Chat with us, powered by LiveChat

ABN AMRO MeesPierson | Financial Focus

Een nare bijwerking van de uitsluitingsclausule bij een erfenis of schenking

Bij een echtscheiding kan de uitsluitingsclausule van een erfenis of schenking voor nare verrassingen zorgen. Uit recente rechtspraak blijkt namelijk dat deze clausule geldig blijft, ook als het geld van de erfenis of schenking al is uitgegeven. In het geval van een echtscheiding kan dit leiden tot een onaangename verrassing voor de ex-partner.

Wat regelt een uitsluitingsclausule?

Een uitsluitingsclausule bepaalt dat de erfenis of schenking niet  tot de huwelijksgemeenschap behoort. Zo wordt voorkomen dat het vermogen gemeenschappelijk bezit wordt van bijvoorbeeld uw kind en zijn partner. Uw kind hoeft het vermogen dan niet te delen als het huwelijk eindigt door een echtscheiding. Deze clausule is min of meer een standaardbepaling in testamenten en wordt meestal ook verbonden aan grotere schenkingen.

Een keerzijde van de clausule komt aan het licht als het huwelijk eindigt door overlijden. In de regel is het dan gunstig als het vermogen in gelijke mate aan beide echtgenoten toekomt. De uitsluitingsclausule kan een gelijkmatige vermogensverdeling blokkeren en daarom is de ‘zachte’ of ‘versoepelde’ variant ontwikkeld. Deze clausule beschermt bij echtscheiding, maar treedt terug bij overlijden. Al doende leren we. Bevat uw testament een uitsluitingsclausule met deze nuance?

Terug naar de recente rechtspraak. Deze rechtspraak maakt het wellicht nodig dat u nog een nuancering aan de clausule toevoegt.

Het addertje onder het gras

Stel u bent gehuwd in gemeenschap van goederen en uw partner ontvangt een erfenis van € 50.000 met een uitsluitingsclausule. Uw partner ontvangt het geld op zijn of haar bankrekening. Deze bankrekening behoort in principe tot de huwelijksgemeenschap. In juridische zin heeft uw partner dan privévermogen in de gemeenschappelijke pot gestopt. Uw partner heeft een vergoedingsrecht op de gemeenschap van € 50.000.

Een complicatie ontstaat wanneer u het geld samen gaat besteden. Een nieuwe auto, vaker uit eten, een paar mooie vakanties. Na een aantal jaar is het geld op. Stel nu verder dat uw huwelijk eindigt door echtscheiding. Heeft uw partner dan nog recht op de € 50.000? Het zou logisch zijn als dat niet zo is, toch? Moet het uitgangspunt niet zijn ‘op is op’?

Inmiddels hebben de hoogste rechters uitspraak gedaan over deze kwestie. Zij komen tot het oordeel dat het consumptief besteden van het geld niets afdoet aan het vergoedingsrecht van uw partner op de gemeenschap van € 50.000. Als u het gevoel krijgt achteraf nog de rekening gepresenteerd te krijgen voor de vakanties en dergelijke, kan ik dat goed begrijpen.

Hoe kunt u dit voorkomen?

U had met uw partner kunnen afspreken dat de vergoedingsvordering zou afnemen naarmate het geld consumptief wordt besteed. Maar ja, u heeft zich deze kwestie natuurlijk nooit gerealiseerd. Dit had ook bepaald kunnen zijn in de uitsluitingsclausule in het testament. Maar dat is nog een zeldzaamheid. Bovendien,  hebben veel mensen oog voor de belangen van een ex-schoonkind?

Nu de hoogste rechters hebben gesproken, krijgt deze kwestie wellicht meer aandacht. Maar ik vrees dat er zich nog veel ongelukkige situaties gaan voordoen in de praktijk. Mijn voorstel zou een wetswijziging zijn in de zin dat het vergoedingsrecht afneemt naarmate het ‘uitgesloten geld’ consumptief wordt besteed.

Deel deze pagina

Artikel geschreven door:

Profiel foto van Tjarko Denekamp
Tjarko Denekamp Schenken, erven, zorg

Studeerde Fiscaal Recht aan de Rijksuniversiteit Groningen en is hierna als Estate Planner aan de slag gegaan bij ABN AMRO MeesPierson. Momenteel is hij werkzaam als Specialist Estate Planning.

Vrijblijvend van gedachten wisselen met een specialist?

ABN AMRO MeesPierson | Financial Focus
Logo of ABN AMRO MeesPierson | Financial Focus