ABN AMRO MeesPierson | Financial Focus

5.000.000 beslissingen voor een ander nemen

In augustus publiceren we een aantal eerder geplaatste artikelen opnieuw. Omdat we vinden dat ze meer dan de moeite waard zijn om te lezen en het jammer zou zijn als u het artikel eerder hebt gemist. Dit artikel werd oorspronkelijk gepubliceerd op 28 januari 2016 en is voor u geactualiseerd.


Wat is mentorschap, bewind of curatele en hoe vraagt u het aan?

Recent las ik ergens dat een mens ongeveer 500 miljoen beslissingen per dag neemt. Gelukkig nemen wij 99% van deze beslissingen onbewust. Maar toch. Dan blijven er nog 5.000.000 bewuste beslissingen per dag over!

Wat nu als iemand in uw omgeving niet langer in staat is om deze beslissingen op een goede manier te nemen? Bijvoorbeeld als gevolg van een herseninfarct, drugverslaving of dementie. En de betrokkene ook geen levenstestament heeft opgesteld?

Als direct betrokkene zou u graag actie ondernemen. U kunt dan naar de rechter stappen om een mentorschap, bewind of curatele aan te vragen. Dat voelt misschien als een grote stap, maar weet dat u daarmee geen uitzondering bent. Uit schattingen blijkt dat er jaarlijks voor ruim 40.000 mensen zo’n maatregel getroffen wordt. Om welke maatregelen gaat het?

Voor zorgvragen: mentorschap

Als iemand door zijn geestelijke of lichamelijke toestand (tijdelijk) geen beslissing kan nemen over zijn verzorging, kan zijn arts zich wenden tot zijn partner, ouders, kinderen of broers en zussen. Een mentorschap wordt in de praktijk dan ook vaak aangevraagd indien er geen familie is, of onenigheid binnen de familie leidt tot problemen bij de hulpverlening.

De rechter kan u dan tot mentor benoemen. Daardoor wordt geen eerstelijns hulpverlener. U bent meer de regisseur van de zorg voor de betrokkene. U komt in actie als dat nodig is. Bijvoorbeeld bij de keuze van de woonvorm, de behandelplannen, de medische behandelingen of het toelaten van relaties.

U kunt uw taak helemaal naar eigen inzicht invullen. U moet daarbij wel zoveel mogelijk met de betrokkene overleggen. Maar u hoeft uw beslissingen bijvoorbeeld niet vooraf door de rechter te laten toetsten. Wel zult u periodiek (minimaal eens in de 5 jaar) aan de rechter verslag moeten uitbrengen over het verloop van het mentorschap.

Voor vermogensvragen: meerderjarigenbewind

U kunt een meerderjarigenbewind aanvragen als iemand (tijdelijk) zijn financiële zaken niet zelf meer kan regelen. De rechter zal u (of iemand anders) dan benoemen tot bewindvoerder en aangeven welke goederen onder bewind gesteld worden. Bijvoorbeeld het totale vermogen of alleen de effectenportefeuille.

Om duidelijk te hebben welk vermogen er precies onder bewind gesteld is, stelt u eerst een boedelbeschrijving op. Ook informeert u –voorzover van toepassing- de bank, de Belastingdienst, het Kadaster en de Kamer van Koophandel. Jaarlijks legt u dan rekening en verantwoording af aan de betrokkene en als dat niet kan aan de rechter.

Met in achtneming van de door de rechter gestelde voorwaarden, kunt u vervolgens het vermogen beheren. Medewerking van de betrokkene of rechter is dus niet nodig. Slechts voor bepaalde handelingen is de toestemming van de rechter wel vereist. Bijvoorbeeld als er belegd wordt in een ander risicoprofiel dan (zeer) defensief of als het vermogen ondergebracht wordt bij een vermogensbeheerder en voor uitgaven van meer dan € 1.500.

