ABN AMRO MeesPierson | Financial Focus

Zonnepanelen worden benadeeld

Leent u geld om daarmee een (“ouderwetse”) gasgestookte gestookte CV-ketel te kunnen kopen dan is de rente op deze lening in principe fiscaal aftrekbaar. De WOZ-waarde van uw woning blijft in principe gelijk. Leent u echter geld voor de aanschaf van zonnepanelen dan is volgens de staatssecretaris de rente in de meeste gevallen niet aftrekbaar en verhoogt deze volgens Hof Arnhem-Leeuwarden wel de WOZ-waarde van uw woning..

Eigenlijk merkwaardig dat zonnepanelen in deze tijd van energietransitie financieel worden benadeeld ten opzichte van een milieuvervuilende CV-ketel.

Om een verklaring te kunnen geven hoe bovenstaande in elkaar zit, is het noodzakelijk om de (civielrechtelijke en fiscale) techniek in te gaan. Vervolgens kan een oplossing worden gegeven voor een in de ogen van de consument rechtvaardigere behandeling van zonnepanelen.

Zonnepaneel: roerend of onroerend

Voor diverse wettelijke bepalingen is het van belang te weten of een zonnepaneel een roerende of onroerende zaak is. Diverse heffingen nemen de WOZ-waarde van een woning als maatstaf. Voor de WOZ-waarde is alleen de waarde van onroerende zaken van belang. De WOZ-waarde is tevens de waarde waarbij diverse andere belastingen aansluiten zoals de onroerendezaakbelasting, de watersysteemheffing, de schenk- en erfbelasting en de bepaling van de hoogte van het eigenwoningforfait. Ook om te weten of de rente van de lening die is aangegaan voor de aanschaf van zonnepalen aftrekbaar is, is het van belang te weten of zonnepanelen roerend of onroerend zijn. Verkoopt een particulier de eigen woning met zonnepanelen, dan is het voor de overdrachtsbelasting eveneens van belang om te weten of de panelen roerend of onroerend zijn. Ook voor de hoogte van de hoge vrijstelling in de Successiewet (€100.800 (2018)) voor de eigen woning is het onderscheid van belang. Immers de hoge vrijstelling is er alleen voor de eigen woning.

Kortom het is van belang te weten of een zonnepaneel roerend of onroerend is.

Alvorens ik inga op de criteria die van belang zijn om te bepalen of een zonnepaneel roerend of onroerend is eerst een onderscheid tussen twee soorten zonnepanelen.

Geïntegreerde en niet-geïntegreerde panelen

We hebben twee soorten zonnepanelen:

  • de zonnepanelen die tevens dienen als dakbedekking. De zogenaamde geïntegreerde panelen. Dit type zie je nog niet zo veel in Nederland.
  • Daarnaast heb je de zonnepanelen die op het dak liggen. Ze worden naderhand op het dak aangebracht. Er worden beugels vastgeschroefd op de panlatten. Aan deze beugels worden rails gemonteerd. Op deze rails worden de zonnepanelen bevestigd. Dit zijn de niet-geïntegreerde zonnepanelen. Dit type zie je in Nederland het meest.

Criteria

Uit de literatuur, wetgeving en jurisprudentie zijn onderstaande elementen van belang om te bepalen of een zaak roerend of onroerend is:

Geïntegreerde panelen

Te beantwoorden vragen Oordeel geïntegreerde zonnepaneel
Zullen de zonnepanelen duurzaam ter plaatse blijven waarbij de bedoeling van de bouwer bepalend is voor zover deze naar buiten kenbaar is? Ja. Het is immers de bedoeling dat dakpannen-met-zonnepanelen duurzaam ter plaatse zullen blijven. Een huis zonder dakpannen is moeilijk voor te stellen.
Behoren de zonnepanelen naar verkeersopvatting tot de onroerende zaak (een deur is roerend, maar behoort naar verkeersopvatting tot een woning en is daarmee onroerend)? Ja. Naar verkeersopvatting behoren (roerende) dakpannen-met-zonnepanelen tot een huis en zijn ze daarmee onroerend geworden.
Zijn panelen en woning in constructief opzicht specifiek aan elkaar aangepast? Dit is een aanwijzing dat de roerende zaak dan onroerend wordt. Min of meer wel. Deze zonnepanelen zijn standaard panelen/dakpannen, maar mogelijk zullen enkele panelen passend gemaakt moeten worden.
Stel we halen de panelen weg, blijft er dan een onvoltooid huis achter? Ja. Bij regen zullen er (op den duur) lekkages zijn.
Zijn de panelen rechtstreeks hetzij door vereniging met andere bouwwerken verbonden met de grond, waarbij het niet van belang is hoe ze met de grond zijn verbonden? Ja. Middels het huis zijn de panelen verbonden met huis (klemmen, draden, etc.).

