Een fiscale eenheid: vormen of verbreken?

Waarom werd de fiscale eenheid de afgelopen jaren minder populair?

In 2022 kon een ondernemer flink voordeel behalen door géén fiscale eenheid te hebben. Bij winsten boven € 395.000 leidde het verbreken van de fiscale eenheid tot een belastingbesparing van maximaal € 42.660 per vennootschap.

Sinds 2023 zijn de regels veranderd:

• Het lage tarief is gestegen van 15% naar 19%.
• De eerste schijf is verlaagd van € 395.000 naar € 200.000.
• Het hoge tarief blijft 25,8%.

Daardoor is het maximale voordeel zonder fiscale eenheid teruggevallen naar € 13.600 per vennootschap.

Het CPB adviseerde om het lage tarief volledig af te schaffen, maar het nieuwe kabinet heeft aangekondigd het bedrijfsleven stabiliteit te willen bieden. De vpb gaat niet omhoog en belangrijke regelingen, zoals de deelnemingsvrijstelling en de mogelijkheden tot verliesverrekening blijven bestaan.

Het financiële voordeel van het verbreken van de fiscale eenheid is dus kleiner dan vroeger. Reden voor dga’s om een fiscale eenheid te (her)overwegen? Voor een goede beslissing dienen veel meer aspecten in de afweging te worden betrokken, dan alleen de tariefstructuur. Het komen tot een juiste keuze is maatwerk. In dit artikel zet ik een aantal belangrijke voor- en nadelen voor u op een rij.

Wat zijn belangrijke voordelen van een fiscale eenheid?

• Er hoeft maar één aangifte vennootschapsbelasting te worden ingediend.
• Winsten en verliezen van verschillende vennootschappen kunnen onderling worden verrekend. Hierdoor wordt voorkomen dat de ene vennootschap verlies maakt en een andere vennootschap belasting betaalt over de winst.
• Transacties tussen de vennootschappen binnen de fiscale eenheid hebben geen directe fiscale gevolgen. Immers, door de fiscale eenheid worden de vennootschappen gezien als één belastingplichtig lichaam.
• De kleinschaligheidsinvesteringsaftrek kan worden geclaimd voor bedrijfsmiddelen die binnen de fiscale eenheid worden verhuurd.
• Er kan zonder gevolgen tussen vennootschappen worden geschoven met bedrijfsmiddelen waarop een stille reserve rust. Dit biedt de mogelijkheid tot reorganisaties zonder belastingheffing, zoals het opzetten van een structuur met een tussenholding. De fiscale eenheid moet dan wel ten minste zes jaar in stand blijven (in sommige gevallen drie jaar).

Wat zijn belangrijke nadelen van een fiscale eenheid?

• De fiscale eenheid kan maar één keer van de lage eerste schijf van de vennootschapsbelasting profiteren.
• Er kunnen beperkingen zijn voor verrekening van verliezen die zijn geleden buiten de fiscale eenheidsperiode met winsten die zijn genoten tijdens de fiscale eenheidsperiode, of omgekeerd.
• Elke vennootschap is hoofdelijk aansprakelijk voor de verschuldigde vennootschapsbelasting. Dit is vooral een nadeel bij een faillissement van een vennootschap in de fiscale eenheid.
• De Belastingdienst mag een belastingteruggave vennootschapsbelasting verrekenen met alle soorten belastingschulden (dus ook bijvoorbeeld met loon- en omzetbelasting) van iedere vennootschap, als deze schulden niet op tijd worden betaald.
• Voor de bepaling van het percentage voor de investeringsaftrek worden alle investeringen van alle vennootschappen bij elkaar opgeteld. Bij hogere investeringsbedragen daalt het percentage.
• Bij verbreking van een vennootschap binnen zes jaar (soms drie jaar) nadat binnen de fiscale eenheid is geschoven met bedrijfsmiddelen met stille reserves, wordt er alsnog belasting geheven over deze stille reserves.
• De vennootschapsbelasting beperkt de aftrek van rente tot maximaal het hoogste bedrag van 24,5% van de gecorrigeerde winst (EBITDA) of € 1.000.000. Deze maatregel wordt per belastingplichtige getoetst. Een fiscale eenheid krijgt dus ook maar eenmaal de drempel van € 1.000.000. Het is daarom goed om te bekijken of een fiscale eenheid kan worden verbroken of juist een fiscale eenheid moet worden aangegaan. Er zijn namelijk ook situaties denkbaar waarin dat leidt tot meer renteaftrek, ook dit is maatwerk.
• Als de afgelopen vijf jaar investeringsaftrek is geclaimd voor verhuurde bedrijfsmiddelen binnen de fiscale eenheid, kan verbreking daarvan leiden tot een desinvesteringsbijtelling.

Wat zijn belangrijke voorwaarden voor een fiscale eenheid?

• De moedervennootschap bezit minimaal 95% van de aandelen van de dochter.
• De vennootschappen hebben hetzelfde winstbepalingsstelsel.
• De vennootschappen hebben hetzelfde boekjaar.

Hoe start een fiscale eenheid?

• De vennootschappen dienen een gezamenlijk verzoek in bij de Belastingdienst. Het verzoek kan maximaal 3 maanden terugwerken, afhankelijk van de datum waarop het is ingediend.

Hoe eindigt een fiscale eenheid?

• Een fiscale eenheid eindigt automatisch als niet meer aan de voorwaarden wordt voldaan (bijvoorbeeld als meer dan 5% van de aandelen wordt verkocht).

• De fiscale eenheid kan ook op verzoek worden verbroken met ingang van de datum van het verzoek. Er is geen terugwerkende kracht mogelijk.

Conclusie

Er is geen standaardadvies dat voor elke ondernemer geldt. Hoewel het belasting voordeel van het niet hebben van een fiscale eenheid een stuk kleiner is geworden, blijft de keuze complex. Andere factoren, zoals aansprakelijkheidsrisico’s, reorganisatieplannen, renteaftrek en stille reserves, wegen vaak zwaarder dan het tariefverschil.

Laat de beslissing daarom altijd toetsen door een deskundige. Een goede analyse voorkomt zowel fiscale verrassingen als onnodige risico’s voor uw onderneming.