Sinds de afschaffing van pensioen in eigen beheer in 2017 hebben veel dga's hun pensioen omgezet in een oudedagsverplichting (ODV). Inmiddels komt voor een groeiende groep de uitkeringsfase dichterbij. Wanneer moet de ODV gaan uitkeren? Wat gebeurt er bij overlijden? En is afstorting naar een lijfrente een aantrekkelijk alternatief? In dit artikel zetten we de belangrijkste aandachtspunten op een rij.
Kort samengevat
Een ODV is bedoeld als inkomen voor later. Het opgebouwde vermogen blijft in de bv en moet op een wettelijk bepaald moment worden omgezet in periodieke uitkeringen. Daarbij gelden duidelijke regels voor de ingangsdatum, de looptijd en de berekening van de uitkeringen.
Daarnaast kunnen er belangrijke vragen spelen, zoals:
· Heeft uw bv straks voldoende liquiditeit om de uitkeringen te doen?
· Wat gebeurt er met de ODV als u overlijdt?
· Is het aantrekkelijk om de ODV af te storten naar een lijfrente bij een bank of verzekeraar?
De ODV moet uiteindelijk gaan uitkeren
Een ODV is geen vrij opneembare spaarpot. De regeling is specifiek bedoeld als oudedagsvoorziening. Daarom schrijft de wet voor dat het opgebouwde kapitaal op enig moment moet worden uitgekeerd.
De uitkeringen moeten uiterlijk ingaan twee maanden nadat u de AOW-leeftijd bereikt. Vanaf dat moment ontvangt u gedurende twintig jaar periodieke uitkeringen uit uw bv.
Wilt u eerder starten? Dat mag ook. U kunt de uitkeringen maximaal vijf jaar vóór uw AOW-leeftijd laten ingaan. Kiest u daarvoor, dan wordt de looptijd van de uitkeringen langer. Begint u bijvoorbeeld vijf jaar eerder, dan loopt de uitkeringsperiode niet twintig maar vijfentwintig jaar.
De waarde van de ODV groeit jaarlijks mee
Ook al is de regeling sinds 2017 gesloten voor nieuwe opbouw, de ODV staat niet stil. Elk jaar moet de verplichting op de balans van de bv worden verhoogd met een rente.
Deze rente is gebaseerd op het zogenoemde U-rendement, een percentage dat afgeleid wordt van Nederlandse staatsleningen. Is het U-rendement hoger, dan stijgt de waarde van de ODV sneller. Is het rendement lager, dan groeit de verplichting minder hard.
Deze jaarlijkse oprenting vindt plaats zolang de uitkeringen nog niet zijn gestart, maar ook tijdens de uitkeringsfase.
Hoe worden de uitkeringen berekend?
Op het moment dat de ODV ingaat, wordt gekeken naar de fiscale waarde van de voorziening. Dat bedrag vormt de basis voor de toekomstige uitkeringen.
Stel dat de fiscale waarde van de ODV op de ingangsdatum €250.000 bedraagt en de uitkeringsduur twintig jaar is. Dan wordt op basis van de wettelijke regels de jaarlijkse uitkering vastgesteld. Ter illustratie: bij een waarde van €250.000 komt de eerste jaarlijkse uitkering grofweg uit op ongeveer €12.500 bruto.
Veel mensen denken dat de jaarlijkse uitkering vervolgens voor twintig jaar vaststaat. Dat is niet helemaal juist. De Ook de resterende ODV wordt jaarlijks opgerent, net als in de opbouwfase met het U-rendement. Daardoor wordt de hoogte van de uitkering ieder jaar opnieuw vastgesteld en kan deze gedurende de looptijd enigszins stijgen of dalen. Pas aan het einde van de uitkeringsperiode is de volledige oudedagsverplichting uitgekeerd en verdwijnt deze van de balans van de bv.
In de praktijk kan het nodig zijn om al vóór het einde van de uitkeringsperiode deels terug te vallen op andere inkomstenbronnen, zoals AOW, pensioen, lijfrentes en vermogen in box 3. Na afloop van de uitkeringsperiode vormen deze bronnen doorgaans uw belangrijkste inkomen.
Heeft uw bv voldoende geld voor de toekomstige uitkeringen?
Een ODV staat vaak gewoon op de balans van de bv, maar dat betekent niet automatisch dat het geld ook beschikbaar is. Wanneer vermogen vastzit in beleggingen, vastgoed of leningen, kan het lastig zijn om toekomstige ODV-uitkeringen te financieren. Juist Daarom is het verstandig om tijdig te beoordelen of de onderneming voldoende liquiditeit heeft.
Wat gebeurt er bij overlijden?
