Chat with us, powered by LiveChat

ABN AMRO MeesPierson | Financial Focus

Gemachtigde achter de tralies

Volmachten en levenstestamenten zijn tegenwoordig bijna alledaagse regelingen. Maar zo nu en dan is er nog een ‘eerste keer’.

Voor zover mij bekend is het voor het eerst dat een gemachtigde is veroordeeld tot een gevangenisstraf wegens misbruik van de volmacht.

Wat was de situatie?

Een gemachtigde heeft gedurende een aantal jaren de financiën beheerd van een mevrouw, de volmachtgever, die niet meer wilsbekwaam was. Gedurende die periode heeft de gemachtigde geld van mevrouw gebruikt voor: zijn eigen energierekening, onderhoud van zijn auto, vliegtickets, boodschappen voor hemzelf en schenkingen aan zijn kinderen.

Mag dat niet?

Nee, dat mag niet! De rechter vat het glashelder samen:

“Verdachte heeft, samen met zijn echtgenote, een groot geldbedrag verduisterd van een hoogbejaarde vrouw die, door haar geestesgesteldheid, geheel van hen afhankelijk was geworden. Verdachte deed dit door, op basis van een volmacht, gedurende een periode van bijna vier jaar op allerlei wijzen geld van haar rekening te halen en dit aan te wenden ten bate van zichzelf, zijn echtgenote en hun kinderen. Verdachte was door het slachtoffer speciaal aangesteld om het beheer te voeren over haar financiën vanaf het moment dat zij daartoe zelf niet meer in staat was. Hij heeft het door het slachtoffer in hem gestelde vertrouwen met zijn handelen op ernstige wijze geschonden. Voor een dergelijk ernstig feit past naar het oordeel van de rechtbank slechts een onvoorwaardelijke gevangenisstraf van aanmerkelijke duur.”

Hoe heeft deze situatie kunnen ontstaan?

Hier kon een gemachtigde volledig zelfstandig over het geld van een ander beschikken. Die ander was niet meer in staat de gemachtigde te controleren. Dan vindt er eenvoudigweg geen controle plaats. De kantonrechter heeft alleen een controlerende taak bij bewindvoering en curatele. Vervolgens is de gemachtigde het spoor bijster geraakt. Hij mocht weliswaar over het geld van mevrouw beschikken. Maar natuurlijk alleen in haar belang.

Hoe kan deze ellende worden voorkomen?

Een toezichthouder was hier een passende oplossing geweest. Dit is een persoon of instelling die de gemachtigde controleert. Bijvoorbeeld door periodiek de overboekingen en opnames van de bankrekening te controleren. En wellicht moeten grote zaken vooraf worden afgestemd. Dat is het formele aspect. Het mechanisme van ‘vreemde ogen dwingen’ speelt ook mee. De wetenschap dat iemand meekijkt of mee kan kijken is voor velen een extra aansporing om op het rechte pad te blijven.

Wordt de toezichthouder al veel toegepast?

Toezicht moet apart worden geregeld in de volmacht of het levenstestament. Mijn indruk is dat dit nog niet vaak gebeurt. Men heeft een groot vertrouwen in de gemachtigde of men vindt toezicht een motie van wantrouwen. Een regeling van toezicht is daardoor de uitzondering. Naar mijn idee moet het net andersom: een element van controle is een fundament van een goede volmacht / levenstestament en kan slechts bij uitzondering achterwege blijven.

Deel deze pagina

Artikel geschreven door:

Profiel foto van Tjarko Denekamp
Tjarko Denekamp Schenken, erven, zorg

Studeerde Fiscaal Recht aan de Rijksuniversiteit Groningen en is hierna als Estate Planner aan de slag gegaan bij ABN AMRO MeesPierson. Momenteel is hij werkzaam als Specialist Estate Planning.

Vrijblijvend van gedachten wisselen met een specialist?

ABN AMRO MeesPierson | Financial Focus
Logo of ABN AMRO MeesPierson | Financial Focus