Bedrijfsoverdracht: dit zijn belangrijke fiscale aandachtspunten

Als u voornemens bent uw bedrijf (deels) te schenken dan wel te laten vererven, kan dit grote impact hebben op uw vermogenspositie. Wat betekent een bedrijfsoverdracht voor uw privésituatie? Hieronder leest u meer over de fiscale aandachtspunten voor de ondernemer die het bedrijf overdraagt, de ‘bedrijfsoverdrager’.

Bent u de ‘bedrijfsopvolger’, leest u dan het artikel ‘Bedrijfsovername: dit zijn belangrijke fiscale aandachtspunten’ .

Continuïteit van het bedrijf

Op dit moment bestaan er diverse faciliteiten bij bedrijfsoverdracht. Deze bedrijfsopvolgingsregels zorgen ervoor dat de bedrijfsoverdrager en de bedrijfsopvolger minder of zelfs geen belasting betalen bij de bedrijfsoverdracht. Daarvoor gelden wel strikte voorwaarden. Zo kan de bedrijfsoverdrager de te betalen inkomstenbelasting mogelijk uitstellen. En de bedrijfsopvolger kan mogelijk een beroep doen op één of meer vrijstellingen bij schenking of vererving van de onderneming.

Dankzij deze gunstige regels is het vaak niet nodig om geld uit het bedrijf te halen om de belasting te kunnen betalen. De continuïteit van het bedrijf is daardoor zo veel mogelijk gewaarborgd. Het bedrijf mag immers niet in gevaar komen door het betalen van belasting. Door de bedrijfsopvolgingsregels optimaal toe te passen, voorkomt u dat u te veel belasting betaalt bij bedrijfsoverdracht.

Inkomstenbelastingclaim doorschuiven?

Zoals opgemerkt, moet de bedrijfsoverdrager bij bedrijfsoverdracht doorgaans inkomstenbelasting betalen. Dat geldt zowel voor bijvoorbeeld de ondernemer die een eenmanszaak heeft, als voor de ondernemer met een aanmerkelijk belang in een of meerdere bv’s. Van een aanmerkelijk belang is kortweg sprake bij een belang van minimaal 5% in de bv. Soms is daarvan al sprake bij een kleiner belang. De bedrijfsopvolgingsregels zijn in deze situaties overigens niet gelijk, wel vergelijkbaar.

Bij de ondernemer met een eenmanszaak, vof of maatschap gaat het bij de overdracht daarvan zonder faciliteiten om het belasten van de stakingswinst in box 1 van de inkomstenbelasting. Box 1 kent in 2026, progressief belastingtarief van 35,75% tot € 38.883, 37,56% van € 38.883 tot € 78.426 en, voor zover het belastbaar inkomen in box 1 hoger is dan € 78.426, een toptarief van 49,50%. Bij de ondernemer met een aanmerkelijk belang in een bv-structuur gaat het bij de overdracht om het belasten van de waardestijging van de aandelen in box 2 van de inkomstenbelasting. Het belastingtarief in box 2 is 24,5% over de eerste € 68.843 (bij fiscaal partnerschap: € 137.686) in 2026. Bij een hoger inkomen in box 2 is het belastingtarief 31%.

Zowel bij de eenmanszaak als bij de bv-structuur kan de vertrekkende ondernemer de inkomstenbelastingclaim op het ondernemingsvermogen doorschuiven naar de bedrijfsopvolger, mits u aan alle voorwaarden voldoet. U dient hiervoor een verzoek bij de Belastingdienst in te dienen.

Vrijstelling bij schenking/vererving onderneming benutten?

Als overdragende ondernemer, kunt u ook uw onderneming schenken aan de bedrijfsopvolger of via vererving laten overgaan op de bedrijfsopvolger. Op deze wijze kunt u uw bedrijf op een fiscaal voordelige manier overhevelen, mits er voldaan wordt aan de zogeheten ‘bedrijfsopvolgingsregeling’. De waarde van de onderneming wordt dan onder voorwaarden vrijgesteld van schenk- of erfbelasting in 2026 voor € 1.543.500 en voor het meerdere geldt een vrijstelling van 75%. Bij bedrijfsoverdracht via schenking of vererving van een bv-structuur, moet overigens sprake zijn van schenking of vererving van aandelen op topholdingniveau. Wel moet u zich afvragen wat dit voor financiële gevolgen heeft voor uw eigen privésituatie.