Juist bij overlijden ontstaan vaak vragen. Wie heeft recht op de resterende ODV? Moeten uitkeringen direct ingaan? En welke fiscale gevolgen heeft dat voor partner en kinderen? Lees hierover meer in onze blog; Wie krijgt de odv-uitkering bij uw overlijden?
De gevolgen hangen sterk af van het moment van overlijden. Het maakt bijvoorbeeld verschil of de uitkeringen al zijn gestart of dat de ODV zich nog in de opbouwfase bevindt.
De fiscale behandeling en de rechten van nabestaanden kunnen per situatie verschillen. Daarom is het verstandig om de ODV ook mee te nemen in uw estate planning en regelmatig te beoordelen of de regeling nog aansluit bij uw wensen. In deel 2 (blog) van dit tweeluik gaan wij uitgebreider in op de gevolgen van overlijden en de mogelijkheden voor nabestaanden.
Andere voorzieningen in de bv
Een ODV is niet de enige voorziening die u binnen een bv kunt tegenkomen.
Heeft u naast een ODV ook een stamrechtvoorziening in uw bv? Hoewel een stamrecht en een ODV allebei bedoeld kunnen zijn als toekomstige inkomensvoorziening, gelden er verschillende fiscale regels. Lees hierover meer in onze blog stamrechten in uw bv.
De ODV omzetten naar een lijfrente
Sommige dga's ervaren de ODV als een relatief starre regeling. Daarom wordt regelmatig gekozen voor afstorting naar een bancaire of verzekerde lijfrente. Wat is een lijfrente? Met een lijfrente bouwt u een aanvullende inkomstenbron voor later op. Het opgebouwde vermogen wordt op een vooraf bepaald moment omgezet in periodieke uitkeringen.
Bij zo'n omzetting wordt het ODV-kapitaal overgedragen aan een bank of verzekeraar. Vanaf dat moment neemt deze partij de toekomstige uitkeringen voor haar rekening. De verplichting verdwijnt daarmee van de balans van de bv. Wel moet de bv voldoende liquiditeiten hebben om het benodigde bedrag daadwerkelijk te kunnen afstorten.
Voor ondernemers die hun bv willen vereenvoudigen of op termijn zelfs willen beëindigen, kan dit een aantrekkelijke oplossing zijn.
Waarom kiezen voor afstorting naar een lijfrente?
Afhankelijk van uw situatie kan afstorting verschillende voordelen bieden.
1. Minder administratie
Na afstorting hoeft de bv geen jaarlijkse ODV-berekeningen meer uit te voeren. Ook de oprenting, uitkeringen en fiscale verwerking worden door de bank of verzekeraar verzorgd. Dat kan tijd en kosten besparen.
2. Meer rust en eenvoud
De uitvoering van de oudedagsvoorziening ligt volledig bij een professionele uitvoerder. Hierdoor wordt de financiële administratie van de bv overzichtelijker.
3. Mogelijke oplossing bij een tekort
Ook wanneer de beschikbare middelen in de bv afwijken van de fiscale ODV-waarde kan het zinvol zijn om te onderzoeken welke mogelijkheden er zijn. Daarbij spelen fiscale voorwaarden en de feitelijke vermogenspositie van de bv een belangrijke rol.
4. Meer flexibiliteit
Een belangrijk verschil is dat voor lijfrentes andere fiscale regels gelden dan voor een ODV. Daardoor zijn er vaak meer mogelijkheden om de uitkeringen af te stemmen op uw persoonlijke wensen en financiële planning.
Zo kan in bepaalde situaties de ingangsdatum verder worden uitgesteld en zijn er meer keuzes rondom de vormgeving van de uitkeringsperiode.
Tot slot
Voor veel dga's vormt de ODV nog steeds een belangrijk onderdeel van het vermogen binnen de bv. De regeling biedt duidelijkheid en houdt het opgebouwde kapitaal binnen de onderneming, maar kent ook beperkingen. Met name rondom de uitkeringsduur en de beschikbare flexibiliteit liggen de wettelijke kaders grotendeels vast.
Of het verstandig is om de ODV in de bv te houden of juist af te storten naar een lijfrente, hangt af van uw persoonlijke situatie. Factoren zoals de financiële positie van de onderneming, uw toekomstige inkomensbehoefte, de gewenste flexibiliteit en uw nalatenschapsplanning spelen daarbij een belangrijke rol.
Een goede analyse van de fiscale en financiële gevolgen kan helpen om een keuze te maken die past bij uw doelen voor later. Tijdens een vermogensplanningsgesprek kunnen wij de mogelijkheden en aandachtspunten voor uw situatie inzichtelijk maken. U leest hier meer over onze dienstverlening.
Ook interessant
Heeft u een vraag over dit artikel?
De specialisten van ABN AMRO MeesPierson komen graag met u in contact.