Het bewind is vooral ingesteld te bescherming van het aanwezige vermogen. Aan de verkoop van vermogen worden dan ook zwaardere eisen gesteld. Wil de betrokkene dan ook iets uit zijn vermogen verkopen, dan heeft hij daarvoor de toestemming van u of de rechter nodig. Datzelfde geldt voor u als bewindvoerder. In dat geval heeft u de toestemming van de betrokkene of de rechter nodig.

Het bewind is vooral ingesteld te bescherming van het aanwezige vermogen. Aan de verkoop van vermogen worden dan ook zwaardere eisen gesteld. Wil de betrokkene dan ook iets uit zijn vermogen verkopen, dan heeft hij daarvoor de toestemming van u of de rechter nodig. Datzelfde geldt voor u als bewindvoerder. In dat geval heeft u de toestemming van de betrokkene of de rechter nodig.

Naast de jaarlijkse rekening en verantwoording, zult u periodiek (minimaal eens in de 5 jaar) aan de rechter verslag moeten uitbrengen over het algemene verloop van het bewind.

Niet verwarren met schenkings- en testamentair-bewind

In de praktijk wordt het meerderjarigenbewind nog wel eens op een hoop gegooid met het bewind dat is ingesteld door een erflater of een schenker over het vermogen dat iemand erft of geschonken heeft gekregen. Ten onrechte. Meerderjarigenbewind wordt door de rechter ingesteld en heeft een uitgebreide wettelijke basis. Schenkings- en testamentair-bewind wordt ingesteld door de schenker of de erflater en de uitwerking daarvan is sterk afhankelijk van wat hij bepaald heeft in de schenkingsakte of zijn testament.

Voor alle vragen: curatele

Als een iemand (tijdelijk) niet goed voor zichzelf kan zorgen door bijvoorbeeld dementie of een drank-/drugsverslaving, kan de rechter het zwaarste middel inzetten. De rechter stelt hem of haar dan onder curatele. De onder curatele gestelde kan dan niet meer handelen. De curator neemt dan zelfstandig beslissingen over geld, verzorging, verpleging, behandeling of begeleiding van de betrokkene. De regels voor de vermogensbeslissingen zijn vergelijkbaar met die van het meerderjarigenbewind.

Ook de curator dient periodiek (minimaal eens in de 5 jaar) verslag uit te brengen aan de rechter.

Hoe weet u of er een maatregel is getroffen?

Bewinden op grond van verkwisting en problematische schulden en onder curatele stellingen zijn altijd te vinden in het openbare curatele- en bewindregister. Andere bewinden alleen als de rechter dat bevolen heeft.

 

Als iemand niet langer voor zichzelf kan zorgen en ook geen voorzorgsmaatregelen getroffen heeft (bijvoorbeeld door het opstellen van een levenstestament), kunt u zich dus tot de rechter wenden. Als mentor, bewindvoerder of curator heeft u dan de juridische mogelijkheid om (nagenoeg) alle beslissingen namens de betrokkene te nemen. Besef wel dat dit een taak is die de nodige tijd kan vergen. Of u ook genoeg tijd heeft om die 5.000.000 beslissingen per dag nemen, vraag ik mij af.

 

Deel deze pagina

Artikel geschreven door:

Profiel foto van Gordon Doull
Gordon Doull Bedrijfsopvolging, familierecht, internationaal erfrecht

Gordon Doull is na zijn studie Notarieel recht een aantal jaren werkzaam geweest als kandidaat-notaris. Daarna maakte hij de overstap naar private banking. Na enkele jaren als vermogensstructureerder gewerkt te hebben, is hij 6 jaar geleden begonnen als specialist estate planning bij ABN AMRO MeesPierson. Als specialist op het gebied van schenken staat hij voor u klaar om te adviseren bij complexere vraagstukken.

Van gedachte wisselen met een specialist?

  • Wanneer het u uitkomt
  • Vrijblijvend
  • Persoonlijk
5.000.000 beslissingen voor een ander nemen
4.9/5 score (8 stemmen)
ABN AMRO MeesPierson | Financial Focus
Logo of ABN AMRO MeesPierson | Financial Focus