ABN AMRO MeesPierson | Financial Focus

Vooruitblik Prinsjesdag 2018 (3): effect op het eigen huis

Op dinsdag 18 september a.s. is het Prinsjesdag. Het kabinet maakt dan vrijwel zeker veel concrete voorstellen voor nieuwe fiscale wetgeving bekend. Wat kunnen we verwachten?

Regeerakkoord is basis voor fiscale veranderingen

De verwachtingen voor ‘de derde dinsdag van september’ zijn met name gebaseerd op de stevige fiscale paragraaf in het regeerakkoord uit 2017 van het kabinet. Hieronder enkele verwachte veranderingen in de eigenwoningregeling, de fiscale regels voor het eigen huis (het hoofdverblijf) in box 1 van de inkomstenbelasting.

Sinds 1893 bestaan er al fiscale regels voor het eigen huis

Een belastingheffing over het eigen huis kennen we precies 125 jaar. De vermogensbelastingwet uit 1893 belastte de huurwaarde van het eigen huis en gaf een ruime (rente)kostenaftrek. Later zijn de fiscale regels voor het eigen huis diverse keren veranderd. Dat gaat binnenkort weer gebeuren als het aan het kabinet-Rutte III ligt.

Eigenwoningforfait voor veel huizen omlaag

De huidige inkomstenbelastingwet uit 2001 kent het eigenwoningforfait voor de eigenaar-bewoner van een eigen huis. Deze inkomensbijtelling in box 1 is een vast percentage van de WOZ-waarde. Dat is in principe de werkelijke waarde in vrij opleverbare staat die de gemeente waarin het huis is gelegen, heeft vastgesteld. Volgens het regeerakkoord gaat het eigenwoningforfait omlaag voor een eigen huis met een WOZ-waarde tussen €75.000 en ruim €1 miljoen. Laatstgenoemde waarde stelt de wetgever regelmatig naar boven bij. In 2018 is dit €1.060.000. Het eigenwoningforfait voor deze categorie huizen is in 2018 0,70% van de WOZ-waarde (in bepaalde situaties geldt een hoger eigenwoningforfait of is dit zelfs nihil). Naar verwachting gaat deze 0,70% stapsgewijs omlaag naar 0,50% in 2023, zie onderstaande Tabel 1. Ook de belastingbetalers met duurdere huizen kunnen daarvan profiteren. Dit voorstel zal naar verwachting deel uitmaken van het Belastingpakket 2019 dat het kabinet op Prinsjesdag 2018 bekendmaakt.

 

Jaar Eigenwoningforfait(WOZ-waarde tussen €75.000 en ruim €1 miljoen)
2018 0,70%
2019 0,70%
2020 0,65%
2021 0,55%
2022 0,55%
2023 0,50%

Tabel 1. Eigenwoningforfait in 2018 en de verwachte percentages in 2019-2023.

Wat gebeurt er met de ‘villataks’?

Voor zover de WOZ-waarde hoger is dan €1.060.000 in 2018, is het percentage van het eigenwoningforfait 2,35%. De inkomstenbelasting over dit hogere eigenwoningforfait, in vergelijking tot de categorie onder deze waarde, noemt men ook wel ‘villataks’. Ook al gaat het niet alleen om villa’s. Omdat er in het regeerakkoord niets daarover is opgemerkt, is de verwachting dat de ‘villataks’ waarschijnlijk onveranderd blijft bestaan. Op Prinsjesdag weten we meer.

 

Versnelde beperking van de hypotheekrenteaftrek

In 2018 zijn de (rente)kosten voor het eigen huis tegen maximaal 49,5% aftrekbaar in box 1. Vrijwel zeker gaat dit percentage in 2019 met 0,5%-punt verder omlaag naar 49%, als gevolg van eerder aangenomen wetgeving. Ongeacht de hoogte van de financieringsschuld en ongeacht wanneer deze schuld is aangegaan. Op basis van het regeerakkoord daalt dit hoogste percentage daarna vanaf 2020 met stappen van steeds 3%-punten naar het basistarief van circa 37%. Zie onderstaande Tabel 2. Voor belastingbetalers met AOW is dit verrekentarief vanaf 2023 naar verwachting circa 37% dan wel circa 19%. Dit voorstel zal waarschijnlijk ook deel uitmaken van het Belastingpakket 2019 dat het kabinet op Prinsjesdag 2018 bekendmaakt.

 

Jaar Verrekentarief aftrekbare (rente)kostenvoor het eigen huis
2018 49,5%
2019 49%
2020 46%
2021 43%
2022 40%
2023 circa 37%

Tabel 2. Verrekentarief in 2018 en de verwachte percentages in 2019-2023.

En de ‘Hillen-aftrek’?


Sinds 2005 stimuleert de ‘Hillen-aftrek’ – genoemd naar het vroegere Kamerlid dat de regeling bedacht – de eigenaar-bewoner om zijn of haar hypotheek volledig af te lossen. De ‘Hillen-aftrek’ zorgt er namelijk voor dat het positieve saldo van eigenwoningforfait en aftrekbare (rente)kosten tot nihil wordt verlaagd. Daardoor betalen belastingbetalers zonder of met een geringe financiering geen inkomstenbelasting over de waarde van hun eigen huis.

Eind 2017 is ons parlement akkoord gegaan met het wetsvoorstel om deze ‘Hillen-aftrek’ stapsgewijs af te schaffen. Dit betekent dat de ‘Hillen-aftrek’ vanaf 2019 ieder jaar met 3,33% omlaag gaat, gedurende een periode van 30 jaar, zie onderstaande Tabel 3. In voorkomende situaties gaat het belastbaar inkomen in box 1 hierdoor steeds jaarlijks omhoog met 3,33% van het saldo van eigenwoningforfait en aftrekbare (rente)kosten. Dit raakt met name veel oudere Nederlanders met een eigen huis zonder financiering of met een geringe financiering.

Jaar Percentage ‘Hillen-aftrek’
2018 100%
2019  96,67%
2020  93,33%
2021  90%
…. ….
2046   6,67%
2047   3,33%
2048     0%

Tabel 3. Percentages ‘Hillen-aftrek’ in 2018-2048.

Evaluatie fiscale regels voor het eigen huis in 2019


Onlangs heeft staatssecretaris Snel van Financiën bij het beantwoorden van vragen van de Eerste Kamer nogmaals toegezegd dat hij de eigenwoningregeling in 2019 zal (laten) evalueren. Die toezegging had hij ook al vorig jaar gedaan, tijdens de parlementaire behandeling van het Belastingplan 2018. De staatssecretaris: “De evaluatie moet de eventuele onvolkomenheden van de huidige regeling, de ingewikkeldheid daarvan en de eventueel daaruit voortvloeiende problemen voor zowel de praktijk (belastingplichtigen, banken en adviseurs) als de Belastingdienst in beeld brengen.” Dat de eigenwoningregeling ingewikkeld is, staat in ieder geval voor veel belastingbetalers al wel vast.

Deel deze pagina

Artikel geschreven door:

Profiel foto van Peter Pleijsant
Peter Pleijsant Fiscaliteit, eigen woning, bedrijfsopvolging

Studeerde Fiscaal Recht in Leiden en werkte als belastingadviseur bij Deloitte. Sinds 2006 werkt hij bij ABN AMRO MeesPierson. Peter Pleijsant houdt zich bezig met nieuwe fiscale wetgeving, woningmarkt problematiek en bedrijfsopvolging.

Vrijblijvend van gedachten wisselen met een specialist?

ABN AMRO MeesPierson | Financial Focus
Logo of ABN AMRO MeesPierson | Financial Focus