Vorige week stemde de Tweede Kamer over het Belastingplan 2027. Dat werd met een kleine meerderheid aangenomen. De schenking op papier speelde hierin een kleine, maar opvallende bijrol. De rente wordt geactualiseerd en het lijkt erop dat deze schenkingsmogelijkheid ook vanaf 2027 kan blijven bestaan. Hoe zijn we hier gekomen en wat is de stand van zaken?
De schenking op papier: actualiseren of afschaffen?
De schenking op papier is een veel toegepaste schenkingsmethode in Nederland. Wat deze schenkingsmogelijkheid precies inhoudt leest u in ons artikel “6 vragen over de schenking op papier”.
Een voorwaarde voor het beoogde fiscale effect is dat de schenker 6% rente betaalt aan de ontvanger. Dit percentage staat al sinds 1980 in de wet en sluit niet meer aan bij de huidige financiële werkelijkheid. Een actualisering zou kunnen leiden tot een rente van circa 3%.
De rente vormt een vermogensoverheveling van de schenker naar de ontvanger, maar is zelf geen schenking. Hierdoor kan het vermogen van de schenker verder afnemen en daarmee uiteindelijk ook de heffing van erfbelasting. Een lagere rente beperkt dit effect. Dat was een van de redenen om actualisering van de rente op de politieke agenda te zetten.
Tegelijkertijd is de schenking op papier terechtgekomen op de lijst met ‘opmerkelijke belastingconstructies’. Daardoor lag naast actualisering van de rente ook een veel verdergaande aanpassing op tafel: het wegnemen van het fiscale voordeel van de schenking op papier.
Het was logisch geweest als we op Prinsjesdag hadden vernomen welke afslag het kabinet wilde nemen. Het bleef echter stil, waardoor de onzekerheid toenam. Daarover schreven we eerder in: “Schenking op papier: wachten of juist nu handelen?”.
Een laatste kans voor de schenking op papier?
PRO en Volt dienden vervolgens een amendement in op het Belastingplan 2027 waarin onder meer het tarief van de box 3-belasting wordt aangepast. Het amendement kreeg steun van D66 en CDA, maar niet van VVD.
Ook de schenking op papier werd in het amendement betrokken. Naast actualisering van de rente bevat het amendement een veel verdergaande maatregel. Nieuwe schenkingen op papier zouden hun huidige fiscale voordeel grotendeels verliezen. Kort gezegd zou het uitkeren van de papieren schenking alsnog tot heffing van schenk- of erfbelasting kunnen leiden.
Het amendement voorziet wel in overgangsrecht. Schenkingen op papier die in 2026 in een notariële akte zijn opgenomen en tot stand zijn gekomen, worden geëerbiedigd. Schenkingen die via een opschortende voorwaarde tot stand komen na 1 januari 2027 zouden dan ‘fiscaal sneuvelen’.
Wordt de schenking op papier gered door een motie?
Toen volgde een opmerkelijke politieke wending.
ChristenUnie en 50PLUS steunden het Belastingplan 2027. Maar zij hebben dat gedaan op voorwaarde dat de regeling die schenkingen op papier per 2027 fiscaal oninteressant maakt, niet wordt ingevoerd. De actualisering van de rente moet dus doorgaan, maar de verdergaande maatregel die het fiscale voordeel van de schenking op papier beperkt, zou niet moeten worden uitgevoerd.
De Tweede Kamer heeft dus een wetsvoorstel aangenomen met een beperkende maatregel en roept het kabinet in een motie tegelijkertijd op die maatregel niet uit te voeren.
De bedoeling van de Tweede Kamer is dat de schenking op papier mogelijk blijft. Maar de motie moet nog leiden tot een wetswijziging en die moet worden aangenomen in Tweede én Eerste Kamer. De vraag is of dat op korte termijn te realiseren is.
De stemming over het Belastingplan 2027 staat in de Eerste Kamer voor 15 december op de agenda. ChristenUnie en 50Plus zal er veel aan gelegen zijn de wetswijziging op dat moment in de Eerste Kamer te hebben. Komt het wetsvoorstel op een later moment in stemming, dan is het nog maar de vraag of er nog een meerderheid voor is.
Wat betekent dit voor 2027?
Op dit moment zijn verschillende uitkomsten denkbaar.
- Wordt het Belastingplan 2027 niet aangenomen door de Eerste Kamer? Dan gaan de voorgestelde wijzigingen niet door en blijven de huidige regels vooralsnog gelden.
- Wordt het Belastingplan inclusief de wijziging vanuit de motie aangenomen? Dan wordt de rente voor de schenking op papier geactualiseerd. Nieuwe schenkingen op papier vanaf 1 januari 2027 kunnen nog fiscaal gunstig zijn.
- Wordt de motie niet op tijd uitgevoerd? De vraag is dan of en wanneer dat alsnog gebeurt. Er is dan veel onzekerheid over de fiscale gevolgen van schenkingen op papier die zijn gedaan na 1 januari 2027.
Een verrassend script dus, met een spannende ‘cliffhanger’.
Overweegt u om nog in 2026 een schenking op papier te doen? Neem dan ruim vóór 31 december 2026 contact op met uw notaris.