ABN AMRO MeesPierson | Financial Focus

Bedrijfsopvolging: zo wordt uw kind uw bedrijfsopvolger

Veel ondernemers zien hun kind(eren) later graag het bedrijf overnemen. Maar wat komt allemaal bij bedrijfsopvolging kijken?

In Vermogens in Nederland vertelt Elske Doets over het moment dat zij het bedrijf van haar vader Jan Doets overnam.

Bij haar bedrijfsopvolging tekende ze voor een miljoenenlening en begon haar eerste dag als directeur – misselijk van de zenuwen – en niet vanwege een kater van oud en nieuw.

Er bestaat geen recept voor het klaarstomen van een bedrijfsopvolger. Dat kan ook niet, want iedere situatie is anders. Dat geldt niet alleen voor het met bloed, zweet en tranen opgebouwde en uitgebouwde (familie)bedrijf. Maar vooral ook voor de ondernemer, diens partner en de potentiële bedrijfsopvolger(s).

De route naar bedrijfsopvolging kan hobbelig zijn

Je loopt tegen verschillende praktische zaken aan. Wie wordt bijvoorbeeld de bedrijfsopvolger? Wat neemt die over? Hoe ziet de voorbereiding op de bedrijfsopvolging eruit? Hoe kun je rekening houden met de andere kinderen? Zijn er meer bedrijfsopvolgers? In de praktijk blijkt dat de wensen en belangen van de betrokkenen erg kunnen verschillen. Dat neemt niet weg dat ondernemers en bedrijfsopvolgers meestal gebruikmaken van dezelfde praktische, juridische en fiscale mogelijkheden bij bedrijfsopvolging.

Wilt u ook uw bedrijf gaan overdragen?

Wilt u verder praten over uw plannen en op welke manieren ABN AMRO MeesPierson kan helpen bij uw bedrijfsopvolging?

Wat is ‘gelijk behandelen’ bij bedrijfsopvolging?

De voorbereiding van bedrijfsopvolgers op hun zakelijke toekomst is vaak afhankelijk van de omvang van het gezin van de terugtredende ondernemer en diens partner. Hebben zij één kind? Zijn het er meer? Als er één kind is, verloopt de bedrijfsoverdracht meestal soepel. Maar dat is ook niet altijd zo. Het gaat vaak ook goed als er meer kinderen zijn. Meestal willen ouders hun kinderen gelijk behandelen, vooral als er vermogen te verdelen valt. Maar wat gelijk is, blijkt niet voor iedereen hetzelfde te zijn. Dat maakt het dan wat lastiger.

Krijgt de bedrijfsopvolger een schenking? In welke mate wordt de zoon of dochter die het bedrijf mag voortzetten – vaak met een deels belastingvrije schenking  –  bevoordeeld ten opzichte van de andere kinderen? Aan de nieuwe uitdaging voor die zoon of dochter als bedrijfsopvolger kleven namelijk vaak ook (grote) risico’s. En als de andere kinderen hetzelfde bedrag in geld krijgen waarover zij (wel) veel schenkbelasting moeten betalen?

Wie gaat  het beleid bepalen?

Het goed afronden van het gehele proces van een bedrijfsopvolging is meestal een uitdaging. Dat geldt met name als alle kinderen aandelen krijgen in het bedrijf. Vaak kan dat laatste bijna niet anders. Bijvoorbeeld als het bedrijf het hele of nagenoeg het hele vermogen is. Gaan alle kinderen, nadat zij aandelen hebben gekregen, zich dan ook allemaal met het beleid van het bedrijf bemoeien? Of laten ze dat over aan één of twee van de broers en zussen die het bedrijf kúnnen leiden? En wie is dat of wie van de broers en zussen zijn dat dan? Soms is het verstandig om de leiding over te laten aan anderen. Maar als de andere kinderen dat doen, is dat voor hen ook een groot risico. Hun geschonken of misschien wel geërfde vermogen zit in het bedrijf. In goede en slechte tijden.

Een mogelijke oplossing bij bedrijfsopvolging: certificaten of specifieke aandelen

Als u als ondernemer meerdere kinderen heeft, kan een Stichting Administratiekantoor (hierna: STAK) wenselijk zijn, mits goed fiscaal begeleid. Daarbij houdt de STAK de aandelen in het bedrijf. Dan krijgen bijvoorbeeld uw kinderen de certificaten van de aandelen en zijn zij de certificaathouders.

Die certificaten geven recht op rendement van het bedrijf. Het bestuur van de STAK heeft de zeggenschap over het bedrijf. Daarin kunnen bijvoorbeeld ook de toekomstige bedrijfsopvolgers zitting nemen. Een scheiding van rendement en zeggenschap. De operationele leiding ligt bij de directie.

U kunt ook denken aan verschillende soorten aandelen die kunnen variëren in winstrecht en stemrecht. De aandelenoverdracht kan ook gefaseerd plaatsvinden. Dan kunnen de bedrijfsopvolgers in spe ook op die manier alvast wennen aan hun toekomstige rol in het bedrijf.