Voor de BOR gelden specifieke voorwaarden. Zo moet bijvoorbeeld in geval van schenking bij een bv-structuur vanaf 1 januari 2025 de bedrijfsopvolger een minimumleeftijd van 21 jaar hebben. En de schenker moet minimaal 5 jaar (bezitseis) aaneengesloten, direct voorafgaande aan de schenking, de aanmerkelijkbelangaandelen al in bezit hebben. Gedurende deze periode moet de onderneming zijn gedreven. Bij vererving is deze periode 1 jaar. Na de bedrijfsovername moet de bedrijfsopvolger de verkregen aandelen minimaal 3 jaar aaneengesloten aanhouden. Dit geldt voor bedrijfsoverdrachten vanaf 1 januari 2025. Voor eerdere bedrijfsoverdrachten geldt nog een termijn van 5 jaar. Verder moet de bv de onderneming tijdens deze periode geheel voortzetten. Dit geldt zowel bij schenking als bij vererving.

Wat is ondernemingsvermogen?

Bovengenoemde faciliteiten gelden onder bepaalde voorwaarden alleen voor ondernemingsvermogen, maar grofweg niet voor het beleggingsvermogen. Vastgoed voor eigen gebruik in de onderneming wordt in principe als ondernemingsvermogen aangemerkt waardoor dit onder bovengenoemde faciliteiten valt. Verhuurd onroerend goed aan derden wordt niet als ondernemingsvermogen aangemerkt. Wilt u meer hierover weten Lees het artikel, ‘Bedrijfsopvolging: wanneer is er sprake van een onderneming?’.

Wilt u meer weten over de fiscale bedrijfsopvolgingsregels? Lees het artikel ‘Bedrijfsopvolging: hoe werkt het fiscaal?’ .

Overdrachtsbelasting: vastgoed

Bij overdracht van vastgoed is meestal 10,4% (2026) overdrachtsbelasting verschuldigd. Bij bedrijfsoverdracht binnen de familie kan voor het bedrijfsvastgoed onder strikte voorwaarden een beroep worden gedaan op een vrijstelling voor de overdrachtsbelasting.

Wees er ook van bewust dat als vlak vóór de bedrijfsoverdracht nog vastgoed in de organisatiestructuur verplaatst moet worden, vaak overdrachtsbelasting verschuldigd is. Dit kan mogelijk voorkomen worden door het vastgoed op tijd op de juiste plek in de structuur te zetten.

Laat u hierover vooraf goed informeren.

Wat betekent dit voor uw privésituatie?

De overdracht van uw onderneming heeft grote impact op uw financiële toekomst want uw bedrijf valt weg. Een persoonlijk vermogensplan brengt inzicht in de financiële ruimte na overdracht van uw bedrijf, inclusief scenario’s rondom inkomen, vermogen en mogelijk ondersteuning aan uw kinderen. Dit geeft u financiële rust. Als klant van ABN Amro MeesPierson kunt u dat via de website aanvragen of u kunt hiervoor contact opnemen met uw private banker.

Tot slot

Heeft u plannen om een bedrijf over te nemen? Overlegt u dan in ieder geval tijdig met uw bank, sparringpartners en uw fiscaal adviseurs of en in hoeverre u gebruik kunt maken van de fiscale bedrijfsopvolgingsregels en welke andere aspecten voor u belangrijk zijn. Onder andere op de pagina’s: ‘Stappenplan starten door bedrijfsovername’ ,  ‘Bedrijfsovername financieren’ van de Kamer van Koophandel en  ‘Bedrijfsovername & bedrijfsoverdracht’ leest u hier ook meer over.