Bij de overname van een bedrijf via schenking of vererving is de te betalen belasting een belangrijk aandachtspunt. Maar er zijn ook fiscale bedrijfsopvolgingsregels, ook wel “fiscale faciliteiten” genoemd. Bij een bedrijfsovername kunnen ook andere aspecten belangrijk zijn. Wat betekent dit voor uw privésituatie?
Zonder toepassing van bepaalde faciliteiten moet:
- de bedrijfsopvolger bij schenking of vererving van een bedrijf meestal schenk- of erfbelasting betalen.
- als vastgoed overgaat naar de bedrijfsopvolger, moet deze vaak ook nog overdrachtsbelasting betalen.
- de vertrekkende ondernemer die zijn of haar bedrijf overdraagt, moet doorgaans inkomstenbelasting betalen.
Er kan ook sprake zijn van andere belastingen. Iedere situatie is immers anders en dat vraagt om maatwerk.
Hieronder leest u meer over fiscale aandachtspunten voor degene die een bedrijf overneemt, de ’bedrijfsopvolger’.
Bent u de ‘bedrijfsoverdrager’, leest u dan het artikel ‘Bedrijfsoverdracht: dit zijn belangrijke fiscale aandachtspunten .
Continuïteit van het bedrijf
Op dit moment bestaan er diverse faciliteiten bij een bedrijfsovername. Deze bedrijfsopvolgingsregels (BOR) zorgen ervoor dat de bedrijfsopvolger en vertrekkende ondernemer minder of zelfs geen belasting betalen bij de bedrijfsovername. Daarvoor gelden wel strikte voorwaarden. Zo kan de bedrijfsopvolger mogelijk een beroep doen op één of meer vrijstellingen. En de vertrekkende ondernemer kan de belastingheffing mogelijk uitstellen.
Dankzij deze gunstige regels is het vaak niet nodig om geld uit het bedrijf te halen om de belasting te kunnen betalen. De continuïteit van het bedrijf is daardoor zo veel mogelijk gewaarborgd. Het bedrijf mag immers niet in gevaar komen door het betalen van belasting. Door de bedrijfsopvolgingsregels optimaal toe te passen, voorkomt u dat u te veel belasting betaalt bij de bedrijfsovername. Er kunnen nog andere regels belangrijk zijn.
Schenk- of erfbelasting bij de bedrijfsopvolger
Bij schenking of vererving van een bedrijf kan de bedrijfsopvolger een beroep doen op de bedrijfsopvolgingsregels voor de schenk- of erfbelasting. Op verzoek aan de Belastingdienst en onder bepaalde voorwaarden. De BOR is onder andere bedoeld voor een bv-structuur waarbij sprake is van een direct of indirect aandelenbelang van minimaal 5% , (aanmerkelijk belangaandelen). In bepaalde situaties geldt een lager percentage. Zonder deze fiscale regels zou de bedrijfsopvolger (kind of privé-partner van de ondernemer) over de belaste verkrijging tot € 158.669 (in 2026) 10% schenk- of erfbelasting moeten betalen. Als de belaste verkrijging nog hoger is, dan is over het meerdere 20% schenk- of erfbelasting verschuldigd. De BOR zorgt ervoor dat deze belastingdruk voor de schenk- of erfbelasting wordt verlaagd.
Zo kan bovengenoemde belastingdruk dankzij de BOR dalen van 20% zelfs 0%. Dit is afhankelijk van de hoogte van het ondernemingsvermogen.
- De eerste € 1.543.500 (in 2026) van het ondernemingsvermogen van het bedrijf kan namelijk voor 100% onder de vrijstelling voor de schenk- of erfbelasting vallen.
- En voor zover het ondernemingsvermogen uitgaat boven de € 1.543.500 (in 2026), wordt dit voor 75% vrijgesteld.
Dit betekent dat minder dan 25% van het totale ondernemingsvermogen dan is belast tegen 20% (bij een kind en de privépartner), hetgeen een belastingdruk van nog geen 5% oplevert.
Over het ondernemingsvermogen van meer dan € 1.543.500 (in 2026) en over het beleggingsvermogen in het bedrijf, moet de bedrijfsopvolger wel schenk- of erfbelasting betalen. Voor de schenk- of erfbelasting over het beperkte gedeelte van het ondernemingsvermogen, kan de bedrijfsopvolger onder bepaalde voorwaarden om rentedragend uitstel van betaling vragen aan de Belastingdienst.
Voor de BOR gelden specifieke voorwaarden. Zo moet bijvoorbeeld in geval van schenking bij een bv-structuur vanaf 1 januari 2025 de bedrijfsopvolger een minimumleeftijd van 21 jaar hebben. En de schenker moet minimaal 5 jaar (bezitseis) aaneengesloten, direct voorafgaande aan de schenking, de aanmerkelijkbelangaandelen al in bezit hebben. Gedurende deze periode moet de onderneming zijn gedreven. Bij vererving is deze periode 1 jaar. Na de bedrijfsovername moet de bedrijfsopvolger de verkregen aandelen minimaal 3 jaar aaneengesloten aanhouden. Dit geldt voor bedrijfsoverdrachten vanaf 1 januari 2025. Voor eerdere bedrijfsoverdrachten geldt nog een termijn van 5 jaar. Verder moet de bv de onderneming tijdens deze periode geheel voortzetten. Dit geldt zowel bij schenking als bij vererving.
Wat is ondernemingsvermogen?
Bovengenoemde faciliteiten gelden onder bepaalde voorwaarden alleen voor ondernemingsvermogen, maar grofweg niet voor het beleggingsvermogen. Vastgoed voor eigen gebruik in de onderneming wordt in principe als ondernemingsvermogen aangemerkt waardoor dit onder bovengenoemde faciliteiten valt. Verhuurd onroerend goed aan derden wordt niet als ondernemingsvermogen aangemerkt. Wilt u meer hierover weten Lees het artikel, ‘Bedrijfsopvolging: wanneer is er sprake van een onderneming?’.
Wilt u meer weten over de fiscale bedrijfsopvolgingsregels? Lees het artikel ‘Bedrijfsopvolging: hoe werkt het fiscaal?’ .
Overdrachtsbelasting bij de bedrijfsopvolger
Bij overdracht van vastgoed is meestal 10,4% (2026) overdrachtsbelasting verschuldigd. Bij bedrijfsoverdracht binnen de familie kan voor het bedrijfsvastgoed onder strikte voorwaarden een beroep worden gedaan op een vrijstelling voor de overdrachtsbelasting.
Laat u hierover vooraf goed informeren.
Wat betekent dit voor uw privésituatie?
De overdracht van uw onderneming kan grote impact op uw financiële toekomst, zeker wanneer u een financiering moet aangaan en/of eigen middelen hierin moet investeren. Een persoonlijk vermogensplan brengt inzicht in uw financiële situatie na overname van het bedrijf. Zo houdt u beter grip op uw persoonlijke financiële situatie en dat geeft financiële rust.
Tot slot
Heeft u plannen om een bedrijf over te nemen? Overlegt u dan in ieder geval tijdig met uw bank, sparringpartners en uw fiscaal adviseurs of en in hoeverre u gebruik kunt maken van de fiscale bedrijfsopvolgingsregels en welke andere aspecten voor u belangrijk zijn. Onder andere op de pagina’s: ‘Stappenplan starten door bedrijfsovername’ , ‘Bedrijfsovername financieren’ van de Kamer van Koophandel en ‘Bedrijfsovername & bedrijfsoverdracht’ leest u hier ook meer over.