ABN AMRO MeesPierson | Financial Focus

Dossier Corporate Foundations – Iets teruggeven aan de maatschappij

Steeds meer bedrijven willen een deel van hun winst investeren in de maatschappij.
Dat kan met een corporate foundation. Dat zijn stichtingen die bedrijven opzetten om
maatschappelijke doelen te realiseren. Hoe creëer je met zo’n foundation of stichting
maximale impact en wat zijn aandachtspunten?

Bedrijven en ondernemers voelen de urgentie om bij te dragen aan een betere wereld. Dit doen zij door maatschappelijk verantwoord te ondernemen en de integratie van duurzaamheid in hun bedrijfsvoering. Daarnaast voelen ook steeds meer bedrijven de urgentie om sociale of maatschappelijke problemen aan te pakken. Jaarlijks geeft het Nederlandse bedrijfsleven ongeveer twee miljard euro aan goede doelen. Uit het onderzoek “Geven in Nederland” blijkt dat dat gelijkstaat aan ongeveer 35% van het totale jaarlijkse geefbudget in Nederland. Bedrijven doen dit in toenemende mate via een corporate foundation. Dit zijn filantropische stichtingen opgericht door een bedrijf. Kayleigh Boerjan en Jasmijn Melse, respectievelijk Specialist Filantropie en Hoofd Filantropie Advies bij ABN AMRO MeesPierson, geven u een kijkje in de wereld van corporate foundation.

Waarom een corporate foundation?

Kayleigh Boerjan: ‘Bedrijven die aan goede doelen geven, hoeven niet per se een corporate foundation te hebben, maar het kan wel voordelen bieden. Een corporate foundation verzekert een betere focus op en structurering van het geven. Daardoor kan een bedrijf strategischer en effectiever geven dan bij losse donaties aan verschillende doelen. De impact van het geven wordt zichtbaar. Een bedrijf kan er ook voor kiezen om het beleid van de foundation overeen te laten komen met de kernactiviteiten van het bedrijf. Hierdoor kan het bedrijf naast financiële middelen ook kennis en vaardigheden inzetten om goede doelen te steunen.’

Een corporate foundation oprichten

Corporate Foundation Financial Focus MagazineAls u samen met uw bedrijf filantropisch actief wilt zijn, kan een corporate foundation een mooie optie zijn. U kunt projecten zoeken en steunen die bij uw doelen passen, maar u kunt organisaties ook in staat stellen om zelf een projectaanvraag bij uw stichting te doen. Maar waar moet u aan denken bij het oprichten van zo’n stichting? En wat zijn de te nemen stappen?

De specialisten van ABN AMRO MeesPierson kunnen u helpen bij het oprichten van een corporate foundation. Zij kunnen u en de betrokkenen bij de stichting helpen met het bepalen van het toekomstige beleid van de stichting. Ook kunnen zij helpen bij het vinden van passende goede doelen en u wegwijs maken in de wereld van filantropie.


  1. Bedenk wie u betrekt bij het bestuur van de stichting. Dit kunnen mensen uit uw bedrijf zijn, maar ook experts met verstand van de goede doelen die u met uw stichting wilt steunen. En wie wordt verantwoordelijk voor het management van de stichting?
  2. Bepaal het beleid van de stichting met toekomstige bestuursleden en betrokkenen. Wilt u dat de activiteiten van de stichting overeenkomen met de kernactiviteiten en waarden van uw bedrijf? Of wilt u juist een heel andere weg inslaan?
  3. Uw stichting heeft ook een beleidsplan nodig. In dit beleidsplan staat informatie over de doelstelling en werkwijze van uw stichting. Denk hierbij aan wat voor verschil uw stichting wil maken, voor welke doelgroep en in welke regio(‘s).
  4. Richt een stichting op bij de notaris. Nadat u de belangrijkste richtlijnen voor uw stichting (doelstelling, strategie, bestuur en financiën stichting) heeft vastgesteld, komt het officiële deel: de stichting oprichten. Verder dient u gegevens over de stichting online te publiceren. Dit is nodig om een ANBI-status (algemeen nut beogende instelling) te krijgen en te behouden.
  5.  Als de stichting is opgericht en het beleid is bepaald, kunt u beginnen met de ANBI-aanvraag voor uw stichting. U vindt het aanvraagformulier op de website van de Belastingdienst. Na ongeveer 8 weken krijgt u bericht of uw stichting de ANBI-status krijgt.

