ABN AMRO MeesPierson | Financial Focus

Life Settlements: een stille dood gestorven?

Laatst werd ik weer eens benaderd door een cliënt die wilde weten of het zinvol is te beleggen in “tweedehands Amerikaanse levensverzekeringen”, vaak life settlements genoemd. Een vraag die ik om de paar jaar voorgelegd krijg. Met dit exotische fenomeen kwam ik voor het eerst in aanraking ruim 15 jaar geleden toen ik voor Fortis in de US werkte. Sindsdien heb ik een vuistdik archief aangelegd van alle media-uitingen over deze beleggingsvorm die niet zelden op een teleurstelling uitloopt.

Een stukje historie

Toen AIDS in de jaren ’70 van de vorige eeuw in de US snel om zich heen greep, ontstonden problemen bij HIV-patiënten met geen of een beperkte ziektekostenverzekering. Veel medicijnen bevonden zich nog in een experimenteel stadium en waren zo goed als onbetaalbaar. Om toch de kosten van verpleging en medicatie te kunnen betalen, ontstond er een handel in de opkoop van bepaalde soorten levensverzekeringen. De constructie oogde betrekkelijk eenvoudig: gezien de slechte gezondheidstoestand van de polishouder wist deze zeker dat zijn polis binnen afzienbare tijd tot uitkering zou komen. Om deze uitkering nog tijdens zijn leven te kunnen ontvangen, werd de polis aan een derde verkocht, die tevens begunstigde op polis werd. Deze koper was verzekerd van de uitkering, het enige dat onzeker bleef was het moment waarop de uitbetaling zou plaatsvinden nu dit afhankelijk bleef van het moment van overlijden van de oorspronkelijke poliseigenaar. De winst voor de koper bestond uit de hoogte van de uitkering, minus de (sterk gereduceerde) prijs die hij daarvoor betaalde. De koper verbond zich wel tot betaling van de verzekeringspremie tot aan het overlijden van de verkoper.

Life settlements in Nederland

Aanvankelijk sprak men bij deze handel over “viaticals” (van het Latijnse viaticum: het laatste reisgeld dat de Romeinen hun doden meegaven). Tegenwoordig spreekt men vaker van (Senior) Life Settlements, de variant waarbij het niet zozeer gaat om terminaal zieke polishouders, maar om senioren die de waarde van de polis willen gebruiken voor bijvoorbeeld een wereldreis of om een schenking te doen aan kleinkinderen. De markt in life settlements werd in de US aanvankelijk gekenmerkt door de toetreding van goudzoekers en malafide partijen, op zoek naar snelle winst. Omdat vaak zeer hoge rendementen werden voorgespiegeld, gemaakt ten koste van ernstig zieke polishouders, heeft deze secundary life market eigenlijk altijd een ethisch ongemakkelijk imago gehad.

Life settlements kennen verschillende verschijningsvormen. Van individuele casus waarin één koper de polis van één polishouder overneemt, tot complete beleggingsfondsen. De laatste vorm wordt uiteraard ook aangeboden in combinatie met hypotheken. Hoewel de bulk van de markt zich in de US bevindt, zijn er de afgelopen 15 jaar verschillende aanbieders de Europese markt op gegaan, waaronder Nederland. Het lijkt er echter op dat de meeste daarvan weinig succes hebben gehad. Sterker nog, in veel gevallen bleken de aanbieders met name hun eigen belangen op het oog te hebben. Initiatieven van Mutual Benefits Corporation (2003), Easy Life Investments (2008) en Provident Capital Indemnity/Quality Investments (2011) eindigden alle in gerechtelijke vervolging wegens fraude en zelfverrijking. Duizenden beleggers gingen voor indrukwekkende bedragen het schip in.

Ondoorzichtig

Nog los van deze dossiers kleeft er nog een ander probleem aan deze producten en dat is de complexe structuur waarbij een groot aantal partijen betrokken is. Laat ik de belangrijkste noemen: de oorspronkelijke polishouder (of zijn trust), de agentenorganisatie die de polissen opkoopt, de keuringsarts die de resterende levensverwachting van de polishouder moet bepalen, de closing agent die de wijziging van de begunstiging op de polissen administratief afwikkelt, de verzekeraar die op zijn beurt vertegenwoordigd wordt door een gespecialiseerde advocaat, de bewaarder die de administratie van de verkochte polissen voert en de escrow agent die de overlijdensuitkering ontvangt en doorbetaalt aan de nieuwe begunstigde. Kortom, een groot aantal belanghebbenden die allemaal willen verdienen aan deze transactie, waardoor het een product is met een hoog kostenniveau.

Risico’s

Naast de kosten is het goed te kijken naar de risico’s die op het rendement van een belegging in life settlements inwerken. Het gaat om Amerikaanse levenslange overlijdensrisicoverzekeringen, waarbij de hoogte van de uitkering niet zelden wordt beïnvloed door de waarde van de units op de datum van overlijden. Het gaat om een uitkering in US dollars zodat er een koersrisico bestaat. En een belangrijk element is de levensverwachting van de verzekerde persoon: het tijdstip waarop de gegarandeerde uitkering plaatsvindt is onzeker en tot die tijd moet de koper premie blijven betalen. Tot slot is het verstandig rekening te houden met het feit dat deze producten onder Amerikaanse wetgeving vallen en meestal de Amerikaanse rechter bevoegd is van geschillen rondom de polissen kennis te nemen.

Hoewel in de US nog steeds een levendige handel in dit soort verzekeringen bestaat, lijkt deze bedrijfstak in Nederland een stille dood gestorven na alle fraudeschandalen. En ook los hiervan zijn er voldoende redenen uiterst kritisch te zijn op deze beleggingsproducten.

 

 

 

 

 

 

Deel deze pagina

Artikel geschreven door:

Profiel foto van Geert Offergelt
Geert Offergelt Schadeverzekeringen

Geert Offergelt begon in 2000 bij MeesPierson waar hij de afdeling Private Insurance opzette. Als hoofd van deze afdeling is hij verantwoordelijk voor de advisering van private banking relaties op het gebied van schadeverzekeringen.

Vrijblijvend van gedachten wisselen met een specialist?

ABN AMRO MeesPierson | Financial Focus
Logo of ABN AMRO MeesPierson | Financial Focus