Direct naar content

Bij bedrijfsoverdracht zijn veel aspecten belangrijk. Timing is essentieel. Hoe zit het met het coronavirus? Heeft dat gevolgen voor uw bedrijfsoverdracht? Er hingen ook al donkere wolken boven de fiscale bedrijfsopvolgingsregeling. Deze ontwikkelingen kunnen aanleiding zijn om uw bedrijf op korte termijn over te dragen aan de volgende generatie. Hoe zit dat precies en hoe pakt u het aan?

Communicatie is vertrekpunt

Bedrijfsoverdracht begint (vrijwel) altijd met communicatie. In ieder geval met uw belangrijkste adviseurs en sparringpartners. Denk bijvoorbeeld aan uw accountant, fiscalist, notaris en uw contactpersonen bij de bank. Bij een familiebedrijf begint bedrijfsoverdracht vaak eerst met een goed gesprek met de eigen familie. En pas daarna met genoemde externe mensen om u heen. Zijn er goede kandidaten binnen uw familie die het bedrijf niet alleen kunnen voortzetten maar dat ook willen? En wat gaat u doen wanneer u afstand heeft gedaan van de ‘troon’?

Flexibele ondernemingsstructuur

Een flexibele ondernemingsstructuur kan zorgen voor een soepele bedrijfsoverdracht. Met name als nog niet bekend is wie uw bedrijfsopvolger is, kan dat wenselijk zijn. Als uw bedrijfsopvolger namelijk nog niet in beeld is, dan is ook niet bekend wat deze wel en niet wil overnemen van uw bedrijf. Even belangrijk is wat u zou willen houden. Wat gebeurt er bijvoorbeeld met het bedrijfspand?

Opschonen balans

Het terugbetalen van ondernemingsschulden kan belangrijk zijn. Ook het binnenhalen van openstaande bedragen zorgt voor een (nog) betere balans van het bedrijf. Het kan verstandig zijn om overtollige liquiditeiten naar een afzonderlijke holding-BV te brengen, waardoor de bedrijfsopvolger deze gelden niet hoeft te financieren.

Praktijk is weerbarstig

Het is belangrijk om alles goed te regelen. Dat neemt niet weg dat de praktijk vaak anders blijkt te zijn. Veel (of alle?) ondernemers hebben moeite om afstand te doen van de ‘troon’. Zij melden dan ook vaak redelijk kort vóór de bedrijfsoverdracht dat zij willen terugtreden. Dan kan minder prettig zijn als er dan onvoldoende tijd is voor een goede voorbereiding van de bedrijfsoverdracht. Of er kunnen andere, vaak bijzondere redenen zijn waardoor haast is geboden. Maar misschien is uw bedrijf al wel verkoopklaar en bent u er ook klaar voor? Iedere situatie is anders en dat vraagt om maatwerk. Vanzelfsprekend kunnen nog andere aspecten belangrijk zijn.

Coronavirus en uw bedrijf

Veel ondernemers kunnen vanwege het coronavirus te maken krijgen met een lagere waardering van hun bedrijf. Als dat het geval is, kan dat een reden zijn om uw bedrijf over te dragen aan de volgende generatie tegen de lagere waarde. Bijvoorbeeld bij een beleggingsvennootschap die niet in aanmerking komt voor de fiscale faciliteiten bij bedrijfsoverdracht (zie hierna) omdat niet aan alle voorwaarden daarvan kan worden voldaan. Het gevolg daarvan kan zijn dat u minder inkomstenbelasting betaalt. En uw kind(eren) minder schenkbelasting als ook sprake is van een schenking. Denk eraan dat hierbij steeds sprake is van maatwerk. Als dat interessant voor u kan zijn, dan is het raadzaam om vooraf advies hierover te vragen aan uw externe fiscalist.

Fiscaliteit belangrijk bij bedrijfsoverdracht

Bij bedrijfsoverdracht kan de fiscaliteit een belangrijke rol spelen. Dat kwam in de vorige paragraaf al even aan de orde. Met name als het bedrijf na het terugtreden van de huidige ondernemer in de familie blijft. En hoewel het meestal niet verstandig is om zaken op te pakken vanwege de fiscaliteit, kan dit een belangrijke factor blijken. Misschien moet u dan ook meer haast maken. Regels kunnen immers altijd veranderen. Het kan verstandig zijn om gebruik te maken van de huidige regels als dat passend is in uw situatie.

