Direct naar content

Regelmatig spreek ik met klanten van wie de partner is overleden. Als de nalatenschap is afgewikkeld, hebben de kinderen meestal niet-opeisbare vorderingen gekregen. Ik krijg dan vaak de vraag: kan ik de schulden aan mijn kinderen aflossen? Mijn antwoord is: ja, dat kan zeker. Het is echter de vraag of het verstandig is. Verder is het goed om naar de fiscale gevolgen te kijken. Daarover leest u hierna meer.

De kinderen erven meestal een niet-opeisbare vordering

In een situatie van een echtpaar met kinderen is het meestal de bedoeling dat de langstlevende goed verzorgd achterblijft. In dat geval is de wettelijke verdeling een gebruikelijke regeling. De langstlevende wordt eigenaar van de bezittingen van de nalatenschap. De kinderen krijgen een niet-opeisbare vordering op de langstlevende. Een vergelijkbare regeling wordt ook bereikt bij testamenten met een zogenaamd legaat tegen inbreng en de quasi-wettelijke verdeling.

U kunt hier meer informatie vinden over de wettelijke verdeling. Over de fiscale uitwerking van de wettelijke verdeling leest u hier meer.

Mogen kinderen hun vordering tijdens uw leven opeisen?

De kinderen mogen hun vordering opeisen bij uw overlijden. Bij de wettelijke verdeling is het uitgangspunt dat ze dat ook mogen doen bij uw faillissement of bij schuldsanering. In een testament staan vaak nog een andere gronden voor opeising, zoals opname in een verzorgingstehuis. In beginsel beslist u als langstlevende echter over het uitkeren.

Wilt u de vorderingen van uw kinderen vrijwillig aflossen?

U kunt dus beslissen de vordering uit te keren. Voordat u uitkeert, doet u er goed aan eerst over het volgende na te denken.

  • Past het in uw financiële plaatje?
  • Wat zijn de gevolgen voor box drie en uw eventuele eigen bijdrage voor de Wet langdurige zorg?
  • Wat zijn de fiscale gevolgen van voortijdig aflossen van de vorderingen?

Hierna gaan we in op dit laatste punt. De kwestie is of er een schenking zit in het eerder aflossen van de vorderingen. Daarbij kijken we naar de waardering: de waardering volgens de wet of een actuariële waardering?

De waardering volgens de Successiewet

We maken onderscheid tussen het bedrag van de vordering (de nominale waarde) en de waarde van de vordering op dit moment (de contante waarde). Als de maximale rente van 6% van toepassing is op de vordering zijn deze twee gelijk. Bij een lagere rente of een renteloze vordering is de contante waarde lager. De contante waarde kan in beginsel worden bepaald aan de hand van de tabellen uit de Successiewet. Later zullen we zien dat deze ook anders kan worden berekend.

Voorbeeld 1. Stel een man heeft een renteloze schuld van EUR 200.000 aan zijn kind op grond van de wettelijke verdeling. Als hij 65 jaar oud is, geeft de wet een factor 8 aan. De wet hanteert een rente van 6%. Dan heeft de schuld een contante waarde van EUR 104.000. Dat is (100% - (6% x factor 8)) x EUR 200.000.

Als de langstlevende de schuld tegen de contante waarde (EUR 104.000) aflost, is er geen sprake van een schenking. Als de langstlevende evenwel tegen de nominale waarde aflost (EUR 200.000), is er wel sprake van een belaste schenking.

Een actuariële waardering

Soms kan het aantrekkelijk zijn de actuariële waarde aan te houden. Er kan dan meer worden uitgekeerd zonder dat sprake is van een schenking.

Voorbeeld 2. Wederom eenzelfde renteloze schuld van EUR 200.000. De huidige marktrente is veel lager dan de 6% die in de Successiewet wordt gehanteerd. Bij een rente van 1% en een normale gezondheid kunnen we in dit geval een contante waarde berekenen van circa EUR 165.000. De gedachte is nu dat bij een aflossing tegen EUR 165.000 er geen sprake is van een schenking omdat men ‘zakelijk handelt’. Bij een marktrente van 0% zou de contante waarde van de vordering zelfs gelijk zijn aan de nominale waarde.

Praat met uw notaris, fiscalist of accountant over deze benadering. De waardering op grond van de wet is niet verplicht. Sommige mensen willen zo veel mogelijk uitkeren, anderen willen juist minder.

Een vordering met een samengestelde rente van 6%

De vorige voorbeelden gingen uit van renteloze vorderingen. Als de vordering van het kind de maximale rente van 6% samengesteld draagt, dan kan de nominale waarde van de vorderingen uitgekeerd worden zonder dat er sprake is van een schenking. In het bovenstaande voorbeeld kan dan EUR 200.000 uitgekeerd worden.

De vordering aflossen of geld schenken?

Wellicht heeft u de keuze tussen het aflossen van de vordering of het schenken van hetzelfde bedrag in geld. Neemt u hierbij de volgende punten in overweging.

  • Bij overlijden kan het kind zijn vordering opeisen voor het nominale bedrag. Hierover hoeft het kind dan geen schenk- of erfbelasting te betalen.
  • Een rentedragende vordering kan gunstig zijn voor de erfbelasting. Jaar in jaar uit de nalatenschap van de langstlevende ‘uitgehold’. Dit stopt na het uitkeren van de vordering.
  • Door een schenking van geld krijgt het kind ook geld ter beschikking en daarmee verlaagt de langstlevende zijn vermogen ook. De vordering kan dan in stand blijven.

Conclusie

Of u tot uitkering van de schuld moet overgaan is niet zonder meer te zeggen. Overweegt u de vorderingen uit te keren, laat dit dan weten aan uw private banker. Die brengt u in contact met één van onze specialisten.

Heeft u een vraag over dit artikel?

De specialisten van ABN AMRO MeesPierson komen graag met u in contact.