Daarnaast kan een corporate foundation de continuïteit van het geven garanderen, volgens Boerjan. ‘Als een bedrijf zonder stichting een bestuurswissel krijgt, is het niet ondenkbaar dat het nieuwe bestuur besluit niet langer filantropisch actief te zijn. Een corporate foundation kan ervoor zorgen dat het geven gewaarborgd blijft. Verder stelt een corporate foundation het bedrijf in staat – hoewel de stichting een losstaande entiteit is – om op een geloofwaardige manier in de nonprofitsector actief te zijn. Zeker als ze ook samenwerken met niet-gouvernementele organisaties (NGO’s). Dit zijn organisaties die onafhankelijk zijn van de overheid en richten zich op het behartigen van maatschappelijke belangen. Ook is een corporate foundation een prachtige manier om de medewerkers te betrekken bij de filantropische activiteiten van het
bedrijf. Uit onderzoek blijkt dat dit ten goede komt aan de bedrijfscultuur en het de betrokkenheid en company pride van medewerkers vergroot.’

ABN AMRO MeesPierson heeft een familie begeleid van wie het bedrijf actief is op het gebied van onderwijsmaterialen. Jasmijn Melse: ‘De familie voelt zich bevoorrecht én verantwoordelijk. Ze zagen bij hun personeel ook een sterke maatschappelijke betrokkenheid. Dit hebben ze gecombineerd door samen met het personeel op reis te gaan en daar vrijwilligerswerk te doen voor de ontwikkeling van kinderen in een kwetsbare positie. De medewerkers worden er echt bij betrokken, wat hun onderlinge band en de binding met het bedrijf versterkt.’

Geven als een ondernemer

Financial Focus Dossier Corporate Foundation

Wat opvalt aan ondernemers die filantropisch actief zijn, is dat ze het heel goed willen doen. Melse: ‘Het doorzettingsvermogen, de creativiteit en het perfectionisme zit hen vaak in het bloed. Dat betekent dat ze bij uitstek geschikt zijn om te geven als ondernemer. Dat wil zeggen dat je je foundation op dezelfde manier runt als je bedrijf, uiteraard met het oog op maximale resultaten. Op het gebied van focus en strategie is er nog veel te winnen’, stelt Melse.

‘Mensen willen uit goede bedoelingen geven, maar doen dat ook vaak zonder een goede strategie. Ze horen via-via over bepaalde projecten en willen dan bijdragen. Ze geven aan allerhande doelen, maar hebben die niet gestroomlijnd in één visie. Als ze geven met een goed geefplan, net als een ondernemer met een goed ondernemingsplan, kunnen ze hun impact vergroten.’ Boerjan: ‘Meetbare resultaten zijn belangrijk, geef op basis van wetenschappelijk onderzoek. Zogenaamde ‘aaibare’ projecten hebben niet altijd de gewenste impact, mede daarom is onderzoek belangrijk.’

Hoe moet je te werk gaan met een corporate foundation?

Boerjan noemt een missie en een strategie de belangrijkste componenten van een corporate foundation. ‘Concreet betekent dat dat het bedrijf eerst moet kijken naar het probleem dat zij willen aanpakken;
voor welk probleem willen zij een oplossing aandragen? Daarbij is het belangrijk om realistisch te blijven. Het is niet altijd gezegd dat het probleem dat de foundation aankaart, ook volledig opgelost gaat
worden. Het is daarom goed om de doelstelling af te bakenen, bijvoorbeeld 1.000 mensen de komende tien jaar van schoon drinkwater voorzien. Verder is het belangrijk om te kijken naar de manier waarop de problemen worden aangepakt. Bedrijven kunnen hun corporate foundation effectiever maken door bij te dragen aan problemen waar zij zelf kennis van hebben.’

Business en foundation

Het is gemakkelijk om kritiek te hebben op corporate foundations. Boze tongen beweren dat deze vorm van filantropie het doel heeft om het imago te verbeteren of simpelweg een verlengstuk is van de business, van de zakelijke kant van het bedrijf. Dat hoeft zeker niet het geval te zijn. In het ideale geval wordt met een corporate foundation de gaten opgevuld die niet met het MVO-beleid (maatschappelijk verantwoord ondernemen) kunnen worden geadresseerd.

Zelfs al zou imago een rol spelen, dan wil dat zeker niet zeggen dat bedrijven hun filantropie uitventen. Soms is zelfs het tegendeel waar. Zeker in Nederland zijn bedrijven vaak huiverig om open te zijn over hun filantropische activiteiten. Juist omdat bedrijven niet willen dat hun maatschappelijke bijdrage wordt gezien als een imagoboost. Een voorbeeld is het Mooiste Contactfonds van KPN. Dit stelt langdurig zieke kinderen in staat via apparatuur van KPN toch “aanwezig” te zijn in de klas: ze staan met hun klasgenoten in verbinding in het klaslokaal. Dit initiatief bestond al geruime tijd, maar KPN heeft destijds ervoor gekozen om er niet de publiciteit mee te halen. Het telecombedrijf wilde het succes niet voor commerciële doeleinden exploiteren.

