Chat with us, powered by LiveChat

ABN AMRO MeesPierson | Financial Focus

Wat is de impact van het nieuwe box 3-stelsel? deel 6: schenken op papier

Het kabinet wil het heffingssysteem in box 3 van de inkomstenbelasting opnieuw aanpassen. Om met name spaarders tegemoet te komen. Hier leest u welke gevolgen het voorgestelde systeem in algemene zin zal hebben. Maar wat zijn de gevolgen in specifieke situaties? In een serie artikelen gaan we op zoek naar de antwoorden. In deel 5 bespraken we de gevolgen voor diverse schulden in box 3. Daarbij kwamen onder andere beleggen met geleend geld en de eigenwoningschuld in box 3 aan bod. In dit zesde deel staan we stil bij de gevolgen voor een bijzondere schuld in box 3: de schenking op papier, ook wel ‘schuldigerkenning’ genoemd.

Wat is schenken op papier?

Bij een schenking op papier leent de schenker het geschonken bedrag direct terug van de begiftigde. De begiftigde krijgt geen geld in handen, maar krijgt een rentedragende vordering op de schenker. De vordering is pas opeisbaar bij het overlijden van de schenker. De schenker draagt dus geen geld over, maar krijgt een schuld in box 3 aan de begiftigde. Om fiscaal het gewenste effect te hebben, moet de schenker gedurende de looptijd van de schuld jaarlijks 6% rente betalen. Ook is vereist dat de schenking wordt vastgelegd in een notariële akte. Schenken op papier zien we in de praktijk het meest voorkomen tussen ouders en kinderen. Daarom duiden we hierna de schenker voor het gemak aan als ‘de ouder’ en de begiftigde als ‘het kind’.

Papieren schenking in het huidige box 3-stelsel

In het huidige stelsel leidt de schuld van de ouder(s) aan het kind veelal tot een besparing van box 3-heffing van 1,27% tot 1,60%. Daarbij is slechts de omvang van de bezittingen die tegenover de schuld staan van belang. De samenstelling van de bezittingen – spaargeld en overige bezittingen – is niet relevant. Het kind is veelal nog niet zo vermogend. En betaalt over diens vordering op de ouder een stuk minder belasting. Dit komt doordat in het huidige stelsel de box 3-heffing afhankelijk is van de omvang van het vermogen in box 3. En het kind pas belasting betaalt voor zover diens vermogen hoger is dan het heffingvrije vermogen van ruim € 30.000. Waarbij over de eerste ongeveer € 70.000 boven deze grens effectief slechts 0,54% verschuldigd is. Op familieniveau levert dit dan een belastingvoordeel op in box 3.

Papieren schenking in het voorgestelde box 3-stelsel

De besparing van box 3-heffing over de schuld van de ouder(s) aan het kind zal in het voorgestelde systeem gefixeerd zijn op 1% (33% heffing over forfaitaire leenrente 3,03%). De besparing zal niet langer afhankelijk zijn van de omvang van het totale vermogen in box 3. Anders dan in het huidige stelsel is de samenstelling van de bezittingen van de ouder(s) straks weldegelijk relevant. De belastingbesparing over de schuld kan namelijk alleen worden ‘verzilverd’ door de ouder als er voldoende forfaitair inkomen uit bezittingen in box 3 is. Spaargeld levert nauwelijks positief forfaitair inkomen op (0,09%). Overige bezittingen leveren in beginsel wél voldoende forfaitair inkomen op (5,33%). De vordering van het kind op de ouder(s) behoort in het voorgestelde stelsel tot de overige bezittingen. Dat betekent dat hieraan vanaf de eerste euro een forfaitair rendement van 5,33% wordt toegekend, als het kind in totaal meer dan ruim € 30.000 aan bezittingen heeft. Bij een belastingtarief in box 3 van 33% levert dat een belastingdruk op van 1,76% (33% x 5,33%). Het heffingvrije inkomen van € 400 levert slechts een beperkte matiging van de belastingdruk op. Op familieniveau zal de papieren schenking straks een jaarlijks belastingnadeel in box 3 opleveren.

Huidige stelsel 2020 Voorstel 2022
Ouder heeft schuld in box 3 Ouder bespaart jaarlijks 1,27% tot 1,60%, mits er voldoende positief vermogen in box 3 is, ongeacht samenstelling vermogen. Ouder bespaart jaarlijks 1%, mits er voldoende forfaitair inkomen uit overige bezittingen is.
Kind heeft vordering in box 3

Kind betaalt lagere belasting dan ouder, als box 3-vermogen van kind relatief beperkt blijft:

€ 100.000: 0,37%
€ 200.000: 0,81%
€ 300.000: 0,96%

Kind betaalt hogere belasting dan ouder à 1,76% met beperkte demping door heffingvrij inkomen:

€ 100.000: 1,63%
€ 200.000: 1,69%
€ 300.000: 1,71%

Overige fiscale effecten

Behalve het jaarlijkse effect op de box 3-heffing zijn er nog andere fiscale effecten van de papieren schenking. Zowel nu als straks is de jaarlijkse betaling door de ouder van 6% rente over de schuld aan het kind feitelijk een belastingvrije overheveling van vermogen. Zou dit via een reguliere schenking plaatsvinden, dan was hierover 10% schenkbelasting verschuldigd boven de reguliere schenkingsvrijstelling. Ofwel een jaarlijkse besparing van ca. 0,6% (10% x 6% rente x schuld). Naast dit jaarlijkse effect is er nog het eenmalige voordeel van het feit dat bij schuldigerkenning van bedragen in de eerste tariefschijf 10% schenkbelasting verschuldigd is. Terwijl het kind al snel 20% erfbelasting moet betalen, als dit vermogen als onderdeel van een relatief grote erfenis van de ouder wordt ontvangen.

Conclusie

Schenken op papier wordt minder aantrekkelijk als de voorgestelde wijzigingen in box 3 doorgaan. Waar in het huidige box 3-stelsel al snel een jaarlijks inkomstenbelastingvoordeel in box 3 optreedt op familieniveau, zal dat na de voorgestelde wijzigingen omslaan in een jaarlijks nadeel. Vooral wanneer de schenker vrijwel uitsluitend spaargeld bezit. De jaarlijkse onbelaste overheveling van rente levert wel enige compensatie, maar vaak niet genoeg. Men moet het dan hebben van de lagere schenkbelasting over het op papier geschonken bedrag ten opzichte van de erfbelasting als dit bedrag als onderdeel van de erfenis zou worden ontvangen.

Deel deze pagina

Artikel geschreven door:

Profiel foto van René Bruel
René Bruel DGA en BV, internationale belastingen

René Bruel is werkzaam binnen het Kenniscentrum. Hij houdt zich met name bezig met internationale vraagstukken op het gebied van vermogensstructurering en estate planning. Daarbij bouwde hij een bijzondere expertise op over financiële en fiscale aspecten bij het tweede huis in het buitenland.

Vrijblijvend van gedachten wisselen met een specialist?

ABN AMRO MeesPierson | Financial Focus
Logo of ABN AMRO MeesPierson | Financial Focus

Wellicht is dit ook interessant...