Misschien wilt u uw bedrijf schenken of een korting geven op de koopsom? De vrijstelling bij bedrijfsoverdracht voor bijvoorbeeld de schenkbelasting is nog nooit zo ruim geweest als in 2020 (zie hierna). Overigens komt dat de laatste jaren door indexatie van het bedrag van de vrijstelling.

Bedrijfsopvolgingsregeling voor schenk- en erfbelasting
Zo kan uw bedrijfsopvolger op verzoek en onder bepaalde voorwaarden een 100%-vrijstelling voor de schenkbelasting krijgen voor het ondernemingsvermogen tot een waarde van € 1.102.209 (cijfer: 2020) van de onderneming. Voor zover uw bedrijf meer waard is, is een aanvullende vrijstelling voor de schenkbelasting van 83% van het meerdere aan ondernemingsvermogen beschikbaar. Deze bedrijfopvolgingsregeling staat bekend als ‘BOR’. Deze regeling geldt onder bepaalde voorwaarden voor uw bedrijfsopvolger(s) bij schenking en vererving van onder andere aandelen in een BV. Bijvoorbeeld ook bij een eenmanszaak.

Doorschuifregeling voor inkomstenbelasting
Meestal moet u zelf inkomstenbelasting betalen bij bedrijfsoverdracht. Op verzoek en onder bepaalde voorwaarden kunt u deze belastingclaim vaak doorschuiven naar uw bedrijfsopvolger(s). Er kan ook sprake zijn van andere fiscale gevolgen.

Donkere wolken boven bedrijfsopvolgingsregeling

Vorig jaar heeft de PvdA Kamervragen over de BOR gesteld aan de toenmalige staatssecretaris Snel (D66) van Financiën. Volgens deze oppositiepartij betalen vermogende families in Nederland geen erfbelasting omdat ze allemaal gebruikmaken van de BOR. De PvdA vroeg de staatssecretaris om nog eens goed naar de BOR te kijken. En ervoor te zorgen dat ook zij netjes hun belasting betalen en niet profiteren van mazen in de wet die daarvoor niet zijn bedoeld. Dat is me nogal wat. De staatssecretaris wees in zijn antwoord op het pakket aan bouwstenen dat de regering samenstelt voor een beter belastingstelsel. Daarin besteedt de regering ook aandacht aan de BOR.

Een belangrijke vraag is of bij de BOR wel sprake is van mazen in de wet. Deze regeling staat immers gewoon in de wet zelf. Niet iedere familie zal de BOR nodig hebben. Maar uit diverse onderzoeken blijkt dat veel bedrijven de BOR juist wel goed kunnen gebruiken om de bedrijfsoverdracht te kunnen overleven. In de huidige tijd is dat nog meer een belangrijke factor geworden.

Voor zover sprake is van ondernemingsvermogen kunnen deze fiscale wettelijke regels onder bepaalde voorwaarden de belastingdruk voor de schenk- of erfbelasting terugbrengen. Bij de opvolgende partner en/of kinderen van 20% tot maximaal circa 3%. Over verkregen beleggingsvermogen moet(en) de verkrijger(s) gewoon schenk- of erfbelasting betalen.

Bedrijfsoverdracht bij voorkeur op het natuurlijke moment

Fiscale regels zouden het natuurlijke moment van bedrijfsoverdracht niet in de weg mogen staan. Een ingrijpende gebeurtenis, zoals het coronavirus, kan het natuurlijke moment wel dichterbij brengen. Als de ondernemer de bedrijfsoverdracht om fiscale redenen moet uitstellen, is dat meestal niet goed voor het bedrijf en voor de eigenaren, werknemers en hun families. Ik ben benieuwd of de regering de BOR gaat versoberen of afschaffen.

Gaat u uw bedrijf, of een deel daarvan, overdragen aan de volgende generatie? Ook de eventuele winst van het bedrijf kan dan alvast (deels) bij hen terechtkomen. Er zijn redenen genoeg om alvast na te denken over de overdracht van uw bedrijf.

Heeft u een vraag over dit artikel?

De specialisten van ABN AMRO MeesPierson komen graag met u in contact.

Meer over dit onderwerp