Trends op het gebied van corporate filantropie

De afgelopen 10 jaar is het aantal corporate foundations verdubbeld. Het zijn niet alleen de multinationals die aan filantropie doen. Steeds vaker begeven kleinschalige ondernemingen zich op het terrein van filantropie. Naast de toename van het aantal corporate foundations, wordt de manier waarop bedrijven zich inzetten voor goede doelen steeds professioneler.

Boerjan: ‘Filantropie wordt niet meer als een wollig fenomeen beschouwd waarbij alleen op de emotie wordt ingespeeld. Zeker ondernemers beseffen dat als zij hun filantropie op een professionele manier aanpakken, net zoals ze hun bedrijf runnen, ze veel meer resultaten kunnen hebben.’ De voornaamste trend is dat bedrijven hun filantropie meer in lijn brengen met hun kernactiviteiten, hun core business. Zij maken gebruik van de expertise en kennis die zij als bedrijf in huis hebben. Een voorbeeld hiervan is de Achmea Foundation, die de expertise van Achmea gebruikt om gezondheidszorg en landbouwprojecten in ontwikkelingslanden op te richten.

Boerjan: ‘Bedrijven zetten hun specifieke kennis en ervaring in, maar werken ook in toenemende mate samen met NGO’s. NGO’s weten vaak goed waar behoefte aan is in bepaalde regio’s. Bedrijven, op hun beurt, kunnen door hun achtergrond weer oplossingen bedenken en uitvoeren voor zaken waar NGO’s en overheden minder op toegerust zijn. Dat is ook hoe corporate foundations op een geloofwaardige wijze kunnen opereren. Door samenwerking en door het delen van de ervaring die zij in hun sector hebben, kunnen ze het beste resultaat bereiken. Samen hebben ze de meeste impact.’

Lange tijd was filantropie het exclusieve domein van privaat geld. De mensen die zich ermee bezighielden, hadden de tijd en het vermogen om zich in te spannen voor de goede doelen. Die tijd is grotendeels voorbij. Met een overheid die zich terugtrekt, roert het bedrijfsleven zich meer in het maatschappelijke domein. Dat brengt nieuwe uitdagingen met zich mee, maar vooral veel kansen om goed te doen. Bijvoorbeeld door expertise in te zetten om maximale resultaten te genereren. Er is echter nog een wereld te winnen. Welk bedrijf doet een duit in het zakje?

Familiestichting of corporate foundation?

In plaats van een corporate foundation kan de keuze ook vallen op een familiestichting. De keuze voor familiestichting of een corporate foundation hangt van verschillende factoren af. Dit kunnen fiscale factoren zijn. Daarnaast is het mogelijk dat de stichting als bindmiddel of ‘opleidingsinstituut’ voor de jongere generatie in de familie werkt: allen pakken een taak op en zijn in familieverband bezig met filantropie, terwijl de jongsten ook leren om te gaan met vermogen. Jasmijn Melse: ‘We hebben een familie begeleid waarbij opa en oma samen met de kinderen en kleinkinderen om tafel hebben gezeten. Opa en oma vroegen hun of ze bereid waren bepaalde taken in de stichting op zich te nemen. Dat was erg mooi om te zien. Ze bespraken de waarden en normen van de familie, hoe die met de stichting tot uitdrukking konden worden gebracht, en wie er zitting neemt in het bestuur van de stichting.’

‘Ten slotte moeten de waarden van de familie of het bedrijf passen bij de stichting. Wie bijvoorbeeld aan specifieke religieuze of hele activistische doelen wil geven, doet er goed aan om zich ervan te vergewissen dat dit doelen zijn die ook bij het personeel leven. De gever is uiteraard vrij om te doen wat hij of zij wil doen met zijn geld, maar de stichting moet niet tot vervreemding bij het personeel leiden. Als de waarden van het bedrijf of het personeel niet overeenkomen met de beoogde doelen en waarden van stichting, ligt een familiestichting meer voor de hand dan een corporate foundation. Niet in de laatste plaats omdat je bij een corporate foundation soms je medewerkers wilt laten participeren.’

 

 

Deel deze pagina

ABN AMRO MeesPierson | Financial Focus
Logo of ABN AMRO MeesPierson | Financial Focus