Chat with us, powered by LiveChat

ABN AMRO MeesPierson | Financial Focus

6 vragen over het levenstestament

Stel dat u niet meer uw eigen zaken kunt regelen. Bijvoorbeeld door ziekte of ouderdom. Dan kan een levenstestament uitkomst bieden. Daarin legt u vast wie namens u mag handelen en wat er moet gebeuren. Aan de hand van zes vragen helpen wij u op weg.

Vraag 1: wat gebeurt er als u niets regelt?

Heeft u niets geregeld en kunt u niet meer handelen? Dan wijst de rechter een bewindvoerder of een curator aan als uw vertegenwoordiger. Vaak stelt de naaste familie dit aan de orde en wordt één van hen tot bewindvoerder of curator benoemd. De vertegenwoordiger moet toestemming vragen aan de rechter voor grote beslissingen en eenmaal per jaar inzage geven in de stand van zaken. In de Brochure curatele, bewind en mentorschap vindt u goede informatie over deze regelingen.

Vraag 2: wilt u op een informele manier een vertegenwoordiger aanwijzen?

Bewind of curatele via de rechter heeft voordelen en nadelen. Als nadelen worden wel genoemd: het is een formele procedure, u moet uw persoonlijke problemen aan derden kenbaar maken, de rechter bepaalt uiteindelijk wat hij verstandig vindt. Voordelen zijn: er gelden duidelijke spelregels en de rechter houdt toezicht op de vertegenwoordiger.

Een alternatief is dat u zelf regelt dat iemand namens u kan handelen. Dat kunt u doen met een algemene volmacht. U neemt de regie dan zelf in handen en er komt geen rechter aan te pas.

Een algemene volmacht kunt u vastleggen in een notariële akte. Dat is niet verplicht. Maar een door u zelf opgestelde volmacht werkt in de praktijk niet goed. Stel bijvoorbeeld dat uw gemachtigde bankzaken wil regelen. Hoe weten we als bank dan dat de volmacht echt is en niet is vervalst? Hoe weten we dat u wist wat u deed toen u de volmacht opstelde? En hoe kunnen we controleren of u de volmacht niet heeft ingetrokken? Het inschakelen van de notaris voorkomt veel van deze vragen.

Een belangrijke vraag bij een volmacht is het ingangsmoment. Gaat de volmacht direct in, in het vertrouwen dat de gemachtigde alleen in actie komt als het nodig is? Of gaat de volmacht pas in nadat een arts heeft verklaard dat u niet meer kunt handelen? Dit vraagstuk behandelen we hier uitgebreider.

Vraag 3: wat moet uw vertegenwoordiger namens u doen?

Stel dat u van de één op de andere dag uw wil niet meer kenbaar kunt maken. Uw vertegenwoordiger moet dan namens u gaan handelen. In uw belang en volgens uw wensen. Maar weet uw vertegenwoordiger wel wat uw wensen zijn? Wat moet er bijvoorbeeld met uw beleggingen gebeuren als u die zelf niet meer kunt beheren? En stel dat u niet meer thuis kunt wonen, waar zou u dan willen wonen?

Een andere grote vraag is wat uw wensen zijn op medisch vlak. Er gelden de nodige nuances bij het vastleggen van deze wensen. Hier leest u daar meer over.

Regelingen die u vastlegt voor de situatie dat u niet meer kunt handelen, noemen we tegenwoordig een levenstestament. Kortom, in een levenstestament legt u vast wie namens u moet handelen, of dat is op basis van bewind/curatele of een volmacht en maakt u uw wensen kenbaar.

Heeft u door alle technische termen moeite om het overzicht te bewaren? In dit artikel zetten we de regelingen nog eens duidelijk op een rij.

Vraag 4: wie is een geschikte vertegenwoordiger?

Een belangrijke vraag is wie het best namens u kan handelen. Dat moet een persoon zijn waarin u het volste vertrouwen heeft. Echtgenoten en partners zijn vaak de eerste kandidaat, daarna kinderen of één van hen. Maar het kan ook om een ander familielid gaan of om iemand die het voor zijn werk doet. Bij een volmacht kunt u uw vertrouwenspersoon benoemen. Bij bewind en curatele kunt u in uw levenstestament uw voorkeur kenbaar maken aan de rechter.

U en uw vertegenwoordiger moeten zich realiseren dat het zijn van vertegenwoordiger een grote taak kan zijn. Denk hier goed over na en praat erover.

Uw vertrouwenspersoon moet er rekening mee houden dat hij of zij op enig moment rekening en verantwoording moet afleggen aan uw erfgenamen. Het is dan onder meer belangrijk dat een goede administratie is bijgehouden. Hier leest u daar meer over. Verder is het vastleggen van uw wensen ook belangrijk voor uw vertegenwoordiger. Beslissingen over bijvoorbeeld wonen of zorg kunnen grote financiële gevolgen hebben. Het is prettig voor uw vertegenwoordiger als u richtsnoeren heeft meegegeven waarop beslissingen kunnen worden gebaseerd.

Vraag 5: hoe regelt u het toezicht?

Helaas leert de praktijk dat ook vertrouwenspersonen wel eens misbruik maken van het in hen gestelde vertrouwen. Geregeld komen situaties aan het licht waarin een vertegenwoordiger een ‘greep in de kas’ heeft gedaan. Ziet u hier voor een voorbeeld. Dat brengt ons bij de vraag hoe u dat voor uw situatie kunt voorkomen. Bij bewind en curatele houdt de rechter toezicht. Bij een volmacht moet u zelf een regeling treffen. Dit kan bijvoorbeeld door twee gemachtigden of een toezichthouder te benoemen.

Vraag 6: zijn uw wensen uitvoerbaar?

Stelt u zich bij het treffen van regelingen de vraag of ze praktisch uitvoerbaar zijn. Voor een levenstestament is dat bijvoorbeeld relevant als het gaat om bankzaken. Soms wordt geregeld dat twee gemachtigden alles samen moeten doen. De bank kan een dergelijke volmacht niet verwerken. We kunnen bijvoorbeeld niet afdwingen dat deze twee gemachtigden samen pinnen. Met name in oudere levenstestamenten stuiten we nog wel eens op een knelpunt. Hier treft een concrete lijst aandachtspunten aan.

Tot slot

We hopen dat we u aanzetten om over deze zaken na te denken. Schuift u het vastleggen van zaken niet te ver voor u uit?

Heeft u al een levenstestament? Bespreekt u deze regeling dan ook eens met uw private banker. Wij hebben een ‘Checklist zorg voor later’ voor u beschikbaar. Dat is een document waarin u uw financiële situatie in kaart kunt brengen en wensen kan opschrijven. Dit kan een praktische aanvulling zijn op uw levenstestament.

Deel deze pagina

Artikel geschreven door:

Profiel foto van Tjarko Denekamp
Tjarko Denekamp Schenken, erven, zorg

Studeerde Fiscaal Recht aan de Rijksuniversiteit Groningen en is hierna als Estate Planner aan de slag gegaan bij ABN AMRO MeesPierson. Momenteel is hij werkzaam als Specialist Estate Planning.

Vrijblijvend van gedachten wisselen met een specialist?

ABN AMRO MeesPierson | Financial Focus
Logo of ABN AMRO MeesPierson | Financial Focus

Wellicht is dit ook interessant...