN AMRO MeesPierson | Financial Focus