ABN AMRO MeesPierson | Financial Focus

Veilig, verantwoord en transparant datagebruik

Data, we kunnen als bank niet zonder. Maar waar ligt de (ethische) grens? Mogen we bijvoorbeeld betaalgegevens van klanten gebruiken om specifieke diensten aan hen of andere klanten aan te bieden? Als bank hebben we met dit soort dilemma’s te maken.

Ging mijn vorige blog nog over intuïtie en mijn ‘gut feeling’, in deze blog wil ik u meenemen in mijn gedachtenspinsels over het gebruik van algoritmes en data. Ik werd namelijk vanwege mijn betrokkenheid bij maatschappelijke en religieuze instanties benaderd door het Verband van Katholiek Maatschappelijke Organisaties (VKMO). Deze stichting organiseerde op 8 november 2018 een Allerheiligenberaad over hoe sociale media en algoritmes steeds dieper in ons leven doordringen en het gedrag van mensen sturen. Ze vroegen me om te komen vertellen hoe we als bank met het gebruik van data omgaan. Nu ben ik geen jurist, compliance officer of data-expert, maar mijn ‘gut-feeling’ helpt me een eind op weg. Bij mij rijzen deze dilemma’s namelijk ook in mijn dagelijkse contact met mijn klanten.

Morele vragen

Ik moest meteen denken aan de vergadering van onze Ethische Commissie die ik kort geleden bijwoonde. Die commissie buigt zich over heel specifieke probleemstellingen van collega’s of van klanten. Een voorbeeld: stel dat een organisatie een geloofsovertuiging heeft die niet past in het dagelijks gangbare, is dat dan een reden om deze te weigeren als klant? Of staan we daar ruimhartig tegenover, omdat we een bank willen zijn die er is voor iedereen (tenzij de wet het ons verbiedt)? Over deze en andere morele vragen denkt de Ethische Commissie na. Zo ontwikkelt de commissie ook praktische richtlijnen voor iedereen die bij de bank werkt.

Wiens doel dienen we?

Het commercieel gebruik van betaalgegevens van onze klanten is zo’n morele kwestie. Wanneer is het gebruik van dit soort data commercieel en wanneer heeft onze klant er baat bij? Met andere woorden: wiens doel dienen we? Algoritmes combineren alle informatie die over een bepaald onderwerp bekend is. Als we door het gebruik van algoritmes (bijvoorbeeld betaalgegevens) klanten een dienst aanbieden die past binnen onze zorgplicht, dan mag dat. En als het de veiligheid van klanten waarborgt of vergroot, idem. Maar let op: we moeten klanten wel de mogelijkheid bieden om tegen ons te zeggen dat ze dat juist niet willen. Sterker nog, hoewel ieder individu verantwoordelijk is voor zijn eigen data, rijst de vraag of we klanten niet veel meer inzicht moeten geven hoe zij zichzelf kunnen beschermen tegen de gevolgen van al dit datagebruik.

Slimme dingen

De belangrijkste vraag is natuurlijk: wat kunnen, mogen en willen we met de betaalgegevens van onze klanten? Los van de antwoorden, gaat het er naar mijn mening om dat we goed en transparant over dit onderwerp met hen communiceren. Het gebruik van data kan namelijk ook veel ellende voorkomen. Als een bestuurder van een maatschappelijke organisatie frequent en veel geld overmaakt naar zijn eigen bankrekening, dan kan dat een teken zijn dat er iets niet klopt. Als bank kunnen we binnen de kaders van de wet, slimme dingen met algoritmes doen.

Moreel kompas: veilig, verantwoord en transparant

Tijdens de bijeenkomst van het VKMO stelde bijzonder hoogleraar René de Munnik dat het bezit van de telefoon veronderstelt dat we bereikbaar zijn. Een mooie metafoor voor de vragen van het VKMO: ‘Waar begint het gebruik van algoritmes en waar houdt het op? Is wat we doen goed voor mens en maatschappij? En hoe gebruiken we als stichting zelf de data waarover we beschikken?’ Mijn morele kompas wijst in de richting van het recht doen aan zowel het belang van de klant als

aan het belang van de bank. Het gebruik van data en algoritmes moet hoe dan ook naast waardevol vooral ook veilig, verantwoord en transparant zijn voor klanten. Dat is mijn voortdurende afweging.

Deel deze pagina

Artikel geschreven door:

Profiel foto van Rian Vens-Hagting
Rian Vens-Hagting ‎Directeur Relatiemanagement Instituten & Charitas

Rian Vens-Hagting is ‎Directeur Relatiemanagement Instituten & Charitas. Ze adviseert, samen met haar team, maatschappelijke organisaties op het gebied van governance, betalingsverkeer en duurzaam vermogensbeheer. Haar focus segmenten zijn religieuze-, onderwijs- en financiële instellingen.

Vrijblijvend van gedachten wisselen met een specialist?

ABN AMRO MeesPierson | Financial Focus
Logo of ABN AMRO MeesPierson | Financial Focus

Wellicht is dit ook interessant...