Belastingdruk bij bedrijfsopvolging: let op de fiscale mogelijkheden

Een flexibele ondernemingsstructuur zorgt zo veel mogelijk voor een soepele bedrijfsoverdracht. In de praktijk komt het voor dat die flexibele structuur er nog niet is.. Bedenk dat sommige veranderingen fiscale gevolgen kunnen hebben. Het is belangrijk om die vooraf goed in beeld te hebben. Er bestaan diverse gunstige fiscale regels, waarvoor strikte voorwaarden gelden, die bij een goede ondernemingsstructuur zo optimaal mogelijk kunnen worden toegepast.

Belastingdruk bij bedrijfsopvolging kan vaak lager

Zo kan bijvoorbeeld de belastingdruk voor de schenk- dan wel erfbelasting bij de kinderen bij schenking en vererving van ondernemingsvermogen dalen van 20% tot zelfs minder dan 3%, afhankelijk van de omvang van het vermogen. Mits goed uitgevoerd. Daardoor kunnen bedrijfsopvolgers gemakkelijker toetreden. Dan vormt de belastingheffing vaak geen grote belemmering meer voor de continuïteit van het bedrijf.

Vermogensstructurering en estate planning belangrijk bij bedrijfsopvolging

Een goede vermogensstructurering en estate planning kan, naast een goede fiscale advisering, voor financiële duidelijkheid en rust voor het bedrijf en alle familieleden bij een familiebedrijf zorgen. Vooral ook voor de toekomst.

Daarnaast moeten juridische documenten, zoals huwelijkse voorwaarden (als die er zijn), testamenten en andere juridische documenten goed op elkaar zijn afgestemd. Dat alles luistert nauw omdat de uiteindelijk gekozen oplossingen, als het goed is, zijn afgestemd op de specifieke situatie van de familie en het familiebedrijf. Maar dan is de kans op een succesvolle bedrijfsoverdracht ook het grootst.

Dé oplossing voor een succesvolle bedrijfsoverdracht?

Wat in ieder geval belangrijk is: het helpt het als de bedrijfsopvolgers ook echt de ruimte krijgen van hun vorige generatie om te kunnen ondernemen. Want gebrek daaraan is vaak een van de oorzaken als het bedrijf de bedrijfsoverdracht onverhoopt niet overleeft.

Dé oplossing die altijd werkt, is er niet. Er is geen recept voor een succesvolle bedrijfsoverdracht. Er zijn veel mogelijkheden, maar het blijft maatwerk. Het begint, als het goed is, heel praktisch met communicatie. Heel veel opbouwende communicatie. Met de familie en ook met deskundige sparringpartners.

Hoeveel tijd echt nodig is voordat het bedrijf en de betrokken familieleden klaar zijn voor de bedrijfsoverdracht? Dat is ook weer in iedere situatie anders. Een familiestatuut dat onder andere de waarden van de familie en het familiebedrijf borgt, biedt vaak een helpende hand. Omdat het de familie uitdaagt om veel te bespreken en zij dat weer in het familiestatuut vastleggen. Zijzelf bepalen in ieder geval deels wat wel en wat er niet in komt. Daardoor is er openheid en duidelijkheid over veel zaken die de familie en het bedrijf aangaan, ook in de toekomst.

Het proces daarbij is vaak nog belangrijker dan de uitkomst. Een goede voorbereiding, zowel intern (vaak minimaal 3 jaar met het oog op bepaalde fiscale faciliteiten) als extern (zoals werkervaring buiten de deur en assessments), is vaak meer dan nuttig voor de toekomst.

Bedrijfsopvolging: soms pittig, maar met de juiste hulp…

Met de suggesties en ideeën uit dit blog heeft u een goede indruk van wat u allemaal in de gaten moet houden bij een naderende bedrijfsoverdracht. Vaak komt er nog meer bij kijken. Het gaat in ieder geval om deze 3 zaken:

  • Hoe wordt de verantwoordelijkheid straks verdeeld?
  • Hoe houdt u de belastingdruk laag?
  • Zijn alle juridische documenten goed op elkaar afgestemd?

Wilt u verder praten over uw plannen en op welke manieren ABN AMRO MeesPierson u hierbij kan helpen, neem dan contact met ons op.

De Daily Focus ontvangen?

Schrijf je in voor de Daily Focus en ontvang een update met het laatste nieuws, blogs en artikelen direct in jouw inbox.

Deel deze pagina

Artikel geschreven door:

Profiel foto van Peter Pleijsant
Peter Pleijsant Fiscaliteit, eigen woning, bedrijfsopvolging

Studeerde Fiscaal Recht in Leiden en werkte als belastingadviseur bij Deloitte. Sinds 2006 werkt hij bij ABN AMRO MeesPierson. Peter Pleijsant houdt zich bezig met nieuwe fiscale wetgeving, woningmarkt problematiek en bedrijfsopvolging.

Van gedachten wisselen met een specialist?

  • Wanneer het u uitkomt
  • Vrijblijvend
  • Persoonlijk
Bedrijfsopvolging: zo wordt uw kind uw bedrijfsopvolger
5.0/94 (1 stem)
ABN AMRO MeesPierson | Financial Focus
Logo of ABN AMRO MeesPierson | Financial Focus