Direct naar content

Het kabinet schaft de verruimde schenkingsvrijstelling voor de eigen woning af. Dat gebeurt per 1 januari 2024. Per 1 januari 2023 wordt het bedrag al verlaagd. Daarmee wordt de jubelton in de verhouding ouders-kinderen feitelijk per 1 januari 2023 afgeschaft. Dit jaar is dan ook het laatste jaar waarin ten volle kan worden ‘gejubeld’.

Afschaffing van de jubelton per 1 januari 2024

Voor de afschaffing van de vrijstelling is een wetswijziging nodig en de IT-systemen van de Belastingdienst moeten worden aangepast. Dat laatste is een knelpunt en de reden dat de vrijstelling pas per 1 januari 2024 kan worden afgeschaft. In de tussentijd heeft het kabinet een ‘workaround’ gevonden. Deze bestaat uit het verlagen van de ‘jubelton’ tot het bedrag van de reguliere eenmalig verhoogde schenkingsvrijstelling (€ 28.947 in 2023).

Ook de mogelijkheid om de vrijstelling over meerdere jaren te spreiden wordt aangepast. Bij een schenking in 2022 kan een onbenut gebleven deel van de vrijstelling van € 106.671 nog worden benut voor een schenking in 2023, maar niet meer voor een schenking in 2024. Voor een schenking die voor het eerst in 2023 wordt gedaan, komt de spreidingsmogelijkheid te vervallen.

De ‘inhaalvrijstelling’ kan voor het laatst in 2022 worden benut. Deze vrijstelling geldt voor een kind dat vóór 2010 een beroep heeft gedaan op de toen geldende verruimde vrijstelling (de vrijstelling die in 2022 € 27.231 bedraagt), daarna niet meer en in 2022 nog aan de voorwaarden voldoet (zie hierna) Dit kind heeft in 2022 een ‘inhaalvrijstelling’ voor de eigen woning van maximaal € 29.493. Deze vrijstelling geldt naast de jaarlijkse vrijstelling van € 5.677.

Waarom wordt de jubelton afgeschaft?

De oorspronkelijke gedachtegang was dat ontvangers de jubelton met name zouden gebruiken om woninghypotheken af te lossen. Dat zou dan leiden tot een lagere hypotheekschuld in Nederland en een versteviging van de financiële positie van huizenbezitters. In de praktijk gebruiken de ontvangers de schenking met name om een (duurdere) woning te kopen. Daar zijn die individuele kopers wellicht mee geholpen, vanuit macro-perspectief is het olie op het vuur van de al verhitte woningmarkt. Althans, daarvan was sprake ten tijde van het nemen van het besluit.

Verder leidt de vrijstelling tot ongelijkheid. Er ontstaan verschillen tussen kopers die het met en zonder vrijstelling moeten doen. De vrijstelling geldt alleen voor woningkopers en niet voor huurders. En bovendien komt de schenking meestal terecht bij mensen die het gemiddeld al beter hebben.

Kortom, de conclusie is dat de jubelton de vermogensongelijkheid vergroot. Nu zal de afschaffing van de vrijstelling het probleem van de vermogensongelijkheid niet oplossen, maar een fiscale stimulans vervalt.

De bel voor de laatste ronde

In 2023 wordt de extra verruiming van de vrijstelling voor de aankoop van een woning dus verlaagd naar maximaal € 28.947. In de verhouding ouders-kinderen betekent dit feitelijk al een afschaffing van deze vrijstelling.

In andere verhoudingen (bijvoorbeeld grootouders-kleinkinderen) is de normale schenkingsvrijstelling € 2.274 (cijfer 2022). Een vrijstelling voor de eigen woning van € 28.947 in 2023 levert in deze situaties nog wel een forse extra vrijstelling op. Maar in vergelijking met het huidige bedrag van € 106.671 is het een grote stap terug.

Het jaar 2022 is dus het jaar waarin voor het laatst echt kan worden ‘gejubeld’.

Een ‘hopelijk-vindt-mijn-kind-op-tijd-een-geschikte-woning-schenking’?

Een spelregel bij de verruimde schenkingsvrijstelling is dat de ontvanger de schenking besteedt in de jaren 2022, 2023 en/of 2024. In deze zin zit er een soort na-ijleffect in de vrijstelling. Feitelijk betekent het dat een ontvanger niet in 2022 een woning moet hebben, maar pas in 2024.

Dit brengt sommige schenkers op het idee van een ‘hopelijk-vindt-mijn-kind-op-tijd-een-geschikte-woning-schenking’. Het kind zit bijvoorbeeld nog volop in studie en krijgt alvast de schenking. Er is nog geen woning in beeld, maar wellicht gebeurt dit wel voor 31 december 2024?

Relevant hierbij is dat de schenker het schenkingsbedrag daadwerkelijk aan de ontvanger betaalt. De schenker mag schriftelijk de voorwaarde stellen dat de ontvanger het bedrag dat niet wordt besteed aan de eigen woning, teruggeeft aan de schenker. Vindt de ontvanger niet op tijd een woning? Dan wordt de schenking dus teruggedraaid. Als de ontvanger de schenking mag houden, dan moet die alsnog schenkbelasting betalen.

Het spreiden van de schenking over 2022 en 2023

Stel dat niet zeker is of uw kind voor 31 december 2024 een eigen woning vindt. De vrijstelling in 2022 volledig benutten, is dat wellicht een te grote stap. Het spreiden van de schenking over 2022 en 2023 past wellicht beter. U kunt dan eind 2023 bekijken of en in hoeverre u ‘bijschenkt’.

Welk bedrag kunt in een dergelijke situatie het best in 2022 schenken? Volgens de Belastingdienst moet de schenking sowieso meer bedragen dan de jaarlijkse vrijstelling van €5.677. Maar het kan nog praktischer zijn om het bedrag te nemen van de reguliere verhoogde vrijstelling van €27.231 (2022). Voor dat bedrag geldt namelijk geen bestedingseis. Zou een aanvullende schenking er in 2023 niet meer van komen, dan kan uw kind dit bedrag houden zonder gevolgen voor de schenkbelasting.

Aandachtspunten bij het benutten van de jubelton

In 2022 is er dus nog een volwaardige verruimde schenkingsvrijstelling. Bent u voornemens die te gaan benutten? Gaat u er dan even goed voor zitten, het is namelijk een behoorlijk ingewikkelde regeling. In drie artikelen heb ik de aandachtspunten op een rij gezet, dit is de eerste: “Verruimde schenkingsvrijstelling voor de eigen woning in 2022 (deel 1)”.

Conclusie

Het einde van de jubelton is dus in zicht. Alleen in 2022 is de vrijstelling er nog volledig.

Of afschaffing van de vrijstelling in 2023 en daarna tot minder financiële hulp van ouders aan starters op de woningmarkt zal leiden, moeten we afwachten. De fiscale stimulans met de extra vrijstelling is dan wel verdwenen.

 

Terugkijken Webinar Eindejaarstips

Op maandag 7 november 2022 vond het webinar Eindejaarstips 2023 plaats. Experts Erwin van Elst en Peter Beets bespraken fiscale wijzigingen voor 2023 aan de hand van heldere voorbeelden. Dit alles onder de deskundige leiding van presentatrice Jade Clemens Agiss. Terugkijken kan via onderstaande knop.

Heeft u een vraag over dit artikel?

De specialisten van ABN AMRO MeesPierson komen graag met u in contact.