Direct naar content

De schenkingsvrijstelling voor de eigen woning biedt u in 2020 de mogelijkheid om een groot bedrag vrij van schenkbelasting te schenken. Maar let erop dat het een ingewikkelde regeling is. Er komt veel meer bij kijken dan een bedrag naar het juiste rekeningnummer over te boeken. Ik zet de hoofdlijnen voor u op een rij.

1. Wat is het vrijgestelde bedrag van de schenkingsvrijstelling voor de eigen woning in 2020?

Voor een schenking die wordt besteed aan de eigen woning geldt een verruimde schenkingsvrijstelling. In 2020 is die maximaal € 103.643. Deze vrijstelling is onderdeel van de eenmalig verruimde schenkingsvrijstelling. Het uitgangspunt is dat een ontvanger maar één keer een beroep kan doen op een verruimde vrijstelling van dezelfde ontvanger. Verder is de maximale vrijstelling in een jaar ook € 103.643. De jaarlijkse vrijstelling van € 5.515 voor kinderen en € 2.208 voor anderen, is onderdeel van dit bedrag en niet extra.

Voor kinderen geldt overgangsrecht. Een kind dat vóór 2010 een beroep heeft gedaan op de verruimde vrijstelling (de vrijstelling die in 2020 € 26.457 bedraagt), daarna niet meer en nog aan de voorwaarden voldoet, heeft een vrijstelling voor de eigen woning van maximaal € 28.657 in 2020 of in een later jaar. Deze vrijstelling geldt wel naast de jaarlijkse vrijstelling van € 5.515.

2. Voor wie geldt de verruimde vrijstelling?

De verruimde schenkingsvrijstelling voor de eigen woning geldt voor ontvangers in de leeftijd van 18 tot en met 39 jaar. Voor deze regeling is iemand op zijn of haar 40e verjaardag overigens nog 39 jaar. De vrijstelling geldt niet alleen in de verhouding ouders-kinderen, maar voor iedereen: kleinkinderen, neven en nichten, kennissen en dergelijke. Het belastingvoordeel van de vrijstelling is buiten de verhouding ouders-kinderen het grootst. Een neef bijvoorbeeld, heeft een jaarlijkse vrijstelling voor de schenkbelasting van € 2.208. De schenkbelasting over het meerdere start bij een tarief van 30%. Bij een schenking voor de eigen woning bedraagt de vrijstelling maximaal € 103.643 zodat er dus een groot voordeel kan ontstaan.

De schenkingsvrijstelling geldt per schenker. Iemand kan bijvoorbeeld zowel van zijn/haar moeder, oma en tante een vrijgestelde schenking voor de eigen woning ontvangen van € 103.643 (€ 310.929 in totaal in dit voorbeeld).

3. Een jongere partner

Is een ontvanger 40 jaar of ouder, maar heeft de ontvanger een jongere partner? Dan is er mogelijk toch ruimte. Voor de schenkbelasting kan iemand die 40 jaar of ouder is toch jonger zijn dan 40 jaar. Partners worden voor de schenkbelasting namelijk als één persoon gezien. Zo kan een kind van 42 jaar met een partner van 38 jaar dus toch nog een verhoogde schenkingsvrijstelling hebben.

Huwelijkspartners zijn in ieder geval partner van elkaar voor de schenkbelasting. Voor ongehuwd samenwonenden moet aan een aantal voorwaarden worden voldaan.

4. Besteden voor de eigen woning

Een voorwaarde van de vrijstelling is dat de schenking wordt besteed aan de eigen woning van de ontvanger. Dat is het hoofdverblijf en bijvoorbeeld niet een vakantiewoning. Dit zijn bestedingen aan de eigen woning:

  • De aankoop van een eigen woning of een woning in aanbouw;
  • Verbetering of onderhoud;
  • Afkoop van rechten van erfpacht, opstal of beklemming;
  • Aflossing van een eigenwoningschuld of een restschuld.

Verder kan het gaan om een schenking van een woning die voor de ontvanger een eigen woning is.

De ontvanger mag de schenking voor een combinatie van de genoemde doelen gebruiken. Voor een schenking in 2020 geldt de eis dat de ontvanger de schenking besteedt in de jaren 2020, 2021 en/of 2022. De ontvanger moet dat met schriftelijke stukken kunnen bewijzen.

De hiervoor genoemde leeftijdseis van 18 tot en met 39 jaar geldt voor de ontvangst van de schenking. De besteding van de schenking mag, als aan de andere spelregels wordt voldaan, na de 39-jarige leeftijd plaatsvinden.

5. Onvoorwaardelijk schenken en daadwerkelijk betalen

De schenking moet onvoorwaardelijk plaatsvinden. Het is bijvoorbeeld niet toegestaan om met een herroepingsclausule de mogelijkheid open te houden om de schenking terug te draaien. Wel mag de schenker schriftelijk de voorwaarde stellen dat de ontvanger het bedrag dat niet is besteed aan de eigen woning, teruggeeft aan de schenker.

Verder geldt de eis dat de schenker het schenkingsbedrag daadwerkelijk aan de ontvanger betaalt. De schenking mag dus niet worden schuldig gebleven.

6. Het spreiden van de schenking

De eenmalige vrijstelling voor de eigen woning mag over maximaal 3 achtereenvolgende kalenderjaren worden gespreid. Enkele aandachtspunten hierbij:

  • Voor een gespreide schenking die start in 2020 geldt dat het maximaal vrijgestelde bedrag € 103.643 is (en niet het bedrag in 2021 of 2022);
  • De ontvanger moet in elk jaar van de schenkingen aan de leeftijdseis voldoen;
  • De ontvanger moet in het eerste jaar al een beroep doen op de verruimde vrijstelling voor de eigen woning in de aangifte schenkbelasting;
  • Als de schenking in 2020 is gestart, kan de ontvanger in 2021 of 2022 ook profiteren van de gewone jaarlijkse vrijstelling;
  • De schenkingen moeten, bij een schenking die in 2020 is gestart, uiterlijk op 31 december 2022 zijn besteed. Dat geldt dus ook voor de schenkingen in 2021 en 2022.

Vervolg

De verruimde schenkingsvrijstelling voor de eigen woning is een mooie regeling voor de ontvanger. Die ziet zijn financiële mogelijkheden enorm verruimd. Dat kan nodig zijn om een extra stap op de woningmarkt te zetten of soms überhaupt een woning te kunnen kopen. Het voordeel voor de erfbelasting kan daarnaast groot zijn. Maar de schenkingsvrijstelling is erg ingewikkeld. Hiervoor heb ik een aantal aspecten genoemd. In een volgend artikel ga ik op nog meer aspecten in. Maar ik raad u ten zeerste aan om advies in te winnen als u met de vrijstelling aan de slag wilt gaan. Ik houd het hier namelijk, zoals al hierboven opgemerkt, bij de hoofdlijnen.

Lees ook: deel 2

Heeft u een vraag over dit artikel?

De specialisten van ABN AMRO MeesPierson komen graag met u in contact.

Meer over dit onderwerp