Woonplaats is aanknopingspunt voor Nederland
Wanneer u in Nederland woont en vermogen schenkt of nalaat aan iemand in het buitenland, heft Nederland daarover schenk- of erfbelasting, voor zover de verkrijging boven de geldende vrijstelling uitkomt. Daarbij maakt het niet uit welke nationaliteit u heeft of waar de ontvanger van de schenking of erfenis woont.
Nederland kan ook belasting heffen als u niet meer in Nederland woont, maar wel de Nederlandse nationaliteit heeft én binnen tien jaar vóór de schenking of uw overlijden nog inwoner van Nederland was. Door een fictiebepaling in de Successiewet wordt u in die periode nog als inwoner beschouwd, waardoor Nederland over uw gehele schenking of nalatenschap belasting kan heffen. Hebt u niet (mede) de Nederlandse nationaliteit? Dan kan Nederland alleen schenkbelasting heffen over schenkingen die u doet binnen één jaar na vertrek uit Nederland. Over wat u na vertrek uit Nederland nalaat, kan Nederland bij uw overlijden geen erfbelasting meer heffen.
Buitenland heft meestal niet
De meeste landen hanteren, net als Nederland, de woonplaats van de schenker of erflater als uitgangspunt voor belastingheffing. Woont de ontvanger in het buitenland, dan hoeft hij in zijn woonland meestal geen belasting te betalen over wat u als inwoner van Nederland schenkt of nalaat. Er zijn echter uitzonderingen. Zo kijkt Spanje niet naar de woonplaats van de schenker of erflater, maar naar die van de ontvanger. Woont deze in Spanje, dan kan daar belasting worden geheven, wat kan leiden tot dubbele belasting. Gelukkig bevat de Spaanse wet een regeling die dit grotendeels voorkomt. Duitsland en Frankrijk heffen zowel op basis van de woonplaats van de schenker als die van de ontvanger, maar ook zij hebben bepalingen om dubbele heffing te beperken.
Buitenlands onroerend goed
Wanneer u als inwoner van Nederland buitenlands vermogen schenkt of nalaat, kan ook het land waar dat vermogen zich bevindt belasting heffen. Dit gebeurt ongeacht of de ontvanger in Nederland of in het buitenland woont. Laat u bijvoorbeeld een vakantiehuis in Frankrijk na? Dan zal Frankrijk erfbelasting heffen, tenzij een vrijstelling van toepassing is. Dit kan leiden tot dubbele belasting. Volgens internationale regels heeft het land waar het onroerend goed ligt het primaire recht om erfbelasting te heffen. Tussen Nederland en Frankrijk bestaat geen erfbelastingverdrag, maar Nederland verleent op grond van het Besluit voorkoming dubbele belasting 2001 een vermindering, zodat u niet dubbel betaalt.
Buitenlandse bankrekening
Minder bekend is dat bepaalde landen ook het schenken of nalaten van vermogen op een bankrekening in dat land belasten. Ongeacht waar de schenker of erflater en waar de verkrijger woont. Spanje en Frankrijk zijn daar voorbeelden van. Stel dat u als inwoner van Nederland geld hebt staan op een rekening bij een bank in Spanje. Bij uw overlijden zal Nederland hierover erfbelasting heffen vanwege uw woonplaats in Nederland. Maar ook Spanje zal er in beginsel erfbelasting over heffen met als gevolg dat dubbele heffing optreedt bij de verkrijger.
Anders dan bij onroerend goed het geval is, komt de Spaanse erfbelasting dan niet (grotendeels) in mindering op de Nederlandse aanslag erfbelasting. Het Besluit voorkoming dubbele belasting 2001 staat in dit geval namelijk slechts toe dat de verkrijger de Spaanse erfbelasting als schuld in mindering brengt op de waarde van zijn verkrijging. Voor een echtgenoot of kind blijft de voorkoming van dubbele belasting dan beperkt tot maximaal 20% (toptarief erfbelasting voor verkrijgers in groep I) van de Spaanse belastingaanslag.
Tot slot
Het is duidelijk dat een internationale erfenis of schenking geen eenvoudige materie is. In alle praktische situaties is het verstandig om contact op te nemen met een adviseur die gespecialiseerd is in internationale fiscale vraagstukken. Voor meer informatie over erfenissen en schenkingen kunt u terecht op onze site ABN AMRO MeesPierson.
