Chat with us, powered by LiveChat

ABN AMRO MeesPierson | Financial Focus

Dit zijn de verschillende soorten bewindvoering

Als iemand  zijn vermogen niet zelf (meer) kan beheren, bijvoorbeeld door wilsonbekwaamheid, is het gewenst als iemand anders deze taak kan uitvoeren. Bewindvoering is dan een mogelijkheid. Er zijn veel verschillende vormen van bewind. Hieronder leest u wanneer een aantal van deze bewinden aan de orde kan komen, wat de voornaamste spelregels zijn en wie kan optreden als bewindvoerder.

Bewind voor minderjarigen

Een kind dat minderjarig is, kan een vermogen nog niet zelfstandig beheren. De ouders die samen het gezag hebben over het kind, zullen deze taak op zich nemen. Heeft het kind geen ouders meer, dan krijgt een kind een voogd.

In een testament kunt u een voogd aanwijzen, als u er in de toekomst niet meer bent. U kunt dit ook kosteloos doen via het gezagsregister. In een testament kunt u echter nog meer regelen. Zo is het mogelijk vast te leggen dat iemand anders het bewind over het vermogen van de erfenis van uw kind voert, dan de ouder/voogd. Welke persoon hiervoor geschikt is, is erg afhankelijk van de omvang van het vermogen.

Degene die het bewind voert over het vermogen van het minderjarige kind, moet dit als een goed bewindvoerder doen en is aansprakelijk bij schade. Wat u misschien niet weet, is dat voor bepaalde handelingen een machtiging of toestemming nodig is van de kantonrechter. Een voorbeeld hiervan is beleggen met het vermogen van het kind. Hiervoor moet u een verzoek indienen bij de kantonrechter. Het is daarom verstandig een algemene machtiging aan te vragen bij de kantonrechter, zodat u niet bij elke belegging naar de kantonrechter hoeft.

Testamentair bewind

Wordt een persoon 18 jaar, dan krijgt deze de beschikking over zijn vermogen. Soms is het nodig om ook een meerderjarige te beschermen. Een jong volwassene die een groot vermogen erft, kan wel wat begeleiding gebruiken. Of er is sprake van een verslaving en bent u bang voor misbruik van het vermogen? Ook kan het geestelijke vermogen niet voldoende zijn om het vermogen te beheren.

Via een testament kunt u vastleggen dat een ander, de bewindvoerder, het vermogen uit uw erfenis beheert. De persoon van wie het vermogen is (de rechthebbende), mag eigenlijk niets zonder de bewindvoerder. Een paar uitzonderingen daargelaten. Wat heel belangrijk is, is dat het onder bewind gestelde vermogen een afgescheiden vermogen vormt. Dit betekent dat schuldeisers zich er normaal gesproken niet op kunnen verhalen.

Het fijne van dit bewind is verder dat de meeste regels in de wet van regelend recht zijn. In het testament kunt u dus veel naar eigen wens invullen. Voor kinderen wordt vaak een leeftijd genoemd tot wanneer het bewind geldt. Wij zien vaak de leeftijd tot 27 of 30 jaar. Vijf jaar ná het overlijden van de erflater kan de rechthebbende echter naar de rechter stappen om te verzoeken dit bewind op te heffen. Hiervan kunt u niet afwijken in uw testament. De rechthebbende moet dan wel kunnen aantonen dat deze op verantwoorde wijze het vermogen kan besturen.

Bij een groot vermogen is het belangrijk een goede afweging te maken wie u tot bewindvoerder benoemt. Deze persoon heeft een grote verantwoordelijkheid voor het vermogen en is aansprakelijk voor schade, door het niet goed uitvoeren van zijn taak. Niet elke bewindvoerder is geschikt om een groot en complex vermogen te beheren. Soms moet de bewindvoerder ook stevig in zijn schoenen staan, omdat bewind vaak als een last wordt gezien. Je kunt immers niet zelfstandig beschikken over het vermogen, en dit wringt soms. Een professioneel bewindvoerder kan daarom in veel gevallen een goede keuze zijn.

