Direct naar content

Het kabinet wil de verruimde schenkingsvrijstelling voor de eigen woning afschaffen. Dat kan pas volledig per 1 januari 2024. Per 1 januari 2023 wordt het bedrag echter al verlaagd. Daarmee wordt de jubelton in de verhouding ouders-kinderen feitelijk al per 1 januari 2023 afgeschaft.

Afschaffing van de jubelton per 1 januari 2024

Voor de afschaffing van de vrijstelling is een wetswijziging nodig en de IT-systemen van de Belastingdienst moeten worden aangepast. Dat laatste is een knelpunt en de reden dat de vrijstelling pas per 1 januari 2024 kan worden afgeschaft. In de tussentijd heeft het kabinet een ‘workaround’ gevonden. Deze bestaat uit het verlagen van de ‘jubelton’ tot het bedrag van de reguliere eenmalig verhoogde schenkingsvrijstelling (€ 27.231 in 2022).

Ook de mogelijkheid om de vrijstelling over meerdere jaren te spreiden wordt aangepast. Bij een schenking in 2022 kan een onbenut gebleven deel van de vrijstelling van € 106.671 nog worden benut voor een schenking in 2023, maar niet meer voor een schenking in 2024. Voor een schenking die voor het eerst in 2023 wordt gedaan, komt de spreidingsmogelijkheid te vervallen.

De bel voor de laatste ronde in 2023?

Verlaging van de vrijstelling tot € 27.231 betekent in de verhouding ouders-kinderen feitelijk een afschaffing van de extra verruiming van de vrijstelling voor de aankoop van een woning.

In andere verhoudingen (bijvoorbeeld grootouders-kleinkinderen) is de normale schenkingsvrijstelling € 2.274. Een vrijstelling voor de eigen woning van € 27.231 levert in deze situaties nog wel een forse extra vrijstelling op. Maar in vergelijking met het huidige bedrag van € 106.671 is het een grote stap terug.

Het jaar 2022 is dus het jaar waarin voor het laatst echt kan worden ‘gejubeld’.

Een 'hopelijk-vindt-mijn-kind-op-tijd-een-geschikte-woning-schenking’?

Een spelregel bij de verruimde schenkingsvrijstelling is dat de ontvanger de schenking besteedt in de jaren 2022, 2023 en/of 2024. In deze zin zit er een soort na-ijleffect in de vrijstelling. Het is de vraag of de wetswijziging gevolgen gaat hebben op dit punt. Feitelijk betekent het dat een ontvanger niet in 2022 een huis moet hebben, maar pas in 2024. Er zullen vast schenkers zijn die een dergelijke ‘hopelijk-vindt-mijn-kind-op-tijd-een-geschikte-woning-schenking’ gaan overwegen. Maar hierbij ga ik er wel vanuit dat er op dit punt geen wijzigingen plaatsvinden.

Relevant hierbij is nog dat de schenker het schenkingsbedrag daadwerkelijk aan de ontvanger betaalt. De schenker mag wel schriftelijk de voorwaarde stellen dat de ontvanger het bedrag dat niet wordt besteed aan de eigen woning, teruggeeft aan de schenker.

Het voorstel om de wet aan te passen wordt onderdeel van het Belastingplan 2023. Dat wordt waarschijnlijk op Prinsjesdag in september van dit jaar bekend gemaakt.

Wat was de discussie over de jubelton?

Vrijstellingen worden om de zoveel tijd geëvalueerd. Een gedachtegang bij de jubelton is dat ontvangers die met name zouden gebruiken om woninghypotheken af te lossen. Dat zou dan leiden tot een lagere hypotheekschuld in Nederland en een versteviging van de financiële positie van huizenbezitters.

In de praktijk gebruiken de ontvangers op dit moment de schenking met name om een (duurdere) woning te kopen. Daar zijn die individuele kopers wellicht mee geholpen, vanuit macro-perspectief is het olie op het vuur van de al verhitte woningmarkt. Verder leidt deze vrijstelling tot ongelijkheden. Er ontstaan verschillen tussen kopers die het met en zonder vrijstelling moeten doen. De vrijstelling geldt alleen voor woningkopers en niet voor huurders. En bovendien komt de schenking meestal terecht bij mensen die het gemiddeld al beter hebben.

Kortom, de conclusie is dat de jubelton de vermogensongelijkheid vergroot. Nu zal de afschaffing van de vrijstelling het probleem van de vermogensongelijkheid niet oplossen, maar een fiscale stimulans vervalt.

Aandachtspunten bij het benutten van de jubelton

In 2022 is er dus nog een volwaardige verruimde schenkingsvrijstelling. Bent u voornemens die te gaan benutten? Gaat u er dan even goed voor zitten, het is namelijk een behoorlijk ingewikkelde regeling. In drie artikelen heb ik de aandachtspunten op een rij gezet, dit is de eerste: “Verruimde schenkingsvrijstelling voor de eigen woning in 2022 (deel 1)”.

Conclusie

Het einde van de jubelton is dus in zicht. Alleen in 2022 is de vrijstelling er nog volledig.

Of afschaffing van de vrijstelling in 2023 en daarna tot minder financiële hulp van ouders aan starters op de woningmarkt zal leiden, moeten we afwachten. De fiscale stimulans met de extra vrijstelling is dan wel verdwenen.

Heeft u een vraag over dit artikel?

De specialisten van ABN AMRO MeesPierson komen graag met u in contact.