Op basis van bovenstaande kunnen we concluderen dat geïntegreerde zonnepanelen vanuit civielrechtelijk oogpunt onroerend zijn.

Niet-geïntegreerde panelen

Toetsen we de niet-geïntegreerde panelen aan dezelfde vragen als de geïntegreerde panelen, dan laat dit het volgende beeld zien:

Te beantwoorden vragen Oordeel niet-geïntegreerde zonnepaneel
Zullen de zonnepanelen duurzaam ter plaatse blijven waarbij de bedoeling van de bouwer bepalend is voor zover deze naar buiten kenbaar is? Een huiseigenaar zal tussentijds de panelen niet weghalen. Dit zou een desinvestering zijn. Mogelijk zal hij de panelen weghalen als hij verhuist. Aan het weghalen van de panelen zijn kosten verbonden. Daarnaast zijn er op dat moment zeer waarschijnlijk panelen op de markt die goedkoper en beter zijn. Vanuit bedrijfseconomische overwegingen zal hij de panelen laten liggen. Bij geen enkel huis staat een trap of andere voorziening om de panelen weg te halen. Bedradingen zijn over het algemeen netjes en zo veel mogelijk onzichtbaar weggewerkt.
Behoren de zonnepanelen naar verkeersopvatting tot de onroerende zaak (een deur is roerend, maar behoort naar verkeersopvatting tot een woning en is daarmee onroerend)? Enkele jaren geleden werdt dit antwoord zeker met “nee” beantwoord. Nieuwbouwhuizen moeten aan bepaalde EPC normen voldoen. Om aan die norm te voldoen kan het verplicht plaatsen van zonnepanelen noodzakelijk zijn. Om invulling te geven aan het akkoord van Parijs van 2015 en over te gaan op gasloze woningen zijn zonnepanelen meer en meer noodzakelijk. Dat pleit er voor dat een zonnepaneel (meer en meer) net als een deur een onderdeel vormt van de woning.
Zijn panelen en woning in constructief opzicht aan elkaar aangepast? Dit is een aanwijzing dat de roerende zaak dan onroerend wordt. Niet direct. De panelen worden op het dak gelegd. Echter in de meterkast moet vaak wel een extra groep worden aangelegd. Daarnaast zal er (vaak) direct een “slimme” elektriciteitsmeter worden geplaatst.
Stel we halen de panelen weg, blijft er dan een onvoltooid huis achter?

Bij de meeste woningen blijft er geen onvoltooid huis achter. Sommige nieuwbouwwoningen voldoen dan niet meer aan de EPC-norm. Heeft een huis een bepaald energielabel, vanwege de zonnepanelen, dan zal het huis opnieuw gekeurd moeten worden.

Bij woningen die middels accupakketten zelfvoorzienend zijn (en niet meer aangesloten zijn op gasnet en elektriciteitsnet) zullen wel onvoltooid zijn. Meer en meer huizen zullen in de toekomst zelfvoorzienend zijn en daarmee onvoltooid zijn als de zonnepanelen verwijderd worden.

Zijn de panelen rechtstreeks hetzij door vereniging met andere bouwwerken verbonden met de grond, waarbij het niet van belang is hoe ze met de grond zijn verbonden? Ja, middels beugels en bekabeling zijn de panelen met het huis verbonden.

Uit bovenstaande kan de conclusie worden getrokken dat er in de loop der jaren meer argumenten zijn gekomen om ook niet-geïntegreerde zonnepanelen als onroerende zaak te betitelen. Als er meer en meer zelfvoorzienende woningen worden gebouwd (wat logisch lijkt als de gaskraan meer en meer wordt dichtgedraaid) worden de argumenten nog sterker.

Hof Arnhem-Leeuwarden heeft overigens op 17 april 2018 – weliswaar in mijn ogen op verkeerde gronden –  geoordeeld dat niet-geïntegreerde zonnepanelen onroerend zijn voor de WOZ- waardering.

