Inkomstenbelasting 2026 en 2027: 6 tips voor particulieren

Tip 1: Kom op tijd in actie en vraag box 3-belasting terug

Door een nieuwe wet mogen belastingplichtigen in box 3 kiezen voor belastingheffing over hun werkelijk rendement als dat lager is dan het forfaitair rendement (in 2026 is dat 6% voor bezittingen anders dan bank- en spaartegoeden).

Voor de jaren 2021 tot en met 2024 is hiervoor het formulier Opgaaf werkelijk rendement (OWR-formulier) beschikbaar via de Belastingdienst (als u voldoet aan de voorwaarden, kunt u ook voor de jaren 2017 tot en met 2020 belasting terugvragen).

De Belastingdienst adviseert het formulier pas in te dienen als u een brief van de Belastingdienst heeft ontvangen. In de praktijk blijkt echter dat soms al een definitieve aanslag wordt opgelegd voordat de brief is ontvangen. Het kan daarom verstandig zijn om de brief niet af te wachten, maar het OWR-formulier zo snel mogelijk in te dienen. Onder voorwaarden kunt u dan bij een belastingteruggave recht hebben op een vergoeding van belastingrente.

Voor 2025, 2026 en 2027 maakt u de keuze in uw aangifte inkomstenbelasting en speelt dit niet meer.

Tip 2: Verlaag uw box 3-belastingdruk in 2027

Het forfaitair rendement is 6% voor bezittingen anders dan bank- en spaartegoeden. Denk daarom aan het verlagen van uw box 3-vermogen door:

• te schenken aan volwassen kinderen; in 2026 mag u per kind € 6.908 belastingvrij schenken
• het doen van giften aan goede doelen. De Belastingdienst onderscheidt 2 soorten giften: een eenmalige gift en een periodieke gift. De periodieke gift is onder voorwaarden ook nog eens zonder drempel aftrekbaar van uw belastbaar inkomen in box 1 tegen maximaal 37,56%
• kleine schulden tot € 3.800 (of € 7.600 bij partners) af te lossen; die zijn niet aftrekbaar in box 3
• af te lossen op uw woninghypotheek
• aftrekbare stortingen op een lijfrenterekening te doen (zie hierna onder 4)

Tip 3: doe alsnog aangifte over oude jaren en vraag belasting terug

De meeste mensen doen geen belastingaangifte als ze daarvoor niet door de Belastingdienst worden uitgenodigd. Men denkt dan dat dat niet nodig is of is bang belasting te moeten (bij)betalen. Maar veel mensen missen daardoor een belastingteruggave. Voorbeelden waarin mogelijk recht bestaat op een belastingteruggave zijn situaties waarin niet het gehele jaar is gewerkt of er veel zorgkosten zijn gemaakt.

Via Mijn Belastingdienst kunt u een aangifteformulier invullen. In het laatste scherm ziet u  of uw belasting terugkrijgt en om welk bedrag het gaat. Daarna kunt u beslissen of u de aangifte daadwerkelijk instuurt. U kunt dit jaar nog aangifte doen over het jaar 2021.

Tip 4: Profiteer van aftrekbare stortingen op een lijfrenterekening

Als u geen of weinig pensioen hebt opgebouwd bij uw werkgever, kunt u fiscaal aantrekkelijk sparen of beleggen. Door geld te storten op een lijfrentespaarrekening of lijfrentebeleggingsrekening, mag u deze storting aftrekken van uw belastbaar inkomen in box 1 tegen maximaal 49,5%. De gestorte bedragen zijn bovendien vrijgesteld in box 3. Hierdoor kunt u fiscaal voordelig een inkomen voor later opbouwen. Over de toekomstige uitkeringen betaalt u belasting, maar mogelijk tegen een lager tarief. In 2026 ziet de ruimte voor lijfrente-aftrek er zo uit:

• Jaarruimte: u kunt maximaal 30% van uw premiegrondslag aftrekken, verminderd met uw pensioenopbouw via de werkgever. De aftrek is gemaximeerd op € 35.589.
• Inhaalregeling: heeft u de afgelopen 10 jaar nog niet al uw jaarruimte gebruikt? Dan mag u die inhalen tot een bedrag van maximaal € 42.753 (per jaar).
• Extra opbouwjaren: heeft u de AOW-leeftijd bereikt? Dan mag u tot maximaal 5 jaar na het ingaan van uw AOW-leeftijd nog fiscaal aftrekbare bedragen storten. Als u langer doorwerkt, krijgt u dus ook meer opbouwruimte.

Belangrijk: om deze aftrek in 2026 te gebruiken, moet u wel in 2026 de storting doen. Let op dat uw inkomen hoog genoeg is om optimaal belastingvoordeel te krijgen. Meer hierover leest u in de blog ‘Wat kunt u met lijfrente doen aan de opbouw van uw pensioen?’.

Tip 5: Houd uw aftrekposten nu al goed bij

U mag bepaalde persoonlijke uitgaven onder voorwaarden aftrekken in de aangifte inkomstenbelasting (persoonsgebonden aftrek). U kunt denken aan specifieke zorgkosten (zoals voor medicijnen en hulpmiddelen), giften aan goede doelen, betaalde partneralimentatie (kinderalimentatie is niet aftrekbaar), bepaalde kosten voor ernstig gehandicapte personen en vervoerskosten bij ziekte of invaliditeit (zoals bij gebruik eigen auto € 0,25 per gereden kilometer).

Niet alle kosten zijn automatisch aftrekbaar: vaak gelden er voorwaarden, drempelbedragen of bewijsregels. Het is daarom verstandig om facturen, betaalbewijzen, bankafschriften en andere onderbouwing gedurende het jaar goed te bewaren. Deze kosten kunnen uw belastbaar inkomen verlagen, waardoor u mogelijk minder inkomstenbelasting betaalt.

Let op: als u persoonsgebonden aftrek in een eerder jaar niet volledig kon verrekenen met uw inkomen, mag u het restant doorschuiven naar een volgend jaar.

Tip 6: Vraag voor de laatste keer via de middelingsregeling belasting terug

Deze regeling maakte het mogelijk om sterk wisselende inkomens (door bijvoorbeeld een sabbatical, ontslag of een bonus) over drie jaren te middelen en zo te profiteren van een tariefvoordeel. Vanaf 2023 is de middelingsregeling in de inkomstenbelasting afgeschaft. Maar, er is een overgangsregeling waardoor nog wel over de jaren 2022, 2023 en 2024 gemiddeld kan worden. U kunt middeling aanvragen tot uiterlijk 36 maanden nadat de laatste definitieve aanslag van de 3 middelingsjaren vaststaat. Een definitieve aanslag staat vast als de bezwaartermijn van 6 weken verstreken is. Middeling heeft overigens geen invloed op toeslagen zoals zorgtoeslag, huurtoeslag en kindgebonden budget.

Wacht niet tot het einde van het jaar. Controleer nu welke tips voor uw situatie relevant zijn. Wie nu actie onderneemt, voorkomt dat mogelijkheden verloren gaan en kan zijn belastingdruk over 2026 en soms ook 2027 verlagen. Wilt u meer inzicht in de gevolgen van uw financiële strategie op korte en lange(re) termijn, lees dan deze informatie: ’Interactieve Vermogensplanning – ABN AMRO MeesPierson’.

Deze blog is eerder verschenen als column in  TaxLive.

Onze tips zijn gebaseerd op bestaande wetten en op de belastingplannen van het kabinet voor 2026 en daarna. Deze kunnen tijdens de parlementaire behandeling nog wijzigen. Overleg met uw fiscalist en adviseur over uw voorgenomen keuzes.