Direct naar content

Evenals vorig jaar was er begin dit jaar op het World Economic Forum aandacht voor de belasting die de allerrijksten betalen. Of liever: volgens sommigen zouden moéten betalen. Op dit prestigieuze, internationale event voor onder andere CEO’s, politici en journalisten is een open brief verspreid over dit onderwerp. Heeft deze brief ook gevolgen voor de belastingheffing in Nederland?

Eerlijke belastingdruk

Maar liefst 121 miljonairs en miljardairs, met name Amerikanen en Britten, en een aantal Nederlandse miljonairs hebben de open brief ondertekend. Zij roepen miljonairs wereldwijd op om:

  • in eigen land hogere en eerlijke belastingen te eisen voor de allerrijksten; én
  • om belastingontwijking en belastingontduiking te voorkomen.

De wens van deze miljonairs en miljardairs voor hogere belastingen voor de eigen groep is misschien verrassend, maar bijvoorbeeld in de Verenigde Staten van Amerika niet nieuw. Hoewel de brief voor alle miljonairs wereldwijd is bedoeld, is de situatie in alle landen natuurlijk niet hetzelfde.

Twee soorten mensen

Wat is in ieder geval voor alle partijen van belang? De alinea in de open brief over de twee soorten mensen: mensen die kiezen voor belastingen en mensen die kiezen voor hooivorken (belastingontwijking). Vermogen buiten het zicht van de fiscus houden (belastingontduiking), is ontoelaatbaar. En er is steeds meer discussie over ‘kunstmatige’ constructies die binnen de grenzen van de wet blijven, maar die de wetgever niet heeft beoogd (belastingontwijking). Waar de grens ligt, is niet altijd duidelijk: een kwestie van veel tinten grijs. En dat grijze gebied kan ook in de loop van de tijd veranderen.

Reacties van Nederlandse politici op de open brief

Volgens premier Rutte (VVD) betalen de zeer vermogenden in Nederland al voldoende belasting. Rutte wijst op de progressie in ons belastingstelsel (zie hierna). Volgens de premier kunnen vermogenden ook (meer) aan goede doelen geven. Minister Hoekstra (CDA) van Financiën vindt bovengenoemde oproep zeer terecht. Hoekstra begrijpt de discussie en vindt dat dat ook voor Nederland een aandachtspunt moet blijven.

Vorig jaar kwam de fractievoorzitter van D66 in de Tweede Kamer, Jetten, met het plan om miljonairs extra te belasten. Uit de tegenbegroting van GroenLinks, SP en PvdA, vorig jaar op Prinsjesdag, bleek dat deze partijen voorstander zijn van een hogere belasting voor miljonairs en grootverdieners.

Vermogenden en belasting

Hoe is het nu? Circa 1,5% van alle huishoudens heeft een vermogen boven 1 miljoen euro. Er zijn ongeveer 40 miljardairs in Nederland. Een kleine groep rijken bezit het meeste vermogen, maar betaalt ook meer dan 80% van de inkomstenbelasting.

Progressie in ons belastingstelsel

Belastingbetalers betalen nu al extra belasting als zij met hun inkomen of vermogen in een hogere belastingschijf terechtkomen. Dat is de progressie in ons belastingstelsel. In het algemeen geldt dan ook: hoe hoger het inkomen of vermogen, hoe hoger het belastingtarief en hoe meer belasting je moet betalen. Dat zien we bijvoorbeeld in box 1 en box 3 van de inkomstenbelasting en bij de schenk- en erfbelasting.

De discussie gaat over een hogere belasting voor miljonairs en miljardairs. Een echte miljonairstaks kennen we namelijk nu ook al: bij de ‘villataks’, de extra hoge inkomstensbijtelling voor de eigenaar-bewoner van een huis met een WOZ-waarde van ruim 1 miljoen euro. De miljonairstaks is ook aanwezig in box 3. Voor zover het vermogen in box 3 meer is dan ruim 1 miljoen euro, is het vaste rendement voor de belastingheffing in box 3 hoger dan in de eerste twee vermogensschijven.

Hogere miljonairstaks?

Moeten miljonairs en miljardairs meer belasting gaan betalen? Dat is een politiek vraagstuk.

Vorig jaar stelde de PvdA-fractie in de Tweede Kamer vragen over de BOR, de bedrijfsopvolgingsregeling in de schenk- en erfbelasting. De gedachte was dat heel rijke, vermogende families geen erfbelasting betalen omdat ze gebruikmaken van mazen in de wet. De PvdA vroeg de staatssecretaris van Financiën dan ook om nog eens naar de BOR te kijken en ervoor te zorgen dat zij netjes hun belasting betalen. Overigens staat de BOR gewoon in de wet, daar gelden strikte voorwaarden voor, en de Hoge Raad heeft eerder positief geoordeeld over de BOR. Of mag je niet gebruikmaken van een wettelijke regeling als die in jouw situatie niet strikt noodzakelijk is?

De regering zal binnenkort bouwstenen voor een beter belastingstelsel opleveren. Daarvoor laat de regering onder andere een onderzoek doen naar de BOR. De regering laat ook onderzoeken hoe bij de directeur-grootaandeelhouder (DGA) kapitaalinkomen en arbeidsinkomen relatief tot elkaar worden belast en of hier verbeteringen mogelijk zijn. En de regering laat onder andere fundamentele beleidsopties uitwerken op het terrein van de vermogensrendementsheffing in box 3, mede in samenhang met ander vermogen en andere vermogensinkomsten. Daarbij is langdurige verhuur van vastgoed ook een aandachtspunt.

De politieke partijen die meedoen aan de eerstvolgende Tweede Kamerverkiezingen kunnen beleidsopties in deze bouwstenen overnemen in hun verkiezingsprogramma. Dan valt er straks in het stemhokje weer echt wat te kiezen.

Heeft u een vraag over dit artikel?

De specialisten van ABN AMRO MeesPierson komen graag met u in contact.

Meer over dit onderwerp

Gerelateerde artikelen