Tussenconclusie

Geïntegreerde zonnepanelen zijn zondermeer onroerend. Daar is iedereen het over eens.  Niet-geïntegreerde zonnepanelen zijn in mijn ogen vanuit civielrechtelijk oogpunt zeer hoogstwaarschijnlijk ook onroerend. Hof Arnhem-Leeuwarden heeft deze visie onlangs bevestigd. Dit heeft gevolgen voor onder andere de WOZ-waarde en de hypotheekrenteaftrek.

 

WOZ waarde

Alleen onroerende zaken worden betrokken in de WOZ-waarde. In mijn ogen zijn alle zonnepanelen onroerend. Dat betekent dat de waarde van de zonnepanelen mogelijk de WOZ-waarde verhogen. Mogelijk, omdat nu bepaald moet worden wat de waarde van deze zonnepanelen zijn. Het lijkt logisch dat een huis met zonnepanelen meer waard is. Immers door de investering is het huishouden iedere maand minder aan energielasten kwijt. Je zou kunnen stellen dat laagste van de contante waarde van dit voordeel of de dagwaarde van de panelen de waarde van het pand verhoogt.

 

Hypotheekrente

De rente van een lening die is aangegaan voor onder andere de aanschaf of verbetering van een eigen woning is onder voorwaarden aftrekbaar in box 1. Voor het gemak noem ik deze lening “een hypotheek”. In mijn ogen zijn alle bij mij bekende zonnepanelen onroerend met als gevolg dat ze gaan behoren tot de eigen woning. En dat betekent onder andere dat als iemand een lening aangaat om deze panelen te kopen de rente hiervan in principe aftrekbaar is.

De staatssecretaris denkt daar (nu nog) anders over als het om de hypotheekrente-aftrek gaat.

In het herziene beleidsbesluit investeringsaftrek van december 2016, meldt hij: “Volgens de jurisprudentie is bij de beoordeling of een zaak onroerend is, doorslaggevend of de zaak naar aard en inrichting bestemd is om duurzaam ter plaatse te blijven. De wijze van bevestiging van bijvoorbeeld een zonneboiler, zonnecollector of zonnepaneel, doet daarbij niet ter zake.” Het zou voor velen mooi zijn als hij deze definitie ook opneemt in het besluit dat toeziet op de hypotheekrenteaftrek. Nog beter zou het zijn als hij aangeeft dat de rente die iemand moet betalen omdat hij een lening is aangegaan om zonnepanelen aan te schaffen aftrekbaar is in box 1 als aan de overige voorwaarden voor hypotheekrente-aftrek is voldaan. Deze laatste zin is duidelijker.

Duurzame oplossing

De overheid wil dat particulieren en bedrijven investeren in duurzaamheid. Om de meeste consumenten te stimuleren zonnepanelen op hun dak te leggen zou de overheid de volgende maatregelen kunnen nemen:

  • Hyptheekrente aftrekbaar bij aanschaf zonnepanelen (als aan de overige voorwaarden voor hypotheekrente-aftrek is voldaan).
  • Zonnepanelen worden vrijgesteld bij de bepaling van de WOZ-waarde.
  • Indien er vergunning moet worden aangevraagd voor de plaatsing van zonnepanelen, dan hoeft de aanvrager geen leges te betalen.

Deel deze pagina

Artikel geschreven door:

Profiel foto van Masha Bril
Masha Bril Pensioenen, levensverzekeringen, banksparen, duurzaamheid

Masha Bril studeerde Bedrijfseconomie aan de Erasmus Universiteit Rotterdam en voltooide de Masteropleiding Financial Planning aan dezelfde universiteit. Daarnaast studeerde hij fiscaal pensioenrecht en pensioenrecht aan de Vrije Universiteit. Hij werkt sinds 1999 binnen de Private Banking tak van de bank. Binnen het Kenniscentrum Vermogensadvies houdt hij zich onder andere bezig met pensioenen en lijfrenten. Daarnaast is hij een docent aan o.a. de Erasmus Universiteit. Hij studeert momenteel fiscaal recht aan Nyenrode Business Universiteit.

Van gedachten wisselen met een specialist?

  • Wanneer het u uitkomt
  • Vrijblijvend
  • Persoonlijk
ABN AMRO MeesPierson | Financial Focus
Logo of ABN AMRO MeesPierson | Financial Focus