Overigens kan een dergelijk bewind ook bij een schenking worden ingesteld. Voorwaarde is dat dit schriftelijk wordt vastgelegd.

Bewind uit de Wet schuldsanering natuurlijke personen (Wsnp-bewind)

Deze vorm van bewind wordt uitgesproken als iemand problematische schulden heeft. Het doel van dit bewind is gedurende drie jaar die schulden te saneren. Als een persoon wordt toegelaten tot dit bewind, benoemt de rechter de bewindvoerder. Je hebt hierin dus geen keuze. De bewindvoerder heeft hier ook een heel andere taak: hij is er voor de gezamenlijke schuldeisers. Hij is er puur voor het oplossen van schulden, zodat iemand weer met een schone lei verder kan.

Meerderjarigenbewind

Bij dit bewind hoeft er niet specifiek sprake te zijn van een schuldensituatie. Het gaat hier om een situatie waarbij een meerderjarige niet (meer) zelfstandig financiële beslissingen kan nemen. Denk bijvoorbeeld aan iemand die zijn financiën niet meer kan doen door dementie.

Dit meerderjarigenbewind moet worden aangevraagd bij de kantonrechter. Het formulier om dit te doen staat op de site van rechtspraak.nl. De aanvraag kan bijvoorbeeld worden gedaan door de persoon zelf, de echtgenoot/partner, familieleden (tot de vierde graad,  dat zijn bijvoorbeeld ook neven en nichten). Meestal zal er een zitting plaatsvinden waarin het bewind wordt besproken. Tijdens die zitting wordt er gekeken of het een passende maatregel is. Ook worden de betrokkenen gehoord. Tegenwoordig kan de uitspraak van het meerderjarigenbewind worden ingeschreven bij het bewindregister. Dit is heel belangrijk, want dit zorgt voor meer bescherming.

De bewindvoerder beheert meestal het gehele vermogen en vertegenwoordigt de rechthebbende. Voor bepaalde handelingen moet de bewindvoerder vooraf goedkeuring vragen aan de rechthebbende (als deze het nog kan) of de kantonrechter. Een voorbeeld hiervan is de verkoop van een huis of effectenportefeuille. De bewindvoerder ook jaarlijks rekening en verantwoording afleggen aan de kantonrechter. Hoewel het nog geen garantie is op het voorkomen van misstanden, brengen deze verplichtingen wel meer waarborgen dan een volmacht in een levenstestament. In een levenstestament kunt u een wens opnemen wie u graag tot bewindvoerder zou zien. De kantonrechters hebben gezegd dat zij deze wens meenemen in hun overweging.

Wie benoemen tot bewindvoerder?

U kunt in veel gevallen zelf bepalen wie tot bewindvoerder wordt benoemd. Is de beoogde persoon hiervoor geschikt? Heeft hij/zij de kennis en kunde die vereist is voor het beheer van het vermogen? Belangrijke vragen die u uzelf kunt stellen. In ons werk als testamentair bewindvoerder of meerderjarigenbewindvoerder hebben wij bijvoorbeeld regelmatig te maken met vermogen uit het buitenland, effecten of (verhuurd) onroerend goed. Dit vraagt een heel ander beheer dan bijvoorbeeld budgetbeheer voor schulden.

Deel deze pagina

Artikel geschreven door:

Profiel foto van Chantal Barendse
Chantal Barendse senior specialist Bewindvoering en Executele

Chantal Barendse is werkzaam op de afdeling Wealth Structuring als senior specialist Bewindvoering & Executele. Chantal heeft notarieel recht en Nederlands privaatrecht gestudeerd. Ze is gestart als kandidaat-notaris en was daarna universitair docent aan de Universiteit Utrecht. Daar heeft ze onder andere lesgegeven in het vak erfrecht. Zij is gecertificeerd (SCE) executeur.

Vrijblijvend van gedachten wisselen met een specialist?

ABN AMRO MeesPierson | Financial Focus
Logo of ABN AMRO MeesPierson | Financial Focus