‘Stichting ONSbank is een non-profitorganisatie. Wij werken aan een meer menselijke omgang met jongeren die met schulden worstelen. We helpen hen zonder dat we hun schulden afbetalen. Dat doen we sinds 2016. Op dit moment zijn we actief voor jongeren in de gemeenten Amsterdam, Rotterdam, Den Haag en Eindhoven. Ons uitgangspunt is dat je er niet komt door deze jongeren alleen te trainen in het oplossen van hun schuldproblemen. Ze moeten ook de moed en de energie hebben om hun gedrag structureel te veranderen.’
‘Dat kan in onze ogen alleen als je voldoende eigenwaarde hebt, als je weet wie je bent en wat je wilt. Veel jongeren zijn vaak nog niet zover. Ze beginnen bijvoorbeeld enthousiast als zzp’er, maar vergeten de btw te betalen. Of er is iets misgegaan met een toeslag of een belastingaanslag. Ik sprak laatst een jongere die iedere blauwe envelop ongeopend onder de magnetron legde, in de hoop dat ie vanzelf zou verdwijnen. Terwijl zij ook wel snapte dat een schuldeiser altijd terugkomt. Als jongeren werken aan hun persoonlijke ontwikkeling, kunnen ze vervolgens ook makkelijker oplossingen vinden voor hun schuldproblemen, is onze ervaring.’
Voldoende gemotiveerd
‘Voordat ze aan ons gratis traject van zes maanden beginnen, onderzoeken wij eerst of ze voldoende gemotiveerd zijn. Zo ja, dan wijzen we een van onze schuldrustcoaches toe, dat zijn vrijwilligers uit het bedrijfsleven, met veel praktijkervaring in de financiële sector. Zo’n coach helpt de jongere orde te scheppen in zijn financiële probleemsituatie en creëert zo snel mogelijk schuldrust. Dat is een periode van zes maanden waarin de schuldeisers je met rust laten. Vervolgens probeert de schuldrustcoach, samen met de jongere, regelingen te treffen met schuldeisers. Die realiseren zich niet altijd dat het meestal geen zin heeft om iemand die geen geld heeft op dreigende toon om meer geld te vragen. Als partijen hard doorzetten, kunnen de jongeren met grote schulden makkelijk voor de rechter belanden. Dan is uiteindelijk iedereen verder van huis: de jongere wordt failliet verklaard en moet een schuldsaneringstraject volgen. Bovendien krijgt de schuldeiser krijgt hooguit een klein deel van zijn geld terug. Dankzij zo’n persoonlijke schuldrustcoach krijgen de jongeren direct weer wat ruimte en rust in het hoofd. Die ruimte vormt de basis voor de ontwikkeling die tijdens de creatieve workshops op gang komt.’
‘Wij bieden een groepsprogramma aan waarbij jongeren iedere week een workshop volgen die gegeven wordt door een kunstenaar of cultuurmaker. Vooraf organiseren we een kennismakingsbijeenkomst. Dat vinden ze eerst doodeng, maar al snel vinden ze het erg fijn om lotgenoten te spreken. Want met je schulden loop je als jongere nou eenmaal niet graag te koop. Voor onze op kunst en cultuur gerichte workshops werken we samen met sporters en kunstenaars als fotografen, spokenword-artiesten, muzikanten, boksers en theatermakers. De jongeren krijgen door deze uiteenlopende workshops andere perspectieven en gaan weer kansen zien. Door actief met kunst en cultuur bezig te zijn, krijgen ze beter zicht op wie ze zijn en wat ze willen. De kunstenaars inspireren hen en laten zien hoe mooi het kan zijn om met andere waarden bezig te zijn dan geld of roem. Ze zorgen ervoor dat jongeren uit hun comfortzone stappen. Door zich persoonlijk in positieve zin te ontwikkelen, krijgen ze vertrouwen in een betere toekomst. De jongeren brengen hun leven weer op orde en ervaren meer grip, zowel persoonlijk als financieel.’
Vertrouwen in zichzelf
‘Aan het eind van het workshoptraject organiseren we een presentatie, waarvoor de betrokken coaches en vrienden en familie van de jongeren worden uitgenodigd. Tijdens deze feestelijke avond laten we niet alleen zien wat de jongeren hebben gemaakt, zoals gedichten, foto’s en gebeeldhouwde portretten, maar presenteren ze ook wat ze geleerd hebben. Dat vinden ze wel spannend, maar ze vertellen dan toch heel open over hun ervaringen en wat ze gemaakt hebben. Dan blijkt vaak dat ze meer kunnen dan ze dachten, dat ze meer vertrouwen in zichzelf hebben gekregen. De groepscoach heeft ter afsluiting voor ieder nog een mooi persoonlijk woordje en ze ontvangen een bewijs van deelname. Daarna begeleidt de schuldrustcoach hen nog een paar maanden, om te voorkomen dat ze snel terugvallen in hun oude gedrag. Het doel is dat de jongeren aan het einde van het traject haalbare betalingsregelingen hebben getroffen met de schuldeisers. Als het hele traject goed is verlopen, vergeten ze ons en gaan ze hopelijk naar een leven zonder schulden. Zodra ze voor ons uit zicht raken, is dat meestal een goed teken.’
‘Op deze manier draagt ONSbank niet alleen bij aan het welzijn van deze jongeren, wat uiteraard het belangrijkste is, maar ook aan een betere maatschappij. Want als jongeren weer zin krijgen in hun leven, profiteert uiteindelijk de hele samenleving. En dat is een investering die zich vele malen terugbetaalt.’
