Direct naar content

Eind maart 2021 heeft het Ministerie van Financiën een conceptwetsvoorstel gepubliceerd dat belangrijk is voor veel vermogende belastingbetalers. Bijvoorbeeld ondernemers die gebruikmaken van een privacystructuur en beleggers met een familiefonds. En voor degenen die dit overwegen.

Hieronder meer informatie over de hoofdlijnen van de beoogde wetgeving die per 1 januari 2022 moet ingaan. Nadere analyses volgen zo spoedig mogelijk.

Het conceptwetsvoorstel is ter consultatie aangeboden. Dat betekent concreet dat belanghebbenden tot 26 april a.s. hierop kunnen reageren. Daarna zal de regering het eventueel aangepaste wetsvoorstel indienen bij de Tweede Kamer, waarschijnlijk op Prinsjesdag (21 september a.s.).

Einde open CV in zicht

Vermogende ondernemers die op zoek zijn naar meer privacy, kiezen vaak voor een (open) commanditaire vennootschap (CV) in hun ondernemingsstructuur. Daardoor is het vermogen in de CV minder zichtbaar voor nieuwsgierige derden. De CV heeft namelijk doorgaans geen deponeringsplicht van de jaarrekening bij de Kamer van Koophandel. De UBO(’s) van een CV moet(en) wel worden opgenomen in het UBO-register voor onder andere CV’s. In het blog ‘UBO-register voor BV, NV, CV, stichting, vereniging etc.‘ leest u daar meer over.

Volgens het conceptwetsvoorstel gaat de huidige fiscale behandeling van de open CV veranderen. Nederland kijkt op dit moment namelijk fiscaal anders tegen bepaalde rechtsvormen aan dan andere landen. Zo kan bijvoorbeeld een buitenlandse rechtsvorm in Nederland zelfstandig belastingplichtig zijn, terwijl deze rechtsvorm dat in het eigen land niet is en dan fiscaal transparant is. Dan is sprake van een mismatch die kan leiden tot dubbele heffing of dubbele niet-heffing. Dat is een belangrijke aanleiding voor het conceptwetsvoorstel. Dit heeft ook gevolgen voor onze ongeveer 1.250 Nederlandse open CV’s.

Op dit moment kent de CV nog twee varianten, de open en de besloten CV. Als een vennoot kan toetreden tot de CV zonder dat daarvoor de toestemming van alle (beherende en commanditaire) vennoten van een CV noodzakelijk is, is sprake van een open CV (zelfstandig belastingplichtig voor in ieder geval de vennootschapsbelasting). Is de toestemming van alle vennoten wel vereist? Dan is sprake van een besloten CV (fiscaal transparant). Volgens het conceptwetsvoorstel vervalt dit onderscheid en komt er een einde aan de open CV.

Als het wetvoorstel in de wet komt, dan zijn alle CV’s fiscaal transparant voor in ieder geval de vennootschapsbelasting per 1 januari 2022. Evenals dat nu al geldt voor de beherende vennoten, worden dan ook de commanditaire vennoten van een open CV rechtstreeks voor hun aandeel in de resultaten van de CV belast.

Voor bestaande open CV’s betekent dit dat de zelfstandige belastingplicht op dat moment eindigt. De open CV moet in principe vennootschapsbelasting betalen over haar stille reserves, fiscale reserves en goodwill. Het gedeelte van deze winst voor de beherende vennoten komt bij het bepalen van deze winst daarop in mindering. Daarnaast moeten de commanditaire vennoten over hun aandeel in de open CV in principe inkomstenbelasting betalen (als deze vennoten privépersonen zijn). In het wetsvoorstel is overgangsrecht opgenomen voor bepaalde situaties waardoor directe heffing kan worden voorkomen.

