Fotografie: Frederieke Josephine
Steeds meer wildebijensoorten dreigen in Nederland uit te sterven, wat desastreus is voor de biodiversiteit. Daarom bedachten Cees en Marieke Meeuwis de Beeyond-sculptuur: een nestelplaats voor wilde bijen en een prachtig, duurzaam kunstobject ineen.
Als de bijen uitsterven, volgen de mensen vier jaar later. Het is een aforisme dat al dan niet terecht wordt toegeschreven aan Albert Einstein. Wetenschappers nuanceren de stelling, maar feit is wel dat bijen wereldwijd zo’n tachtig procent van alle gewassen bestuiven. Niet de bekende honingbijen, maar wilde bijen, waarvan er in Nederland zo’n 350 soorten zijn. ‘Daarvan wordt ruim de helft met uitsterven bedreigd’, zegt Cees Meeuwis, oud-politicus en -ondernemer en sinds 2014 investeerder. Hij besprak dit doemscenario met zijn vrouw Marieke aan de keukentafel in Breda. ‘Bijen sterven uit door het gebruik van pesticiden in de landbouw, verstedelijking, ziektes, noem maar op’, vertelt zij. ‘Daar kunnen wij zelf niet heel veel aan veranderen. Wat we wél kunnen doen, is nestelplaatsen voor wilde bijen creëren.’
En dus gingen ze vorig jaar aan de slag met Beeyond.life. Cees: ‘We lieten ons eerst uitgebreid voorlichten door bijenexpert Aat Rietveld en overlegden vervolgens met een ontwerpersduo hier in Breda.’ Marieke: ‘We wilden niet het zoveelste rechthoekige bijenhotel laten ontwerpen, maar een duurzaam kunstobject. De ontwerpers bedachten een prachtige sculptuur in de vorm van een steenmannetje, gemaakt van onbehandeld larikshout.’ Zo’n steenmannetje fungeerde in de oudheid als richtingaanwijzer, toen mensen het nog moesten doen zonder Google Maps en ANWB-paddenstoelen.
Het echtpaar Meeuwis vond voor de productie een houtbewerkingsbedrijf in Tsjechië. Ze richten zich met hun Beeyond-sculpturen niet alleen op particulieren, maar ook op gemeenten en bedrijven die biodiversiteit willen stimuleren. Zo staan er al meerdere in hun thuisstad Breda. ‘De stadsecoloog was laaiend enthousiast. Gelukkig wil de gemeente bijdragen aan een betere lokale biodiversiteit. En in de parken komen onze sculpturen goed uit als kunstobject’, aldus Marieke.
De sculpturen gaan naar schatting tien tot vijftien jaar mee en kosten 1.595 euro exclusief btw. Een flink bedrag, erkent Cees. ‘Maar dan heb je ook een mooi kunstobject, volledig handwerk. De plaatsing deden we in het begin zelf, zodat we konden ervaren hoe het werkte. Kruiwagen en schoppen mee, handschoenen aan en gewoon beginnen. We leerden eigenlijk een heel nieuw vak’, lacht hij. ‘We probeerden de betonnen fundering te leggen, de stalen poot te plaatsen en het object waterpas te krijgen. De Beeyond zweeft iets boven de grond, wat mooi oogt en voorkomt dat het hout eerder gaat rotten.’
Voorlopig kost het Beeyond-project het stel nog geld, vertelt Marieke. ‘Maar zodra we winst maken, gaat die in z’n geheel naar andere projecten om de bijenstand in Nederland te verbeteren. En op termijn willen we ook andere biodiversiteitsprojecten stimuleren.’ Er zijn nu ruim twintig objecten geplaatst. Het einddoel is ambitieus, stelt Cees. ‘We willen in de komende tien jaar 10.000 Beeyond-sculpturen plaatsen. Inderdaad: dat is niet weinig. Met onze steenmannetjes hopen we anderen de weg te wijzen, te inspireren om de bijenpopulatie en daarmee de biodiversiteit in Nederland op peil te houden.’
Cees Meeuwis was een van de aandeelhouders van Enertel, dat in 2006 werd verkocht aan KPN. Sinds 2014 is hij als CEO van Orange Mills Ventures actief als investeerder. Daarnaast bekleedde hij verschillende functies voor de VVD. Echtgenote Marieke Meeuwis werkte in marketing- en communicatiefuncties binnen de telecom- en verzekeringssector.
