ABN AMRO MeesPierson | Financial Focus

Nieuwe wet verplicht stichtingen grote giften openbaar te maken

Het kabinet heeft een concept gepubliceerd voor een nieuwe wet: de Wet transparantie maatschappelijke organisaties. Deze wet verplicht onder meer goede doelen om grote donaties openbaar te maken. Ook moeten stichtingen hun jaarstukken publiceren. Dit zijn potentieel heel ingrijpende zaken!

Doel nieuwe wet

Het kabinet wil voorkomen dat de financiering van maatschappelijke organisaties gepaard gaat met onwenselijke beïnvloeding en misbruik van de vrijheden. Om dit te bereiken, wil het kabinet geldstromen naar deze organisaties transparant maken. Concreet betekent dit dat goede doelen donaties van € 15.000 of meer openbaar moeten maken. Ook moeten zij de naam en woonplaats van de donateur vermelden.

Financiële positie stichtingen openbaar

Stichtingen worden soms gebruikt voor financieel misbruik. Denk aan belasting- of faillissementsfraude, het witwassen van geld of het ontplooien van criminele activiteiten. Om dit tegen te gaan, wil het kabinet dat stichtingen jaarlijks hun balans en staat van baten en lasten openbaar maken.

Gevolgen aantal giften

Het is niet moeilijk om bij dit wetsvoorstel een dramatisch scenario te bedenken. Een gevolg kan zijn dat het aantal grote donaties fors zal afnemen. Veel mensen willen het privé houden aan wie zij hoeveel doneren.

Publiceren in de openbaarheid

Als grote giften openbaar zijn, kunnen de betreffende organisaties worden aangesproken op eventuele onwenselijke beïnvloeding. Dat is een te begrijpen gedachte. Bij het tegengaan van financieel misbruik bij stichtingen speelt dit minder. Het zijn met name overheidsinstanties die hierop toezien en baat hebben bij extra informatie. Het is de vraag of de Kamer van Koophandel de informatie openbaar moet maken, of dat de informatie alleen aan de overheid moet worden verstrekt?

Mogelijke uitzonderingen

Er zijn stichtingen die mogelijk worden vrijgesteld van de verplichting de gegevens openbaar te maken. De vraag is wel of men erin slaagt criteria te formuleren die de (vermoedelijke) zwarte schapen afzondert van de rest.

Een probleem is dat de uitzonderingen niet in de wet, maar in een algemene maatregel van bestuur worden vastgelegd. De minister kan die zelf vaststellen, dit gebeurt niet door het parlement. Ook wordt een algemene maatregel van bestuur vaak pas bekend nadat een wet is aangenomen. Hierdoor kunnen we nog niet vaststellen of de voorstellen een grote of een kleine groep goede doelen zal raken.

Stichtingen voor beheer familievermogens

Stichtingen worden ook veel gebruikt voor de structurering van familievermogens. Bijvoorbeeld om vermogen bijeen te houden, zeggenschap te controleren bij grotere families of bij jonge kinderen. Voordelen van een stichting zijn bijvoorbeeld dat een stichting niet gaat trouwen, scheiden of komt te overlijden. Zouden dergelijke stichtingen hun financiële positie in de openbaarheid moeten brengen, dan heeft dat een grote impact op de betrokkenen.

Het is al met al hinken op twee gedachten: de alarmbel luiden of vertrouwen op een goede afloop.

Vervolg

Het wetsvoorstel zit in de consultatiefase. Iedereen kan commentaar leveren op het wetsvoorstel. Het kabinet vraagt met name om suggesties op de volgende twee punten:

  1. De categorieën van maatschappelijke organisaties die vrijgesteld zouden moeten worden van de verplichting om een donatieoverzicht openbaar te maken.
  2. De categorieën van stichtingen die vrijgesteld zouden moeten worden van de verplichting om de balans en staat van baten en lasten openbaar te maken.

Dit zijn inderdaad cruciale punten. Na de consultatie ligt de bal weer bij het kabinet. Een volgende stap kan zijn dat het wetsvoorstel, eventueel aangepast, wordt ingediend bij de Tweede Kamer.

Deel deze pagina

Artikel geschreven door:

Profiel foto van Tjarko Denekamp
Tjarko Denekamp Schenken, erven, zorg

Studeerde Fiscaal Recht aan de Rijksuniversiteit Groningen en is hierna als Estate Planner aan de slag gegaan bij ABN AMRO MeesPierson. Momenteel is hij werkzaam als Specialist Estate Planning.

Vrijblijvend van gedachten wisselen met een specialist?

ABN AMRO MeesPierson | Financial Focus
Logo of ABN AMRO MeesPierson | Financial Focus