Open FGR straks niet meer geschikt voor boxhoppen en privacy

Het komt voor dat beleggers met veel vermogen een bepaald gedeelte van hun box 3-vermogen onderbrengen in een open fonds voor gemene rekening (FGR). Aangezien het open FGR zelfstandig belastingplichtig is voor de vennootschapsbelasting, verplaatsen zij het ingebrachte vermogen dan van box 3 naar box 2 van de inkomstenbelasting. Dit verplaatsen van vermogen van de ene naar de andere box noemt men ook wel ‘boxhoppen’.

Daarnaast komt het voor dat vennootschappen vermogen hebben afgesplitst in een open FGR met een VBI-status om vennootschapsbelasting te vermijden. In het blog ‘Vrijgestelde beleggingsinstelling (VBI) opheffen of koesteren?’ leest u daar meer over.

Door te kiezen voor een open FGR is het vermogen minder zichtbaar voor nieuwgierige derden dan in een BV bijvoorbeeld. Het FGR heeft namelijk geen verplichting om de jaarcijfers te publiceren. Ook hoeven participanten niet te worden ingeschreven in het handelsregister bij de Kamer van Koophandel. De UBO(’s) van een FGR moet(en) binnenkort wel worden opgenomen in het UBO-register voor onder andere FGR’s. In het blog ‘Stand van zaken UBO-register voor trust en fonds voor gemene rekening’ leest u daar meer over.

Het conceptwetsvoorstel heeft ook gevolgen voor het open FGR. Evenals de CV kent een FGR op dit moment twee varianten, een open FGR (zelfstandig belastingplichtig voor in ieder geval de vennootschapsbelasting) en een besloten FGR (fiscaal transparant). Deze twee varianten blijven bestaan omdat investeerders en beleggingsinstellingen daar behoefte aan hebben.

Evenals bij de CV is ook bij het FGR een toestemmingsvereiste voor het onderscheid van beide varianten van belang. Er is sprake van open FGR als een deelnemer niet de toestemming van alle deelnemers nodig heeft om zijn of haar participatiebewijzen in het FGR over te dragen. En deelnemers hun participatiebewijzen ook aan anderen kunnen overdragen dan alleen aan het fonds zelf of aan bepaalde directe familieleden. Anders is sprake van een besloten FGR. In het conceptwetsvoorstel komt er een andere definitie van het open FGR. Familiefondsen voldoen straks niet meer aan deze definitie en raken dan ook hun zelfstandige belastingplicht voor de vennootschapsbelasting kwijt.

Als het fonds geen open FGR meer is, moet het in principe vennootschapsbelasting betalen over haar stille reserves, fiscale reserves en goodwill. Daarnaast moeten de participanten in dit fonds over hun aandeel in het open FGR in principe in box 2 afrekenen.

Volgens het conceptwetsvoorstel is namelijk straks alleen nog sprake van een open FGR als de bewijzen van deelgerechtigdheid worden verhandeld op bijvoorbeeld een effectenbeurs. Of als het FGR een doorlopende verplichting heeft om eigen deelnemingsrechten in te kopen en hier ook regelmatig gebruik van maakt. Maar niet als de bewijzen van deelgerechtigdheid in de praktijk uitsluitend (kunnen) worden overgedragen aan een andere deelnemer in het fonds, de partner van een deelnemer, dan wel een beperkte kring van naaste familieleden.

Het gaat bij een familiefonds juist om een fonds waarbij het de bedoeling is dat de bewijzen van deelgerechtigdheid in het fonds feitelijk slechts binnen een beperkte kring van familieleden en aanverwanten worden overgedragen. Daardoor wordt het familiefonds fiscaal transparant en is het aandeel van de gerechtigden straks vaak in box 3 belast. Dat geldt dan ook voor de open FGR’s die zijn ingesteld voor meer privacy, om minder inkomstenbelasting te betalen door vermogen onder te brengen in een andere inkomensbox, of om vennootschapsbelasting te besparen zoals bij een VBI. Als dit voorstel in de wet komt, dan zal het open FGR als vehikel voor boxhoppen en/of privacy verdwijnen.

Heeft u een vraag over dit artikel?

De specialisten van ABN AMRO MeesPierson komen graag met u in contact.