Chat with us, powered by LiveChat

ABN AMRO MeesPierson | Financial Focus

Fraude bij kerken voorkomen: vertrouwen is goed, controle is beter

Wie de woorden ‘fraude’ en ‘kerk’ googelt, schrikt waarschijnlijk van het aantal resultaten. Ook ik kom in mijn dagelijkse praktijk vervelende situaties tegen. Een belangrijk thema dus om eens bij te stil te staan. Want als bank helpen we immers onze klanten hun governance te optimaliseren.

‘Grip op risico’s’, dat is wat ‘good governance’ of goed rentmeesterschap betekent. Ik schreef een jaar geleden al eens over het belang daarvan voor onze klanten, religieuze instellingen. Hoe zijn de taken binnen het bestuur verdeeld? En wie heeft welke bevoegdheid? Dat het antwoord op die vragen belangrijk is, blijkt wel uit de talloze voorbeelden van fraudezaken bij kerkelijke instellingen. U heeft ze ook vast wel eens gehoord of erover gelezen: de penningmeesters die jarenlang tonnen konden verduisteren of hun privébestedingen financierden uit de kas van de kerkinstelling. Ook het verhaal van de penningmeester die zelf slachtoffer werd van een fraudeur en geld van de kerk overmaakte naar een verzonnen project in Afrika is schrijnend. Vooral omdat het vaak voorkomen had kunnen worden.

Drie oorzaken die fraude in de hand werken

Ik zie met name drie oorzaken die fraude in de hand werken. Ten eerste een gebrek aan mensen die verantwoordelijkheid kunnen en/of willen dragen. Mijn collega Otto Beelaerts deed bijvoorbeeld al eens een oproep aan jongeren die maatschappelijk betrokken willen zijn. Ik zou daaraan willen toevoegen: heb je een passie voor religie en wil je helpen deze zaken te voorkomen, denk dan eens na over het vervullen van zo’n bestuursfunctie bij een kerkelijke organisatie. Ten tweede zie ik een behoefte aan gemak en eenvoud binnen kerkelijke besturen; bestuursleden laten te gemakkelijk de financiële taken alleen aan de penningmeester over. En ten derde vertrouwen zij er ook nog eens volledig op dat die penningmeester zijn bevoegdheden niet misbruikt én zich niet laat misleiden.

9 tips voor kerken die fraude willen voorkomen

Vertrouwen is goed, maar controle is beter. In mijn privéleven vervul ik zelf de rol van penningmeester en alles wat ik doe voor die vereniging wordt door een onafhankelijk financieel orgaan gecontroleerd. Ik hanteer zelf dus ook de tips die wij vanuit Instituten & Charitas altijd aan onze klanten meegeven. Want het risico op fraude is nu eenmaal een thema dat – helaas – vaker bij maatschappelijke organisaties voorkomt:

  1. Voer zoveel mogelijk (traceerbare) transacties uit via de bank en beperk contant geldverkeer;
  2. Laat een ander bestuurslid dan de penningmeester periodiek de betalingen controleren;
  3. Laat de kascommissie, bestaande uit deskundigen, ieder jaar een degelijke controle uitvoeren;
  4. Maak heldere afspraken over betalingen aan bestuursleden en leg die afspraken vast;
  5. Laat de penningmeester uitsluitend betalingen doen die door een ander bestuurslid zijn gefiatteerd;
  6. Gebruik nooit het adres van de penningmeester als factuuradres;
  7. Stel limieten in voor bankrekeningen;
  8. Vraag eventueel een Verklaring Omtrent Gedrag (VOG) aan bij de gemeente;
  9. Kijk voor uitgebreide informatie over veilig bankieren op: https://www.abnamro.nl/nl/prive/abnamro/veilig-bankieren/fraude-voorkomen-wat-kunt-u-zelf-doen.html

‘Checks and balances’

Dat we als bank fraude willen helpen voorkomen, mag duidelijk zijn. Tijdens ons Jaarcongres afgelopen juni, gaven mijn collega’s van Security Information Management er nog een workshop over. Maar in de praktijk is het leed vaak al geschied als de bank ermee geconfronteerd wordt; er is geld van de rekening verdwenen. Hadden wij als bank die opnames moeten signaleren? Een lastige kwestie. Religieuze instellingen hebben immers regelgeving ten aanzien van de manier waarop ze hun bestuurlijke bevoegdheden inrichten. Is het de taak van de bank om te controleren of dit goed geregeld is? Als het voltallige bestuur akkoord gaat met bepaalde transacties, kunnen wij die transacties niet tegenhouden. Des te meer reden dus voor al onze klanten om hun ‘checks and balances’ op orde te hebben. Precies wat wij dus adviseren. Want daarmee kunnen ze veel ellende voor de kerkgemeenschap, voor de naaste omgeving en voor de familie van de fraudeur voorkomen. Bovendien kunnen degenen die geld aan de kerk schenken, het vertrouwen in het rentmeesterschap van de kerkelijke instelling behouden.

 

 

Deel deze pagina

Artikel geschreven door:

Profiel foto van Rian Vens-Hagting
Rian Vens-Hagting ‎Directeur Relatiemanagement Instituten & Charitas

Rian Vens-Hagting is ‎Directeur Relatiemanagement Instituten & Charitas. Ze adviseert, samen met haar team, maatschappelijke organisaties op het gebied van governance, betalingsverkeer en duurzaam vermogensbeheer. Haar focus segmenten zijn religieuze-, onderwijs- en financiële instellingen.

Vrijblijvend van gedachten wisselen met een specialist?

ABN AMRO MeesPierson | Financial Focus
Logo of ABN AMRO MeesPierson | Financial Focus